اولین کنکور متفاوت در تاریخ برگزاری کنکور در کشورمان در حالی به پایان رسید که به گفته وزیر علوم، داوطلبان میتوانند بر اساس سوابق تحصیلی در بیش از ۹۰ درصد از رشتههای دانشگاهی، رشتههای مورد علاقه خود را انتخاب کنند. با تمام اینها، اما در کنکور امسال هم بازار حرف و حدیث و شایعات درباره تقلبهای کنکوری داغ بود و حتی برای پیشگیری از این تقلبها و نظارت بهتر بر برگزاری کنکوری سلامت، اینترنت تلفن همراه در برخی مناطق قطع شد، اما باز هم اخباری از دستگیری متقلبان در کنکور رسانهای شد! با وجود این، عبدالرسول پورعباس، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور به مردم و داوطلبان اطمینان خاطر داد، بر اساس بررسیها و گزارشهای دریافتی با همراهی داوطلبان و عموم مردم، این آزمون در سلامت کامل برگزار شد.
حتی حالا که کنکور جذابیت گذشتهاش را از دست داد و داوطلبان تحصیلات دانشگاهی روز به روز آب میروند، باز هم برگزاری کنکور و حواشی آن لااقل برای بخشی از جامعه داغ و قابل پیگیری است. به خصوص اینکه انگار دستهای پشتپردهای هست که نمیگذارد کنکور حذف شود و حکایت کنکور هم مانند قانون بقای ماده و انرژی است که حذف نمیشود و فقط از شکلی به شکل دیگر تغییر میکند! کنکور امسال هم تغییر شکل داد و برای نخستینبار به شکل و شمایلی متفاوت از همیشه و به صورت دو مرحلهای برگزار شد تا داوطلبان پشت کنکوری دو بار در سال کنکور بدهند و بر سر به دست آوردن صندلیهای دانشگاههای برتر با هم به رقابت بپردازند. بگذریم از اینکه به گفته محمد علی زلفی گل، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری داوطلبان میتوانند براساس سوابق تحصیلی در بیش از ۹۰ درصد از رشتههای دانشگاهی، رشتههای مورد علاقه خود را انتخاب کنند. تفسیر ساده این جمله این است که برای ۹۰ درصد از رشتهها کنکور معنایی ندارد، اما انگار این پدیده با تنفس مصنوعی هم شده باید زنده بماند تا گردش مالی و مشاغل حاشیهای آن برای ادامه حیاتشان همچنان بهانهای در اختیار داشته باشند!
تغییرات عمده کنکور ۱۴۰۲ با کنکورهای قبلی
امسال شاید بیشتر از کنکور شاهد تقلب در امتحانات نهایی بودیم؛ ماجرایی که البته ریشههایش به کنکور و تأثیر ۴۰ درصدی سوابق تحصیلی در انتخاب رشته باز میگردد.
چهار تغییر مهم در کنکور ۱۴۰۲ «حذف دروس عمومی»، «تأثیر قطعی سوابق تحصیلی»، «حذف زیرگروه ها» و «برگزاری دو بار در سال» از امسال اجرا شد.
بر اساس این ماده واحده، «سهم نمره سابقه تحصیلی برای سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشتههای پرمتقاضی در سال تحصیلی ۱۴۰۳- ۱۴۰۲ فقط پایه دوازدهم به میزان ۴۰ درصد با تأثیر قطعی، برای سال تحصیلی ۱۴۰۴- ۱۴۰۳ فقط پایه دوازدهم به میزان ۵۰ درصد با تأثیر قطعی، برای سال تحصیلی ۱۴۰۵ - ۱۴۰۴ فقط پایه یازدهم و دوازدهم به میزان ۶۰ درصد با تأثیر قطعی و برای سال تحصیلی ۱۴۰۶ - ۱۴۰۵ و بعد از آن پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم به میزان ۶۰ درصد با تأثیر قطعی در نمره کل نهایی خواهد بود.»
تحول دیگر حذف دروس عمومی و به تبع آن حذف دفترچه شماره یک دروس عمومی از جلسه کنکور است. به این ترتیب دروس عمومی از کنکور به سوابق تحصیلی منتقل میشود تا فرد بتواند دروس عمومی را به صورت تشریحی و عمیق بخواند.
