قرار است انتخابات مياندورهاي امريكا روز سهشنبه، هشتم نوامبر برگزار شود. تمامي 435 كرسي مجلس نمايندگان و 35 كرسي از 100 كرسي مجلس سنا در اين انتخابات به رأي گذاشته ميشود و علاوه بر اين، تكليف فرمانداران 36 ايالت نيز در اين انتخابات مشخص خواهد شد. انتخابات در حال حاضر درونحزبي است تا احزاب اصلي دموكرات و جمهوريخواه نمايندگان نهايي خود را براي اين انتخابات مشخص سازند. با وجود اينكه تا زمان انتخابات بيش از 5/2 ماه ديگر باقي مانده اما برخي اتفاقات رخ داده كه خارج از انتظار است و ميتواند فردايي متفاوت را براي بعد از هشتم نوامبر رقم بزند. يكي از اين اتفاقات در ايالت وايومينگ رخ داد؛ جايي كه ليز چني، دختر ديك چني، معاون جورج دبليو بوش، رئيسجمهور پيشين امريكا در جريان انتخابات درونحزبي جمهوريخواهان از هريت هيمگن شكست سختي خورد. اين شكست فقط خبر قابل توجهي براي جمهوريخواهان نيست بلكه ميتواند زنگ خطري را براي دموكراتها به صورت جدي به صدا درآورده باشد كه بايد انتظار كنگرهاي نه تنها متفاوت بلكه با حضور قدرتمند هواداران ترامپ را داشته باشند.
خاموش شدن صداي مخالف
به نظر ميرسد دونالد ترامپ، رئيسجمهور سابق امريكا در حال حاضر به دنبال يكدست كردن حزب جمهوريخواه و پاكسازي آن از جمهوريخواهاني است كه با او مخالف هستند. شكي نيست كه ليز چني يكي از همين جمهوريخواهان است. او و پدرش از جمهوريخواهان با سابقه و كاركشته هستند، چنانکه ديك چني از سال 1979 تا 1989 كرسي مجلس نمايندگان همين ايالت وايومينگ را در اختيار داشت و دخترش نيز اين كرسي را از ژانويه 2017 تاكنون در دست داشته و پيش از اين هم سمتهايي نظير جانشين دستيار وزير خارجه امريكا در امور خاور نزديك را به عهده داشت. شايد با تكيه به اين سابقه حزبي بود كه ليز چني به خود جرئت ميداد عليه ترامپ حرف بزند و او را دشمن دموكراسي میخواند و نايب رئيس كميته تحقيق درباره حمله ششم ژانويه در كنگره شد. نكته جالب توجه اين است كه هيگمن تا قبل از اعلان حمايت ترامپ از وي چندان طرفداري نداشت و انتظار نميرفت بتواند چني باسابقه را شكست دهد اما اعلان حمايت ترامپ باعث شد هيگمن با كسب بيش از 3/66درصد آرا شكست سنگيني را به چني تحميل كند، زيرا اين دختر معاون جورج بوش فقط توانست 9/29 درصد از آرا را به دست آورد. اين شكست در محافل سياسي امريكا به عنوان انتقام سخت ترامپ از چني ارزيابي شد و به نظر ميرسد ترامپ همين برنامه را براي تمام جمهوريخواهاني دارد كه در جريان شكستش در انتخابات رياست جمهوري2020 حاضر به حمايت از او نشدند و ادعاي او را در مورد تقلب گسترده در آن انتخابات تأييد نكردند. بنا بر برخي ارزيابيها، گفته ميشود فقط دو تن از 10سناتور جمهوريخواهي كه سال گذشته به استيضاح ترامپ رأي دادهاند، توانستهاند از سد انتخابات مياندورهاي رد بشوند و مابقي مثل چني از حاميان ترامپ شكست خوردهاند.
