گردش مالی در لیگ برتر فوتبال ایران آنقدر سنگین شده که دیگر میلیارد رقم نجومی محسوب نمیشود. با اینکه هم مردم و هم مسئولان از زیانده بودن این رشته اطلاع کامل دارند، اما تیمهای دولتی و صنعتی با فراغ بال و حمایتهای همیشگی از کیسه خلیفه خرج میکنند.
فوتبالی که جز حاشیه و جنجال هیچ جذابیتی برای هواداران و سودی برای ورزش کشور ندارد، تیمهای مطرحش اجازه دارند بیحساب و کتاب ریختوپاش کنند و بدهی روی بدهی بگذارند. آش آنقدر شور شده که رئیس سازمان خصوصیسازی در برنامهای تلویزیونی از بخشی از خرجهای نجومی لیگ برتر پرده برداشته و مدعی شده مجموع این فصل پنج تیم (بدون در نظر گرفتن هزینههای پرسپولیس) بیش از هزار و 100 میلیارد تومان است!
نجومیبگیران
از روزهایی که نهایت آرزوی ستارههای اسمی لیگ بستن قرارداد چندصد میلیونی بود، خیلی نمیگذرد. منتها نرخ تورم در فوتبال از تورم اقتصاد ایران هم پیشی گرفته و به سرعت قراردادها میلیاردی شده و حالا هم بازیکنان بیکیفیت و حتی مصدوم برای یک نیمفصل چند میلیارد تومان به جیب میزنند. مابقی اسامی مطرح نیز روی بیش از 10، 15 میلیارد حساب میکنند و هر چقدر تیغشان ببرد و دلالشان موفق ظاهر شود در کمتر از یک سال کاسب میشوند. حال اینکه این پولها از کجا میآیند، چقدر سهم بازیکن است، چقدر سهم دلال و سایر دستاندرکاران بماند. مهم اینجاست که عدم پرداخت رقمهای درج شده در قراردادها، بدهیهای سنگینی را روی دست باشگاهها یا بهتر است بگوییم مملکت میگذارد.
پولهای بادآورده
حسین قربانزاده در مصاحبه تلویزیونی واقعیتهایی را به زبان آورد که سالهاست خودمان میدانیم و بابتش از مسئولان انتقاد میکنیم، ولی متأسفانه گوش شنوایی برای شنیدن انتقادها وجود ندارد، فقط هرازچندگاهی برخی یاد فوتبال میافتند و عزمشان را برای فاش کردن گوشهای از واقعیتهای این رشته در رسانهها جزم میکنند.
رئیس سازمان خصوصیسازی با تأکید بر اینکه تقاضا و دیدن فوتبال ارزش دارد، به نحوه اداره تیمهای صنعتی از طریق قرض، شبهنزول یا پول نفت و گاز اشاره کرد: «اساساً تقاضا و دیدن فوتبال است که ارزش دارد. فوتبال برخلاف دیگر حوزهها معدنش در خودش نهفته است. باشگاههای ما در لیگ یا با خیریه اداره میشوند یا با قرض به اشکال مختلف و شبهنزول و قرضهای عجیب و غریب که بعدها به پروندههای قضایی تبدیل میشود و یا از طریق نفت، گاز و مس. این یعنی از جایی این پول تهیه میشود و در جای دیگری خرج میشود. همین باشگاههای آلومینیوم، مس، فولاد، سپاهان، گلگهر، ایرانخودرو، سایپا و دیگر شرکتهایی که تیم دارند، اینها بورسی هستند و در سهام شناور آنها صدها هزار نفر سهم دارند. آیا این صدها هزار نفر راضی هستند که تیمی تشکیل شود و شرکت برای آن هزینه کند یا باید خودش پول دربیاورد؟»
ریختوپاش صنعتیها
قربانزاده در عرض چند دقیقه به مردم اعلام کرد تیمهای صنعتی چطور میلیاردمیلیارد برای لیگ برتر خرج میکنند: «راه دور نرویم. در سهام عدالت ۴۹ میلیون نفر سهامدار شرکتهای مس، فولاد، فولاد مبارکه و سایر شرکتهای سهام عدالتی هستند که الان تیم دارند. کجا چنین توافقی صورت گرفته که این باشگاهها چندصد میلیارد هزینه کنند که یکپنجم آن از تبلیغات دربیاید. برای مثال باشگاه سپاهان 90 تیم دارد، اما ۹۰درصدش برای تیم فوتبالش هزینه میشود. این تیم با ۳۲۵میلیارد تیمی را بسته که تنها ۵۰میلیارد هزینه تبلیغاتش درمیآید. دو مس داریم که یکی از آنها حدود ۲۰۰میلیارد تومان بسته شده و دیگری حدود ۲۰میلیارد کمتر. هزینه آلومینیوم اراک هم ۱۲۰الی ۱۳۰میلیارد تومان اعلام شده است. البته برخی از این هزینهها در سایت کودال اعلام شد. همه هواداران میتوانند رقمها را در سایت ببینند. سایر باشگاههای صنعتی را هم حضور ذهن ندارم. اعداد آن تیمها پایینتر است. برخی ادعا میکنند اصلاحیه میخورد، اما دوستان میگویند اصلاحیهای در کار نیست.»
