در دوران دفاعمقدس غالباً وقایع سیاسی و اجتماعی که در سطح کشور رخ میداد، تأثیر معنوی در جبههها و وقایع آن میگذاشت. به عنوان نمونه وقتی که حضرت امام حکم به خلع بنیصدر از فرماندهی کل قوا دادند، عملیاتی که قرار بود در آن مقطع در سرپل ذهاب صورت گیرد، نامشان تغییر یافت و با عنوان «فرمانده کل قوا خمینی روح خدا» انجام گرفت. همین موضوع پس از شهادت رجایی و باهنر نیز خود را نشان داد.
شهریور ۱۳۶۰
شهریور سال ۶۰ مدتی از فرار بنیصدر از کشور گذشته بود و جبههها با وحدت ارتش و سپاه منسجمتر شده بود، اما منافقان که قیام مسلحانه خود را آغاز کرده بودند، قصد داشتند با ترور شخصیتهای تراز اول نظام، خیلی زود به نتیجه برسند و نهضت اسلامی را به شکست بکشانند. از شهدای هفتمتیر گرفته تا ترور مقام معظم رهبری و چند شخصیت دیگر اقداماتی را انجام دادند و نهایتاً به هشتم شهریورماه و شهادت رجایی و باهنر به عنوان رئیسجمهور و نخستوزیر رسیدیم.
آن زمان که خبر آمد منافقین، دفتر نخستوزیری را بمبگذاری کردهاند، دو عملیات در جبهههای غرب و جنوب طرحریزی شده بود که با شهادت رجایی و باهنر هر دو تغییر نام دادند و با عنوان عملیات «رجایی و باهنر» انجام شدند. جالب است منافقینی که این دو عزیز را شهید کرده بودند، یکی از دو عملیات رزمندهها را نیز لو دادند و باعث به شهادت رسیدن تعدادی از پاسدارهای شهر همدان شدند.
شمال و جنوب
دهم شهریور ۱۳۶۰، ابتدا قرار بود عملیاتی محدود در جبهههای جنوب انجام گیرد که با واقعه شهادت رجایی و باهنر به نام این دو شهید تغییر نام داد. روز دهم شهریورماه این عملیات در جنوب سوسنگرد اجرا شد. هرچند محدود بود، اما موقعیت استراتژیک خوبی برای نیروهای ایران در جبهه کرخه کور فراهم کرد.
کیلومترها آنطرف تر، در جبهههای غرب نیز قرار بود روز یازدهم شهریورماه عملیات دیگری در جبهههای غرب و مشخصاً سرپل ذهاب انجام گیرد. این عملیات نیز همانند عملیات رزمندهها در جبهه جنوب، به نام شهیدان رجایی و باهنر نامگذاری شد، اما عملیات رزمندهها در سرپلذهاب که با هدف تکمیل اهداف عملیات بازی دراز و همچنین آزادسازی ارتفاعات کوره موش و قراویز در شمال غرب منطقه (سرپل ذهاب) بود، به خاطر لودادن آن از سوی منافقیان و مقاومت بعثیها و اجرای پاتکهای سنگین موفقیتآمیز نبود.
تأثیر معنوی
شهید رجایی یکی از شخصیتهای سیاسی مورد تأکید جوانان انقلابی بود. بعد از عزل و فرار بنیصدر، رزمندهها که از نزدیک شاهد خیانتهای بنیصدر بودند، استقبال خوبی از آغاز دوره ریاست شهید رجایی بر قوه اجرایی کشورمان داشتند. هرچند که ریاستجمهوری رجایی کوتاه بود، اما وقتی او شهید شد نام دو عملیات رزمندگان به نام شهیدان رجایی و باهنر گذاشتند و نشان داد که چه پیوند عاطفی بین رزمندهها و این دو شهید بزرگوار وجود دارد. رجایی همان رئیسجمهوری مردمی بود که بارها در میان رزمندهها حضور یافته بود و در خصوص دفاع از ارزشها گفته بود: «برادران، خواهران، هوشیار باشید مبادا سامری ما را از راه بدر کند که ما اسلام را با تمام وجود، نه از کتاب، نه از مقاله، نه از روزنامه، ما اسلام را از شیر مادر گرفتهایم و تا جان در بدن داریم از اسلام دفاع خواهیم کرد.»