فرداي بعد از هشتم نوامبر
اين شرايط وضعيت معناداري را هم براي جمهوريخواهان و هم دموكراتها ايجاد كرده است. شرايط در ميان جمهوريخواهان حاكي از يك تغيير محور ثقل حزبي از محافظهكاران سنتي دوران قديم به سمت پوپوليسم ترامپي است تا جايي كه بسياري انتظار دارند حزب جمهوريخواه به طور كامل تحت سيطره ترامپ باشد. تغيير شرايط براي دموكراتها با توجه به فرداي بعد از انتخابات هشتم نوامبر معنا مييابد. اينكه جمهوريخواهان برنده اين انتخابات باشند، فرض عمومي در محافل خبري و تفسيري امريكاست و كمتر كسي است كه اميدوار باشد دموكراتها بتوانند اكثريت فعلي در مجلس نمايندگان و اكثريت لرزان در مجلس سنا را حفظ كنند. با اين حال، پيروزي طرفداران ترامپ در اين انتخابات چيزي فراتر از اين است. شكي نيست طرفداران ترامپ در صورت اكثريت مجلس نمايندگان برنامههاي جو بايدن، رئيسجمهور امريكا را در زمينههاي مختلف انرژي و استفاده از ذخاير داخلي، قوانين مهاجرتي، مهار تورم، سقط جنين و ديگر مسائل داخلي چالشهاي جدي را براي بايدن ايجاد خواهند كرد. از سوي ديگر، افتادن اكثريت مجلس سنا به دست جمهوريخواهان و به خصوص هواداران ترامپ شرايط را بيشتر از اين بر دولت بايدن سخت خواهد كرد، زيرا آنها ميتوانند سياست خارجي بايدن در خصوص اوكراين، چين، خاورميانه و به خصوص ايران و احياي برجام را به طور كلي به چالش بكشانند و مبارزهاي سخت را با بايدن در اين زمينهها به راه بيندازند. به اين ترتيب، آمدن جمهوريخواهان هوادار ترامپ به كنگره معنايي به جز دو سال پر دردسر براي دولت بايدن ندارد و حتي ميتوان گفت كه هواداران ترامپ بيش از هر چيز به قصد انتقام گرفتن از انتخابات دو سال قبل است كه به كنگره ميآيند. از سوي ديگر، آنها با راه يافتن به كنگره زمينه را براي بازگشت ترامپ به قدرت فراهم ميكنند و در صورت كسب اكثريت در هر دو مجلس، اهرم مهمي را به دست ترامپ ميدهند تا از حملات دموكراتها در امان بماند.
بودن يا نبودن ترامپ
به اين ترتيب، فرداي بعد از هشتم نوامبر در صحنه سياسي امريكا معناي مشخصي پيدا كرده كه ميتوان به طور خلاصه آن را به اين صورت خواند: بودن يا نبودن ترامپ. چنين به نظر ميرسد كه بازگشت ترامپ چندان دور از ذهن نباشد. تورم در امريكا افزايش قابل توجهي داشته و قيمتها نسبت به سال گذشته 1/9درصد افزايش يافته كه پديدهاي بيسابقه طي 40سال اخير امريكاست، هر چند قيمت انرژي و به خصوص بنزين در اين چند هفته ثباتي پيدا كرده اما هنوز از نظر رأيدهندگان امريكايي به حد مطلوب نرسيده و نمره آنان به بايدن در اين زمينه منفي است. تشديد اين شرايط طي اين 5/2ماه مانده به انتخابات چيز بعيدي نيست و رأي شهروندان امريكايي براي تغيير اين وضعيت تنها ميتواند به معني پيروزي ترامپ و هوادارانش باشد كه به خوبي ميدانند چگونه از ادبيات پوپوليستي خود براي جلب آرا استفاده كنند. در اين ميان، دموكراتها در صورتي ميتوانند به حفظ رياست جمهوري آينده اميدوار باشند كه بتوانند ترامپ را به هر طريق شده از شركت در انتخابات 2024 بازدارند. دموكراتها تا پيش از اين كميته منتخب مجلس نمايندگان را در مورد حمله طرفداران ترامپ به كنگره در ششم ژانويه2021 به راه انداختهاند و جداي از اين، دادستاني نيويورك هم پرونده تخلفات مالي سازمان ترامپ را در دست دارد. حالا به نظر ميرسد حمله نيروهاي پليس فدرال امريكا، اف بيآي به عمارت شخصي ترامپ به نام مارولوگو در ايالت فلوريدا و ضبط اسناد و مداركي از اين عمارت مسير ديگري براي خارج كردن ترامپ از دور سياست ايجاد ميكند. اين حمله تا اينجاي كار به نفع ترامپ تمام شده و حتي ميتواند به تصفيه درونحزبي او نيز كمك كند اما مسئله اين است كه اگر وزارت دادگستري امريكا بتواند مدارك قابل قبولي در مورد اتهام ترامپ به اختفا و نگهداري از اسناد فوق محرمانه در خانهاش و نقض قوانين جاسوسي به دست بياورد، آنگاه ميتواند ترامپ را براي هميشه از عرصه سياست امريكا بيرون براند. در اين صورت، وزارت دادگستري ميتواند با استناد به قانون جاسوسي كه سابقهاش به جنگ اول جهاني بازميگردد، ترامپ را حداكثر براي 10سال به زندان بيندازد. شايد اين تنها راهي باشد كه نه تنها دموكراتها بتوانند اميدوار به فرداي بعد از هشتم نوامبر باشند بلكه جمهوريخواهان مخالف ترامپ نيز بتوانند اميد داشته باشند بعد از يك دوره كوتاه دو ساله دوباره حزب خود را از ترامپ بازپس بگيرند.
