انتشار این پست در فضای مجازی اندکی پس از سخنان رئیس رسانه ملی درباره سریال پایتخت منتشر شد. پیمان جبلی درباره ساخت فصل هفتم این سریال گفتهبود: «قبلاً در مورد پایتخت صحبت کردهام. عوامل سریال «پایتخت» بین خودشان اختلافنظر دارند. صداوسیما تصمیمی مبنی بر جمع کردن این مجموعه نداشته و ندارد.»
اظهارنظر جبلی درباره سریال پایتخت، اما واضح و روشن است. اینکه سازمان تمایلی برای تولید فصل هفتم سریال ندارد، موضوعی است که به طور صریح از سوی رئیس رسانه ملی بر زبان آمدهاست، اما اختلافی که جبلی از آن حرف میزند، موضوعی است که در میان اظهارنظرهای مهدی فرجی تهیهکننده سریال پایتخت نیز تا حدودی میشود رد آن را پیدا کرد: «در مورد سریال پایتخت باید بگویم که بعید میدانم فصل جدیدی از آن تولید شود، چون یک مقداری کار سخت شده، آدمها از هم جدا شدند و دور افتادند و درگیر کارهای دیگر شدند. اینکه دوباره بتوان در یک زمان و شرایطی خاص آنها را دور هم جمع کرد، کار سخت شدهاست. اگر چه من خودم خیلی امیدوارم، دعا میکنم که انشاءالله یک روزی ما پایتخت ۷ را بسازیم.»
تغییرات محتوایی پس از مرگ نویسنده اصلی
در واقع انگیزهای که عوامل اصلی سریال پایتخت را به سرعت دور یک میز جمع کرده تا پیامآور وحدت باشد، واکنشی به دو اظهارنظر بالاست، اما چه چیزی مسئله پایتخت را پس از فصل ششم به حدی بغرنج و پیچیده کرد که دیگر تمایلی برای ادامه تولید آن از سوی مدیران سازمان به چشم نخورد؟ واقعیت مسئله آن است که سریال پایتخت در فصل ششم به قدری به مباحث غیرفرهنگی آلوده شد که ماهیت اصلی آن قلب شده و به بیراههای رفت که این ضایعه ترمیمشدنی به نظر نمیرسید. آنچه مشهود است غیبت نویسنده حاشیهساز فصل ششم دور میز عوامل سریال است. فصل ششم سریال پایتخت از سوی یک نویسنده گمنام تئاتری نوشته شدهبود. پس از آنکه نویسنده اصلی پایتخت که فصلهای ابتدایی این سریال را نوشته بود در عین جوانی در یک مرگ مشکوک از دنیا رفت، جایگزین مرحوم خشایار الوند نویسندهای بود به نام آرش عباسی که گفته میشد دانشآموخته کشور ایتالیاست، اما از او رزومهای قابل اعتنا به چشم نمیخورد. اینکه عباسی چگونه و بر اساس چه پروسهای به سرعت جایگزین نویسنده فقید و صاحبنامی، چون خشایار الوند شد، میتواند یک معادله چند مجهولی باشد که موضوع این نوشتار نیست، اما اینکه آقای نویسنده دور میز عوامل در تصویر تازه منتشر شده نیست، خود موضوعی قابلتأمل است.