ارتباط تأثیر سوابق تحصیلی در کنکور و تقلب
تا قبل از کنکور ۱۴۰۲ تأثیر سوابق تحصیلی حدود ۳۰ درصد و تأثیر آن به صورت تأثیر مثبت بود، اما از امسال، سوابق تحصیلی هر داوطلب در نمره کنکور وی به شدت تأثیرگذار است و تا ۴۰ درصد میتواند نمره کنکور وی را بالا یا پایین بیاورد. پیش از این دکتر عبدالرسول پورعباس، رئیس سازمان سنجش آموزش کشور پیش از این در گفتگو با مهر درباره اهمیت این موضوع گفته بود: در کنکور سال ۱۴۰۲ قید کردهایم که نمره کنکور داوطلبان تحت تأثیر سوابق تحصیلی بالا یا پایین میرود. یعنی اگر سوابق تحصیلی خوب باشد با نمره کنکور تجمیع میشود و اثر قطعی دارد و بالا میرود، اما اگر سوابق تحصیلی خوب نباشد، نمره کل پایین میآید.
همین ماجرا هم موجب شد تا در امتحانات نهایی امسال شاهد تقلب گسترده و خرید و فروش سؤالات در فضای مجازی باشیم؛ موضوعی که بخشی از آن تأیید و بخشی دیگر تکذیب شد. با تمام اینها، اما ماجرای این تقلبات دست کم موجب شد تا نظارت بر کنکور امسال جدیتر گرفته شود و حتی کار به قطع اینترنت در برخی از مناطق کشید.
تدابیری که افاقه نکرد!
به گفته محمدحسین حاجیلو، رئیس شورای حفاظت آزمون سراسری ۸۰ تیم تخصصی پلیس سایبری کشور در «طرح رصد و برخورد با تارنماها، فروش سؤالات کنکور، تخلف در آزمون و فروش تجهیزات تقلب در کشور» فعالیت داشتند. در این خصوص بیش از ۳۸۵ تارنمای مجرمانه مورد شناسایی قرار گرفته و از این تعداد ۵۴ نفر از متهمان که مدیریت ۱۱۶ صفحه و کانال را بر عهده داشتند شناسایی، دستگیر و تحویل مراجع قضایی شدند و سایر گروهها نیز تحت رصد پلیس و عوامل امنیتی قرار دارند.
با تمام این تدابیر باز هم حرف و حدیثهایی درباره تقلب و لو رفتن سؤالات کنکور به ویژه پس از برگزاری مهمترین مرحله کنکور ۱۴۰۲ یعنی آزمون گروه تجربی با بیشترین داوطلب و شاید بیشترین استرس برای رقابت بر سر صندلیهای رشتههای پزشکی در فضای مجازی مطرح شد.
ادعاهای تقلب قابلاعتنا نیست
رئیس سازمان سنجش آموزش کشور در مورد تخلفات صورت گرفته در این آزمون اینگونه توضیح داد: «۹ نفر در استان گلستان قصد داشتند اقداماتی در جهت ارسال سؤالات به خارج از حوزه امتحانی صورت دهند که با توجه به رصد قبلی ناکام ماندند و یک نفر نیز در یکی از شهرستانهای استان آذربایجان شرقی اقدام به عکسبرداری از سه صفحه دفترچههای خود و انتقال آن به خارج از محل برگزاری آزمون و ارسال برای پشتیبان خود کرد که این فرد نیز دستگیر شد که با توجه به زمان کوتاه این اقدام و جمعآوری پاسخنامهها و همچنین مراقبتهای انجام شده با دستگاههای آشکار ساز هیچ خدشه و مشکلی در این زمینه به وجود نیامد و ادعاهایی که در برخی کانالها و شبکههای اجتماعی در اینباره مطرح میشود به هیچ عنوان صحت ندارد و قابل اعتنا نیست.»
به گفته صداقت پلیس فتا ۵۴ نفر که مدیریت ۸۳۷ شبکه و کانال مجازی را برعهده داشتند و از مردم پول میگرفتند و به دروغ میگفتند که سؤال را در اختیار دارند، نیز دستگیر کردهاست.
وی درباره ظرفیت پذیرش در کنکور ۱۴۰۲ گفت: ظرفیت پذیرش تا زمان انتخاب رشته در مردادماه ۱۴۰۲ مشخص میشود و آنچه اکنون قطعی شدهاست، این است که ۲۰ درصد به ظرفیت پزشکی اضافه میشود.
حکایت همچنان باقی است!
نتایج اولیه کنکور ۱۴۰۲ نیمه اول اسفندماه اعلام میشود، اما داوطلبان یک فرصت دیگر هم دارند. طبق توضیحات رئیس سازمان سنجش همه داوطلبان میتوانند از فرصت دوبار آزمون استفاده کنند و آنهایی که آمادگی کامل برای این آزمون را ندارند، میتوانند از تیرماه در نوبت دوم کنکور ۱۴۰۲ شرکت کنند. البته وقتی ۹۰ درصد رشتههای دانشگاهی با توجه به سوابق تحصیلی داوطلبان است، شاید آمار داوطلبان دور دوم چندان قابلملاحظه نباشد. شاید هم مافیای کنکور برای تنفس مصنوعی به این رقابت پرحاشیه تدبیر دیگری از آستین بیرون بکشند!
