رج‌های ساختمان در تسخیر چینی‌ها

در این روزها که چرخ اقتصاد کشور در چاله‌هایی که چینی‌ها برایش کنده‌اند گیر کرده، هر روز اخبار مختلفی از حضور تولیدات این کشور در عرصه‌های مختلف به گوش می‌رسد و تولیدکنندگان فریادشان به عرش رسیده و کم کم کفگیرشان به ته دیگ سابیده شده.یک روز چینی‌ها در بازار لباس وارد می‌شوند و تار و پود لباس‌های ایرانی را از هم باز می‌کنند تا دیگر هیچ رفوگری نتواند تار و پود آن را به هم پیوند دهد و روز دیگر در تولید کفش کیلویی وارد می‌شوند تا مردم به اعتراض بگویند که بوی گند کفش چینی مغازه‌ها را پر کرده.روزی دیگر چینی‌ها مثل موریانه به جان صنعت مبل می‌افتند تا تولیدکننده داخلی جرأت دست زدن به چوب را نداشته باشد. این می‌تواند زنگ خطری برای مسؤولان مستقیم مبادی ورودی کشور از هیأت دولت گرفته تا مسؤولان گمرک باشد که تولید ملی رو به انزواست و کشور در حال تبدیل شدن به یک کشور مصرفی است.دست غارتگر اجناس چینی گویی کنگر خورده و لنگر انداخته و نمی‌خواهد بساط خود را از بازار ایران جمع کند تا این بار وارد عرصه ساختمان سازی شده و رج‌های ساختمان‌ها را به تسخیر خود در آورده. رج‌هایی که ارتباط مستقیمی با زندگی بسیاری از اقشار جامعه داشته و می‌تواند حیات شهروندان را مورد تهدید قرار دهد.از آنجایی که بسیاری از این جنس‌های چینی به علت عدم وجود کیفیت لازم از استاندارد خاصی برخوردار نیستند با قیمت پایین به متقاضیان ارائه می‌شود. با توجه به این شرایط برخی سازندگان مسکن نیز موقعیت را مناسب یافتند تا از این طریق ضرر و زیان‌های ناشی از رکود مسکن را با استفاده از مصالح چینی جبران کنند و از این طریق بساط را برای حضور مصالح بی‌کیفیت در زندگی افراد فراهم کنند بدون توجه به این موضوع که بسیاری از افراد با تلاش شبانه‌روزی به دنبال به دست آوردن سرپناهی همیشگی هستند و شب و روزشان را به هم بافته‌اند غافل از اینکه آن خانه آرزوها بر لبه پرتگاهی ناامن ساخته شده‌اند.این رویکرد ناصواب در حالی از سوی اغلب ساختمان‌سازان مورد توجه قرار گرفته است که مدیر کل معماری و ساختمان شهرداری تهران می‌گوید: تمام مصالح ساختمانی چینی در بازار غیراستاندارد است.صباح‌الدین متقی گفت: هیچ یک از انواع متعدد مصالح ساختمانی چینی موجود در بازار ساختمانی ایران مورد تأیید اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی نیست.این مقام مسؤول در شهرداری تهران می‌افزاید: هم اینک حجم وسیعی از مصالح ساختمانی موجود در بازار را مصالح و تجهیزات چینی تشکیل می‌دهد که به هیچ وجه از سوی اداره کل استاندارد و تحقیقات صنعتی مورد تأیید نیست اما به دلیل قیمت پایین آن از سوی مالکین و به خصوص بساز و بفروش‌ها به وفور استفاده می‌شوند.متقی با تأکید بر اینکه استفاده از این مصالح کاملاً مغایر با مقررات ملی ساختمان است تصریح می‌کند: هم‌اینک در ساخت و ساز‌های بالای سه هزار متر، مصالح مورد استفاده باید مورد تأیید اداره استاندارد باشند وگرنه از صدور پایان کار برای آنها خودداری می‌شود.تحلیلگران، عدم نظارت و کنترل کیفیت بر مصالح ساختمانی و ورود غیررسمی را از مهم‌ترین دلایل استفاده از محصولات چینی بیان کرده و معتقدند از آنجا که نظارت بر این روند به وزارت بازرگانی مربوط می‌شود، این وزارتخانه باید کانال‌های ورودی برای این مصالح را در کنترل خود داشته باشند تا از این بازار آشفته بهبود پیدا کند. این در حالی است که گفته می‌شود، با در نظر گرفتن آمار صدور پروانه‌های ساختمانی در سال 86، که حدود 27 هزار پروانه ساختمانی برای 28 میلیون و 500 هزار متر مربع زمین صادر شده و آمار سال 87 که حدود 23 هزار و 500 پروانه برای 23 هزار و 500 متر مربع زمین صادر شده، آمار استفاده از این مصالح نیز به همین میزان مورد استفاده قرار گرفته است.