همان زمان و در جریان پایان پرماجرا و عجیب فصل ششم سریال پایتخت اظهارنظر عبدالحسین خسروپناه، دبیر وقت شورای عالی انقلاب فرهنگی در خصوص فصل ششم این سریال جالبتوجه بود: «فارغ از نقدهایی، چون اختلاط نامحرم، تعابیر بیادبانه مخصوصاً نسبت به والدین، بیاحترامی به نماز و حج ولکن نقد ریشهایتر این سریال رویکرد ایرانگریزی و ایران تضعیفی است که متأسفانه از دوره قاجار توسط مستشرقین و بعد روشنفکرنمایان داخلی دنبال میشود. این سریال با نشان دادن ایرانیانی که یا قاچاقچی (ارسطو) هستند یا روانی (بهبود) یا مسئول ناتوان و بیعرضه و منفعل (مالکی نماینده مجلس) یا دارای کمبود شخصیت (بهتاش) یا نوجوانان غرق در اینستاگرام و فضای مجازی (دختران دوقلو) یا مدعیان پرادعای هیچکاره و فرصتطلب (نقی) یا مروج آرایشگری و رفتارهای نامناسب (رحمت و فهیمه) یا عقل کلی که در مواردی احساسی داوری میکند (هما)، برای بیننده مخصوصاً بیننده خارجی تصویر بسیار منفی علیه ایران میسازد.»
خوشبینی مدیر سیما فیلم
با این حال روز گذشته رئیس مرکز سیمافیلم با تأکید بر اینکه پرونده پایتخت در تلویزیون هنوز بسته نشدهاست، خاطر نشان کرد: «با رفع ایرادها و اشکالات فصل قبل، این سریال حفظ خواهد شد!»
مهدی نقویان درباره مطالبی که مبنی بر اختلافات پیش آمده در بین عوامل سریال پایتخت عنوان شدهاست اینگونه اظهارنظر میکند: «طبیعتاً در مسیر تولیدات رسانه ممکن است گاه اختلافاتی در بین عوامل و سازندگان حادث شود که سریال پایتخت هم از این موضوع مستثنی نبودهاست، اما باز کردن آن و اشاره به جزئیات به صلاح این سریال محبوب در آن زمان نبوده و مدنظر رسانه ملی هم نیست، بلکه هدف مدیران سیما همواره تسهیل و رفع مشکلات اینچنینی در پروژهها است.»
نقویان با بیان اینکه سریال پایتخت جزو تولیدات شاخص رسانه ملی بودهاست، عنوان میکند: «پرونده پایتخت در تلویزیون بسته نیست و با رفع ایرادها و اشکالات فصل قبل، این سریال که متعلق به سازمان صداوسیما و برای مردم است، حفظ خواهد شد.»
اظهارنظرهایی از این دست از سوی مدیر سیما فیلم را باید خوشبینانه و البته سیاستمدارانه و مصلحت آمیز قلمداد کرد تا لابد این تلقی در جامعه ایجاد نشود که مدیریت جدید رسانه ملی خواهان ادامه تولید و پخش یک سریال پربیننده نیست، اما حقیقت ماجرا این است که بخش قابلتوجهی از جامعه نسبت به تغییرات محسوس محتوایی سریال به سمت مباحث ضدفرهنگی گلایه داشته و میتوان گفت خود مردم خواهان ادامه سریال با همان دست فرمان فرهنگی نیستند.
تهیهکننده و مدیرانی که قابل شماتت هستند
آنچه سریال پایتخت را با یک محتوای نسبتاً فرهنگی به حضیض مباحث ضدفرهنگی سوق داد، در ضعف مدیریت قابل ردیابی است؛ مدیریتی که به جای تلاش برای اثرگذاری مثبت بر جامعه سوار بر موج اصالت سرگرمی شده و متوجه تغییرات تدریجی محتوایی یک اثر دنباله دار تلویزیونی نمیشود مستحق شماتت است. در این میان به طور قطع ضعف تهیهکنندگی تأثیری مستقیم بر این پروسه تلخ دارد. تهیهکنندههایی که صرفاً وظایف خود را در حد مدیریت مالی یک پروژه و دور هم جمع کردن عوامل تقلیل داده و اساساً و اغلب درک و اشراف درستی روی محتوای ارائه شده در آثار ندارند از متهمان اصلی انحرافهایی از این دست هستند. اصل سخن اینکه ممکن است عوامل پایتخت را بتوان به راحتی دور یک میز جمع کرد، اما بعید است به این راحتیها بتوان سریالی را که دچار ویروس مخرب بیفرهنگی شده دوباره احیا کرد.
