کارگردان مستند «دَفَک» تمرکززدایی از پایتخت را بارزترین تفاوت این دوره عنوان کرد و گفت: تمام مستندسازها سینما حقیقت را خانه خودشان میدانند، چون رویدادی برای دیده شدن است. بهرام بیرموند که برای نخستین بار است در جایگاه کارگردانی در این رویداد فرهنگی حضور دارد و در دورههای پیشین هم به عنوان تدوینگر در سینما حقیقت حضور داشت، در گفتگو با خبرنگار سینمایی ایرنا اظهار داشت: امسال یک فرق عمدهای که جشنواره با دورههای پیشین دارد این است که تا جایی که توانسته تمرکززدایی کرده و دست اندرکاران آن سعی کردند که جشنواره به پایتخت منحصر نشود.
این مستندساز درباره کیفیت سینما حقیقت در دورههای گذشته گفت: در دورههای گذشته فیلمهایی که از پایتخت در جشنواره حضور داشتند زیادتر بود، اما در یکی دو سال اخیر و مخصوصاً امسال تنوع استانها زیاد شد. این بارزترین مسألهای است که در جشنواره شانزدهم دیدم.
بیرم وند در این باره که آیا سینما حقیقت توانسته سینمای مستند را آنگونه که باید بشناساند، خاطرنشان کرد: این جشنواره معتبرترین جشنواره برای سینمای مستند ایران است.
نبود پخش بینالملل مهمترین مسأله مستندسازها در داخل کشور است
این مستندساز درباره فاصله سینمای مستند ایران و جهان گفت: ما در یک مساله خیلی ضعیف هستیم و آن پخش بینالملل آثار مستند است. در دنیا خیلی از مستندسازها یک مستند میسازند و تا ۱۰ سال شاید برای پخش آن هزینه دریافت میکنند.
بیرم وند افزود: این مهمترین مسالهای است که مستندسازهای ایران دارند. اینها اول میسازند و بعد آن را میفروشند یا تهیهکننده دارند و بعد از آن هیچ حمایتی از مستندسازها نمیشود انگار وظیفهای بوده و تمام شده است.
وی خاطرنشان کرد: البته تا حدودی این مساله در کشور انحصاری است و شاید بشود یک پخشکنندهای که انحصاری نباشد روی این قضیه مانور بدهد تا بتوانیم مستندهایی که ساخته میشود در بخش بینالملل به شبکههای مد نظر فروخته شود و مستندساز بتواند ارتزاق کند.
این کارگردان در عین حال پیشنهاد داد جشنواره سینما حقیقت میتواند یک بخش جنبی داشـته باشد که از تولیدات و کارگردانهای مستندساز حمایت کند.
بیرم وند گفت: مرکز یک بخشی دارد که فیلمساز میتواند اثر خود را به آنجا ارائه کند که در صورت تمایل آن را خریداری میکنند. اما چه خوب میشود از کارگردانهای خوبی که به جشنواره سینما حقیقت آثار ارائه میکنند، حمایت شود.
دَفَک؛ روایت خانوادهای هنرمند
وی درباره مضمون فیلم «دفک» هم که در بخش مسابقه نیمه بلند ملی جشنواره حضور دارد، اظهار داشت: این مستند روایت ۸ نفر از یک خانواده است که پیشتر عشایر بودند و اکنون ساکن شهر دزفول هستند. پدر و مادر این خانواده بیسواد و اعضای دیگر خانواده کم سوادند و تنها یکی از اعضای خانواده تحصیلات آکادمیک دارد.
بیرم وند گفت: این ۸ نفر که در سنین مختلف هستند به صورت خودآموز نقاشیهای آوانگارد به سبکهای مختلف انجام میدهند و مادر خانواده روی تکههای پارچه یک سری طرحهای بدوی و به صورت ناخودآگاه پیاده میکند. بقیه اعضای خانواده هم به شکلهای مختلف به این کار مشغولند.
وی اضافه کرد: اینها در صددند به وسیله منوچهر که راهنمای این خانواده بوده و یکی از برادران است در گالریهای معروف در تهران و دیگر جاها نمایشگاهی دایر کنند و شناخته شوند.
بیرم وند درباره چرایی انتخاب و ساخت مستند دفک گفت: من لر لرستان هستم و یکی از دوستان به من این سوژه را معرفی کرد و وقتی با این خانواده آشنا شدم بقدری مهربان و صادق بودند که خودشان هم تلاش داشتند شناخته شوند و با من که آشنا شدند تصمیم به ساخت این فیلم گرفته شد.
دَفَک یک وسیله پارچهای در ابعاد دو در دو متر سفید رنگ است که تکه پارچههای رنگی روی آن دوخته میشود و به طور معمول عشار بختیاری برای جذب کبکهای کوهی از آن استفاده میکنند و شکارچی از دو سوراخی که دفک دارد کبکها را شکار میکند.
شانزدهمین جشنواره بینالمللی سینماحقیقت به دبیری محمد حمیدیمقدم، تا جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱ در پردیس سینما گالری ملت ادامه دارد.