اثری که هم اینک در معرفی آن سخن میرود، در آستانه صدمین سالروز تأسیس حوزه علمیه قم تدوین یافته و تاریخچه و کارنامه «مدرسه علمیه فیضیه» در این شهر را میجوید. توضیح آنکه شهر قم از دیرباز، کانون حضور فقیهان شیعه و محافل تدریس و تدرّس علوم اسلامی بوده و شخصیتهای علمی فراوانی به جهان تشیع عرضه داشته است. حضور آیتاللهالعظمی حاج شیخعبدالکریم حائری در شهر قم، تنها فصلی از این تاریخچه و البته بخشی مؤثر از آن قلمداد میشود. پژوهش مورد اشاره سعی دارد به کلیت پیشینه این نهاد علمی بپردازد و آن را نمایان سازد. مرکز اسناد انقلاب اسلامی ناشر این تحقیق، در تارنمای خویش پیرامون محتوای آن آورده است:
«مدرسه فیضیه قم، از مراکز علمی مهم در تاریخ ایران و اسلام است. پیشینه این مدرسه علمیه، به دوران سلجوقیان میرسد. فیضیه از بدو تأسیس، تغییرات ظاهری و ساختاری متعددی را به خود دیده است. این مکان در تاریخ انقلاب اسلامی نیز منشأ اثر بوده است. حمله عمال پهلوی به طلاب در نوروز ۱۳۴۲، در همین مکان رخ داد. فیضیه همچنین مکانی است که بسیاری از شخصیتهای انقلابی در آن پرورش یافتهاند، از این رو بررسی این مکان علمی برای شناخت انقلاب اسلامی و فعالیتهای علمی و دینی، لازم و ضروری است. کتاب فیضیه در گذر تاریخ، با همین هدف تدوین شده است. به تعبیر نویسندگان، هدف از تدوین این اثر عبارت است از: ۱- روشن ساختن پیشینه مدرسه فیضیه ۲- شناساندن شاکله ساختاری این بنا ۳- شناخت کارگزاران تأثیرگذار این نهاد مذهبی- سیاسی و ۴- معرفی سیر تحولات فیضیه در طول تاریخ.
در این اثر برای درک تاریخ فیضیه، سعی شده به سه سؤال مبنایی پاسخ داده شود:
اول: فرایند تحول فیضیه از تأسیس تاکنون، تحت تأثیر چه عواملی بوده است؟
دوم: ساختارهای مؤثر بر فیضیه، در مسیر تحولات تاریخی کدام است؟
سوم: کنشگران مؤثر بر روند تحولات تاریخی فیضیه، چه کسانی بودهاند؟
بررسی چگونگی تحولات تاریخی فیضیه و شناخت عوامل مؤثر در این تحولات، مسئلهای قابلتأمل و مداقه است که کتاب حاضر قصد توصیف و تبیین آن را دارد. از همین رو توجه به آن و پرداختن به آن و نیز شناساندن هر چه بیشتر این مکان فرهنگی و علمی به طالبان و تشنگان شناخت و معرفت، گامی رو بهجلو و خدمتی درخور به پیشگاه علم و فرهنگ و اندیشه است. بررسی چگونگی تحولات تاریخی فیضیه و شناخت عوامل مؤثر در این تحولات، مسئلهای قابلتأمل و مداقه است که کتاب حاضر، قصد توصیف و تبیین آن را دارد. این کتاب مشتمل بر دو بخش است؛ بخش نخست در چهار فصل به بررسی پیشینه فیضیه از تأسیس تا احیا میپردازد و بخش دوم، به بررسی تاریخچه فیضیه از دوران حضرت آیتاللهالعظمی حاج شیخعبدالکریم حائری به بعد اختصاص دارد. کتاب فیضیه در گذر تاریخ تألیف محمدعلی رجائینژاد و محمدحسن عباسی در ۱۹۶ صفحه توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی چاپ و منتشر شده است. شما میتوانید این کتاب را با قیمت ۶۵ هزار تومان از فروشگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی، واقع در خیابان انقلاب، خیابان ۱۲ فروردین، نبش مجتمع ناشران تهیه کنید یا از صفحه منشورات سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی سفارش دهید...».