استقلال در صف اول
اما استقلال؛ اینگونه که قربانزاده گفته، آبیها روی دست همه تیمها بلند شدهاند و با 350میلیارد تومان پرهزینهترین تیم لیگ برتری هستند: «مصوبات به امضای مدیرعامل وقت باشگاه رسیده بود و آنچه خود او (مصطفی آجورلو) امضا کرده رعایت نشده است. باشگاه آمده و دو جا هزینه و برای خودش استدلال کرده که من هزینه دارم؛ برای تیم بستن و پرداخت بدهی. برای من که مسئول کمیته مصارف هستم، این حرفها قابل پذیرش نیست. استقلال ۳۵۰ میلیارد هزینه کرده است. ۱۰۰ میلیارد هم روی آن وام گرفته که شده ۴۵۹ میلیارد تومان. روزی هم که آجورلو رفت، ۱۲۳ میلیارد در حساب استقلال بود. این در حالی است که از آن ۳۵۰ میلیارد باید تنها ۲۵درصد کسر میشد و سایر آن در حساب باقی میماند. استقلال حدود ۲۳۰ الی 240 میلیارد تومان اضافه خرج کرده است. برای مثال ۳۰ میلیارد به تأمین اجتماعی پرداخت شده و ۱۰ میلیارد مالیات داده است.»
هشدار به سجادی و خاندوزی
رئیس سازمان خصوصیسازی با انتقاد از عدم رعایت مصوبات کمیته مصارف اظهار داشت: «ما با باشگاه استقلال طرف هستیم. حالا قبلاً آجورلو بوده و الان فتحاللهزاده، مدیریت هم با وزارت ورزش است. یک پولی در فرابورس تهیه شده و به حساب باشگاه آمده است. کمیته مصارف چارچوب را مشخص میکند، ما الان ضمانت اجرا را پیگیری میکنیم. این هزینهها (۲۳۰ الی ۲۴۰ میلیارد) خارج از چارچوب بوده است. استقلال با این هزینه لیدر بالاترین رقم کادرفنی و بازیکنان در فصل جاری شده است. در فصلهای گذشته همیشه تیمهای صنعتی و معدنی پیشتاز بودند، اما استقلال اینبار پیشتاز شد و اشتباه کرد. شما نمیتوانید وقتی اوضاعتان خوب نیست، بوقلمون بخورید. کسی که هشتش گرو نهش است، هیچ وقت بوقلمون نمیخورد. این اتفاق در مورد استقلال رخ داده است. البته پرسپولیس هم مستعد این اتفاق بود. این تیم با این موانع و سنگلاخی که دارد تلاش میکند شرایط فعلی را مدیریت کند.»
قربانزاده در پایان صحبتهایش به وزیر ورزش و اقتصاد هشدار داد: «متأسفانه از اعضای هیئت مدیره استقلال و پرسپولیس هیچ چیز خاصی ندیدهایم. شما عضو هیئت مدیره هستید، فقط به خاطر اسم و رسم و عکس و اینها که عضو نشدهاید! عضو هیئت مدیره باید نظارت کند و باری از دوش باشگاه بردارد، نه اینکه خودش هر روز برگه بیاورد که پول فلان بدهکار را پرداخت کنید. اگر این اتفاق ادامه پیدا کند و اعضای هیئت مدیره منفعل باشند، حتماً سه عضوشان تغییر میکنند. من این را به حمید سجادی و خاندوزی هم گفتم که سه عضو مالی بیایند شرایط را رصد کنند تا مدیرعامل راه گذشته را نرود.»
