ایران امروز از جهات مختلف یکی از مستقلترین کشورهای دنیاست؛ نه زیر بار سلطه کشوری میرود و نه برای تأمین مایحتاج خود تعهد میسپارد. بر اساس منافع ملی با هر کشوری که بخواهد به اندازهای که نیاز داشته باشد مراوده برقرار میکند. ملاکی که سبب شده پیشرفت غیروابسته و توسعه پایدار آن را تضمین کند. موضوعی که سبب خشم دولتهای مدعی قدرت شده و این روزها تمام مساعی خود را برای کند کردن رشد علمی و پیشرفتهای آن کنند. بر همین اساس رهبر معظم انقلاب اسلامی در تحلیل اغتشاشات اخیر فرمودند: «دشمن با ایران قوی و ایران مستقل مخالف است.»
استقلال در هر کشور عواملی دارد که مهمترین آنها قدرت علمی است. چراکه جایگاه علمی هر کشوری نماد پیشرفت فکری، فرهنگی و تخصصی آن به حساب میآید. جمهوری اسلامی ایران امروز به یمن راهبریهای رهبری بیدار و آگاه و همت جوانانی بصیر و کوشا به لحاظ تولید علم در جهان رتبه پانزدهم را کسب کرده است. این جایگاه بر اساس برآوردهای نظامهای بین المللی WOS یا Web of Science، اسکوپوس (SCOPUS)، نظام نامه NATURE INDEX و استخراج از اطلاعات پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) در سال ۲۰۲۱ اعلام شده است.
دادههای مربوط به بخش درصد مشارکت بین المللی جمهوری اسلامی ایران از پایگاه InCite و با در نظر گرفتن ESCI استخراج شده است و نشان میدهد که درصد مشارکت بین المللی در پنج سال اخیر رشد خوبی داشته است. این درصد از میزان ۲۴/ ۲۲ در سال ۲۰۱۷ به میزان ۳۵/۶۵ درصد در سال ۲۰۲۱ رسیده است. این میزان در سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ به ترتیب ۸۴/۲۴ درصد، ۰۲/۲۸ درصد و ۷۰/ ۳۱ درصد بوده است. بررسی نشریات ایرانی نمایه شده در پایگاه بین المللی نشان میدهد که در سال ۲۰۲۱ تعداد ۱۷۲ نشریه در ISI و تعداد ۲۸۴ نشریه در SCOPUS نمایه شده اند.
علاوه بر این، هر گونه پیشرفت در سایر متغیرهای تأثیر گذار بر استقلال کشور نیز در گرو دانش و رشد علمی آن کشور است. امروزه یکی از پایههای اصلی قدرت نظامی و دفاعی هر کشوری به میزان رشد علمی آن در دستیابی به موشکهای نقطه زن و پهپادهای فوق پیشرفته بستگی دارد. اگر جمهوری اسلامی توانسته است به فناوری نقطه زنی موشکهای بالستیک به اهداف متحرک دست پیدا کند، بدون تردید این فرمول نادر و کم نظیر در دنیا مرهون پیشرفتهای علمی کشور است.
تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی بر شعار سال مبنی بر دانش بنیان کردن تولید به علت تأثیر و نقش علم در قدرت اقتصادی کشورهاست. تحولات جاری دنیا بهویژه پیامدهای جنگ اوکراین نشان میدهد که نه تنها اقتصاد سنتی بلکه اقتصاد صنعتی نیز پاسخگوی نیاز کشورهاست. بازگشت اروپا به زغال سنگ در صنعت و به چوب در مصرف انرژی خانگی به دلیل صنعت وابسته به انرژیهای فسیلی روبه اتمام است. تنها راه دستیابی یک کشور به قدرت اقتصادی برتر تسلط بر اقتصاد دانش بنیان است که هم در زمان اندک و هم با کمترین مواد اولیه به بیشترین بهره دهی رسیده و ضمن پاسخ به نیازهای روزمره در کسب درآمدهای ارزی نیز موفق است. چنانکه متخصصان جوان ایرانی در تولید واکسن کرونا توانستند بر اساس همین روش نیاز داخل کشور را رفع به سرعت وارد چرخه صادرات شوند.
تولید دانش بنیان یکی از بهترین روشهای مقابله با چالش فراگیر بیکاری بهویژه در سطح فارغ التحصیلان دانشگاه است. در حال حاضر بیش از ۵۰ هزار نفر از جوانان کشورمان در مراکز دانش بنیان مشغول کار بوده و افزایش سرمایهگذاری در این زمینه میتواند به رفع مشکل بیکاری کمک کند. این در حالی است که اغلب تولید علمی و مقالات کشورمان در علوم پایه و تحقیقات بنیادین صورت میگیرد و دولت تلاش میکند تا این رقم را به نسبت تحقیقات کاربردی به سطح معقولی متناسبسازی نماید.
از همین رو رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار با نخبگان علمی کشورمان به تلاش دشمن جهت به تعطیل کشاندن دانشگاه و کلاس اشاره کرده و فرمودند: «دانشگاه یکی از بزرگترین موانع در مقابل سلطه استکبار است؛ ما باید این را بدانیم. هدف قدرتهای گردنکلفت جهانی سلطه است؛ به چه وسیله؟ یک روز با اسلحه، یک روز با فریب، یک روز با علم؛ با علم هم سلطه پیدا میکنند. دانشگاه جلوی سلطه را میگیرد؛ یعنی شما اگر چنانچه توانستید سطح علم کشور را بالا بیاورید، در مقابل سلطه دشمن یک مانع ایجاد کردهاید.»
