علاقه به مضمون تجاوز در آثار نمایشی ایرانی طی سالهای اخیر موضوع عجیبی است که البته نوید محمودی، تهیهکننده سریال پوست شیر تا حدودی در گفتههایش فکر شده بودن این موضوع را لو میدهد.
تهیهکننده سریال «پوست شیر» در گفتوگویی که با نشریه رسمی ساترا انجام داده با دفاع از رویکرد این مجموعه در قبال این پروژه با تأکید بر لزوم تعامل برای رسیدن به نگاه مشترک، درباره محتوای خشن این مجموعه توضیح میدهد: «ما میخواستیم در قصه درباره موضوعاتی گپ بزنیم که به نظر تابو هستند، اما یک واقعیت اجتماعی است، یعنی ما نمیتوانیم بگوییم تجاوز وجود ندارد یا نمیتوانیم بگوییم این رفتارهای خشنی که در سریال میبینید، وجود ندارند.»
نوید محمودی به صراحت عنوان میکند این علاقه وجود داشته که به موضوعاتی پرداخته شود که در جامعه ایرانی بهزعم او یک تابو محسوب میشوند، درحالیکه آثار نمایشی ایرانی طی سالهای اخیر به شکلی افراطی به مسئله تجاوز پرداختهاند و سازمان سینمایی و نهادهای ناظر دیگر در هیچ دورهای حتی دوره کنونی منعی برای این افراطگرایی در پرداختن به موضوع تجاوز ایجاد نکردهاند. پس محمودی دقیقاً از کدام تابو سخن میگوید؟
نکته تناقضآمیز و غیردقیقی که تهیهکننده پوست شیر به آن اشاره میکند و آن را به جامعه ایرانی نسبت میدهد، این است که تجاوز در این جامعه یک واقعیت اجتماعی است. معنای ادعای محمودی این است که جامعه ایران به شکلی حاد درگیر معضلی به نام تجاوز است، درحالیکه آمارها به وضوح نشان میدهد اساساً ایران کمتر از جوامع دیگر و بهطور مشخص جوامع غربی با مسئله تجاوز دست و پنجه نرم میکند و البته دلیل آنهم واضح است. همین ادعاهای بیاساس است که سبب میشود متقاعد شویم موضوع تجاوز در این حجم اثر نمایشی ایرانی بیش از آنکه یک دغدغه فرهنگی باشد یک مضمون سفارشی وارداتی است. اساساً آثار نمایشی، جامعه را با ضریب بسیار بالا خشنتر از چیزی که هست نشان میدهند و این نمیتواند اتفاقی باشد، اما تهیهکننده پوست شیر سعی میکند این موضوع را با استخدام عباراتی، چون «واقعیت جامعه است»، طبیعی جلوه دهد.
محمودی در ادامه به عنوان یک مهاجر افغانستانی دیدگاهش درباره جامعه ایران را اینگونه برملا میکند: جزو کسانی هستم که معتقدند در سالهای گذشته در ایران شرایطی به وجود آمده که همدیگر را کمتر دوست داریم و همین موضوع باعث شده رفتارهایی از خود بروز بدهیم که متفاوت از بقیه باشد. ما در جامعهای زندگی میکنیم که در دوران جنگ، آدمها میگفتند من کوپنم را نیاز ندارم و به یک آدم فقیرتر میدادند. ما دور نیستیم از روزگاری که همه با هم جهیزیه دختر را جور میکردند؛ چه بلایی سرمان آمده که به این مدل آدمهای امروزی تبدیل شدهایم؟ دردآور است که همه ما فکر میکنیم که باید صف بایستیم و دلار بخریم، آن ماشین را ثبتنام کنیم، سر دو نفر را کلاه بگذاریم یا گرانتر بفروشیم، چه اتفاقی افتاده که ما اینگونه شدهایم؟ اینها به این دلیل است که ما ذات رفیق بودنمان و علاقهمان نسبت به همدیگر را فراموش کرده و از آن فاصله گرفتهایم.»
طبیعی است که تهیهکننده سریال پوست شیر دوست دارد به سبک و سیاق اغلب سینماگران نکات مثبت جامعه ایران را بهطور کلی نادیده بگیرد و طبیعی است که نتیجه چنین دیدگاهی این است که به نکات منفی ضریب داده میشود.
ادعاهای تهیهکننده پوست شیر شاید تکراری به نظر برسد و واجد نکات تازهای نباشد، اما قطعاً از پافشاری یک سینماگر دیگر برای ضریب دادن به خشونت در آثار نمایشی پردهبرداری میکند. بدیهی است که موضوع تجاوز نیز در کانون این رویکرد افراطی قرار میگیرد. از برادران محمودی بیش از این نمیتوان انتظار داشت، اما اینکه چرا نهادهای سیاستگذار این بازی غیرشرافتمندانه را بههم نمیزنند موضوعی است که قابل درک نیست.