اما مصالح نامرغوب فقط مختص به جنس‌های وارداتی از کشور چین نیست به نحوی که بسیاری از واحدهای داخلی نیز از استاندارد خاصی در تولید برخوردار نیستند که در این رابطه رئیس مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن به تحلیل آخرین وضعیت تولید و عرضه مصالح ساختمانی استاندارد می‌پردازد و می‌گوید: به طور متوسط بیش از 60 درصد مصالح ساختمانی تولید شده در کشور استاندارد است.سیدمحمد فاطمی‌عقدا اظهار داشت: تولید و عرضه مصالح ساختمانی در سال جاری نسبت به سال 84 که شروع مصوبه جلوگیری از تولید مصالح ساختمانی غیراستاندارد بود، وضعیت به مراتب بهتری به خود گرفته به طوری که در این چهار سال گذشته تولید مصالح ساختمانی استاندارد از 20 درصد به 60 درصد افزایش یافته است.وی ادامه داد: بیشترین مشکل غیراستاندارد بودن مصالح ساختمانی مربوط به سنگدانه، شن و ماسه و بلوک‌های سیمانی است.که از 1380 واحد تولیدی سنگ دانه، شن و ماسه 36 درصد و از 644 واحد تولیدی و بلوک‌های سیمانی تنها 7 درصد محصولات با نشان استاندارد به بازار عرضه می‌شود.بر اساس گفته مسؤولان در حال حاضر چهار هزار واحد تولیدی در حوزه مصالح، شامل آهن، آجر، سیمان، بتن و شن و ماسه در حال فعالیتند که انتظار می‌رود 20 درصد از این واحدها به دلیل فعالیت بدون مجوز و تولید غیراستاندارد از چرخه تولید خارج شوند.شایان ذکر است درسال 1384، دولت سازندگان را موظف به استفاده از مصالح و فرآورده‌های ساختمانی استاندارد کرده بود که ضمن آن سازمان نظام مهندسی، شهرداری‌ها و وزارت مسکن و شهرسازی موظف شده بودند تا مانع از استفاده مصالح بی‌کیفیت در ساختمان‌ها شوند.پیش از این مقرر نیز گردیده بود این مصوبه در سال 86 به مرحله اجرا در آید اما به دلیل اینکه در آن سال و همچنین سال گذشته تعداد واحدهای استاندارد در حوزه مصالح رقم ناچیزی را به خود اختصاص داده بودند، مصوبه با دو سال تاخیر به مرحله اجرا در آمد تا از این طریق مسکن‌سازان و مجموعه فعالیت‌هایشان تحت کنترل شدید مؤسسه استاندارد قرار بگیرد.با اجرایی شدن این آئین‌نامه از اواخر خرداد سال جاری پرونده 30 واحد تولیدی مصالح غیراستاندارد در 17 استان کشور به مراجع قضائی ارجاع داده شده است. اما با مصالح غیراستانداردی که هم‌اینک در بازار یافت می‌شود و در بسیاری از موارد همچنان جان مایه ساختمان‌ها می‌شوند باید چه کرد؟مدیرکل معماری و ساختمان شهرداری تهران نیز در این رابطه می‌گوید: جمع‌آوری مصالح غیراستاندارد موجود در بازار بر عهده ما نیست اما با این وجود و با توجه به عزم معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران برای تلاش در جهت ارتقای کیفیت در ساخت و سازها اقداماتی در این خصوص صورت گرفته است.این مقام مسؤول خاطرنشان کرد: مذاکره با سفیر چین در ایران برای ورود مصالح ساختمانی خوب و با کیفیت و استاندارد ساخت این کشور به ایران صورت گرفته که در صورت تحقق می‌تواند گام مؤثری برای مقابله با کالاهای بی‌کیفیت و غیراستاندارد کنونی موجود در بازار باشد.یکی از عوامل اصلی و مهم در بالا بردن عمر ساختمان‌ها استفاده از مصالح استاندارد است که همین عامل باعث شده تا عمر مفید ساختمان‌ها در کشورهای اروپایی 100 الی 120 سال باشد اما ساختمان‌های ایرانی 20 سال بعد از ساختشان به عنوان واحد قدیمی‌ساز و کلنگی معرفی می‌شود.بنابراین لازم و ضروری به نظر می‌رسد تا بخش‌های مختلفی همچون دولت، وزارت بازرگانی، گمرکات، سازمان استاندارد، سازمان نظام مهندسی و سایر ارگان‌ها با یکدیگر تعامل سازنده‌ای را آغاز کنند تا در پس این همکاری متقابل شاهد استفاده از مصالح استاندارد در ساختمان‌سازی باشیم و کارایی و عمر ساختمان‌ها به عنوان سرمایه ملی را بیش از پیش به باد هوا نسپاریم.