نخستین جشنواره بینالمللی و پنجمین جشنواره ملی فیلم و فیلمنامه ایثار که اواخر سال گذشته فراخوانش را منتشر کرده بود، روز گذشته با معرفی گروه انتخاب بخش مسابقه فیلمهای مستند این جشنواره وارد مرحله تازهتری شد! این در حالی است که طی سالیان اخیر بسیاری از جشنوارههای متنوعی که توسط ارگانها، نهادها و سازمانهای حاکمیتی دولتی و غیردولتی برگزار میشوند به دلایل متنوعی منحل یا متوقف میشوند.
براساس آمار جشنوارههایی که تاکنون یک یا چند دوره برگزاری را تجربه کردهاند، قریب به ۷۰ جشنواره مختلف فیلم در کشورمان وجود دارد، جشنوارههایی که از حوزه موضوعات محفلی، فصلی و مدیریتی تا عمومی را در گستره خود قرار میدهند، جشنوارههایی با عناوین متنوعی مثل سلامت، آغاز، راهآهن، ژیار، شکوه پرچم، سایه، ریگا، پروین اعتصامی، آپادانا، اشراق، بهار و دهها نمونه دیگر!
با وجود اینکه سابقه و تجارب قبلی این دست جشنوارهها پیش چشم ما وجود دارد، قرار است پنجمین جشنواره فیلم ایثار تا چند وقت دیگر برگزار شود، اما مخاطبسنجی چنین رویدادی بعید است که دقیق و کارشناسانه انجام شده باشد. وقتی جشنوارهای با عنوان مقاومت وجود دارد، این سؤال مطرح میشود جشنواره ایثار که از پسوند بینالمللی برای خود استفاده کرده تا چه اندازه نیازسنجی و مخاطبسنجی دقیق روی آن انجام شده است؟
این در حالی است که بهطور عادی چنین رویدادهایی هزینهبر هستند.
ظاهراً برای این جشنوارهها هیچ افق روشن و مشخصی در زمینه کاربست داخلی و خارجی آثار، جامعه مخاطب، حوزه اثرگذاری و هدف غایی و اصلی نمیتوان متصور بود. موازیکاری و همپوشانی این جشنوارههای بخشی و فصلی که نتیجه سانتیمانتالیسم مدیریتی بخشهای حاکمیتی و دولتی هستند با جشنوارههای اصلی و شناسنامهدار کشور درد مضاعفی است که فقط باعث هدررفت بودجه بیتالمال میشود.
جشنواره فیلم ایثار در فراخوان اولیه پنجمین دورهاش که اوایل دیماه سال گذشته منتشر کرد محورهایی مثل «ارتقای سطح بینش و آگاهی جامعه نسبت به ارزشهای معنوی فرهنگ ایثار، شهادت، همدلی اجتماعی و محور مقاومت»، «کمک به تولید محتوا و توسعه آن در قالب حمایت از محصولات فرهنگی بهویژه تولید فیلم و فیلمنامه و دستیابی به آثار فاخر تصویری در این زمینه»، «ایجاد بسترهای مناسب از طریق تبادل تجربیات ارزنده و تعامل میان سینماگران، صاحبنظران، متخصصان و مخاطبان در راستای گسترش فرهنگ بهرهوری از دستاوردهای مبتنی بر ایثار، شهادت و مقاومت»، «زمینهسازی و کمک به انتشار پژوهشها و پخش فیلم در رابطه با وظایف و اهداف بنیاد شهید و امور ایثارگران در سطح رسانههای داخلی و خارجی» را به عنوان اهداف اصلی آن اعلام کرد.
نکته جالبتر در مورد این جشنواره که با جشنوارههای اصلی و صاحب شناسنامهای مثل جشنواره بینالمللی مقاومت که چندین سال از عمر و برگزاری آن میگذرد و برای همه سینماگران داخلی و خارجی تا حدودی شناخته شده است به غیر از همپوشانی موضوعی و موازیکاری که باعث هدررفت بودجههای عظیم بیتالمال میگردد، این است که مسئولانش به دنبال برگزاری بینالمللی آن هستند!
در واقع برخلاف گذشت چهار دوره از برگزاری این جشنواره در ابعاد داخلی، مسئولان برگزاری آن بدون اینکه حوزه اثرگذاری و خروجی نهایی آن روی عرصه فیلمسازی، تربیت نیرو و همچنین جامعه هدف و مخاطبانش در کنار برخی اهداف مورد ادعا که به آنها اشاره شد، مشخص باشد به یکباره هوس بینالمللی کردن آن به سرشان زده است! براساس اخبار اعلامی، این جشنواره قرار است از ۲۸ اردیبهشت تا سوم خردادماه امسال برگزار شود.
شکلگیری جشنوارههای فیلم خلقالساعه در کشور ما که با مشورتدهی برخی افراد به مدیران احتمالاً جوگیر شده دستگاههای مختلف و به منظور رزومهسازی و سردست گرفتن مدعای برپایی جشنوارههای فرهنگی و هنری از سوی آنها ایجاد میشوند و بعد از چند دوره حیف و میل شدن بیتالمال به اوراق تاریخ میپیوندند، سابقه طولانی و عجیبی دارد. ظاهراً مدیران و مسئولان بخشهای مختلف کشور هم قرار نیست از عملکرد اشتباه گذشتگان عبرت بگیرند و اغلب مایل به اختراع مکرر چرخ هستند. در این بین کسی هم پیگیر این تصمیمات دفعی و پولپاشیهای بینتیجه آنها نیست.