«چرا از زنان موفق در حوزههای تخصصی رسمی کمتر استفاده میشود؟» این سؤالی است که در دیدار رهبر معظم انقلاب با جمعی از بانوان مطرح شد و مورد تأیید ایشان قرار گرفت تا باب تازهای را در حوزه زنان باز کند.
واقعیت این است که ساختار معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری به ساختاری تشریفاتی تبدیل شدهاست؛ ساختاری که نه در نقشآفرینی کلان زنان در حوزههای رسمی و تخصصی موفق بوده و نه در بازنمایی جایگاه اکثریت زنان جامعه؛ اکثریتی که اگر چه فاقد مدارک دانشگاهی و اعتبارات اینچنینی هستند، اما بخش عمده کنشگران اجتماعی را تشکیل میدهند و مدیریت فضای خانه و خانواده را به نیکی پیش میبرند.
زنانی که لزوماً دارای تحصیلات عالیه نیستند، اما انقلابی و کنشگرند و در حفظ کشور مسئولیتی خطیر ایفا میکنند، زنانی که میشناسیمشان؛ افرادی نظیر خود ما که در نقشهایی همچون مادر، خواهر، همسر یا دختر در کنارمان زندگی میکنند و اثرگذاری اجتماعی مستقیم یا غیرمستقیم دارند. واقعیت، اما اینجاست که ما در قرائتهایمان از زن تراز انقلاب اسلامی با چالش مواجه هستیم و بخش عمدهای از این مسئله به نوع نگاه و سیاستگذاریهای اجتماعی باز میگردد. همچنان که بهرغم آنکه زنان نیمی از بدنه جامعه را تشکیل میدهند و زنان فرهیخته و تحصیلکرده و متخصص کم نداریم، اما همچنان حضور زنان در ردههای تصمیمگیری و سیاستگذاری محسوس نیست و جز موارد معدودی همچون نمایندگان مجلس، معاونت زنان یا مشاوران زنان دستگاهها، شاهد حضور زنان متخصص در ردههای تصمیمگیری و سیاستگذاری و تصمیمسازی نیستیم.
از سوی دیگر با نگاه به چنین جایگاههایی در مییابیم با نقشها و جایگاههایی فرمایشی مواجهیم که جنبه سیاستگذاری و عملکردی ندارند و در عمل راه را برای جانمایی زنان متخصص در جایگاههای مشورتی کلان، گم و کمرنگ میکند.
جایگاه معاونت زنان و مشاوران امور زنان دستگاهها حداقلی و حتی گاهی نمایشی و فرمایشی است. حتی معاونت زنان رئیسجمهور جایگاه اجرایی ندارد و سیاستگذاریهایش هم اغلب فرمایشی است. مشاور هم جایگاهش مشخص است و مشورت ارائه میدهد، اما سؤال اینجاست که آیا این مشورتها الزامی برای اجرا دارد؟ پاسخ مشخص است؛ خیر!
این در حالی است که زنان تحصیلکرده، متخصص و فرهیخته ما در شوراهای عالیه نظام مانند شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای فضای مجازی جایگاهی ندارند. آن هم در شرایطی که نیمی از بدنه آماری جامعه را زنان تشکیل میدهند و این نیمه بر نیمه دیگر جامعه یعنی مردان هم اثرگذار هستند، بنابراین حضور نمایندگان زنان در شوراهای عالی میتواند نگاه واقعبینانهتری از وضعیت زنان برای تصمیمگیریها و سیاستگذاریها در حوزه زن و خانواده ارائه دهد.
