«آبسرده» یکی از سدهای شهرستان بروجرد است که عملیات اجرایی آن در بهار ۸۷ آغاز شد و حالا بعد از گذشت ۱۴سال هنوز به مرحله آبگیری نرسیده و بهرهبرداری آن در هالهای از ابهام است. درد این پروژه هم مثل هزاران پروژه نیمه تمام دیگر، کمبود اعتبار عنوان شده و مشخص نیست، چرا در طول یک دهه و نیم گذشته بودجههای تخصیص یافته به آن کجا رفته است. هدف اصلی این سد، تأمین آب شرب شهرستان بروجرد و آبی کردن ۴ هزار و ۲۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه و اشتغالزایی برای ۲ هزار و ۱۰۰ نفر عنوان شده، اما اینطور که مشخص است هنوز نمیتوان به این اهداف فکر کرد، چون در بهترین حالت ممکن تا دو سال آینده هم سد «آبسرده» به بهرهبرداری نخواهد رسید.
وقتی ۱۴ سال پیش کلنگ سد «آبسرده» به زمین خورد چنین اعلام شد، این سد از نوع خاکی تک قوسی با هسته رسی است و ارتفاع سد از پی ۸۴ متر، طول تاج ۴۵۷ و عرض تاج ۱۰ متر است. با این مبنا عملیات ساخت آن آغاز شد و هدف از اجرای آن کنترل جریانهای سطحی در محدوده طرح، ذخیره آب برای توسعه آبیاری اراضی پاییندست به وسعت ۸ هزار و ۴۰۰ هکتار، تولید انرژی برقآبی به میزان شش مگاوات و تنظیم آب کشاورزی به میزان ۷۴ میلیون مترمکعب در سال بود.
هر چند در ابتدا سد «آبسرده» صرفاً پروژهای برای تأمین نیازهای کشاورزی تعریف شده بود، اما در ادامه علاوه بر کشاورزی، برای آب شرب مصرفی شهرستان بروجرد نیز مدنظر قرار گرفت.
حالا با گذشت ۱۴سال از زمان کلنگزنی این سد، متولیان در شرکت آب منطقهای لرستان اعلام کردهاند که این پروژه با مشکل کمبود اعتبار و تخصیص مواجه است.
حرفهای متفاوت مسئولان
به گفته مدیرعامل آب منطقهای لرستان، در حال حاضر سد آبسرده ۴۱درصد پیشرفت فیزیکی دارد و مشکل عمده آن تملک بوده، چون زمین کم است و مردم حاضر به واگذاری زمینهای پیرامون نیستند.
داریوش حسننژاد ادامه میدهد: «یکی دیگر از مشکلات عمده اعتبار لازم است که در زمان مناسب اختصاص نمییابد. با این حال اگر سالانه ۴۰۰ میلیارد تومان اعتبار بدهند، ۵/۲ سال فرصت میخواهیم تا سد به نتیجه برسد.»
از بیسروسامانی سد «آبسرده» همین بس که هر مسئول یک زمان و اعتباری را عنوان میکند و درنهایت معلوم نیست باید به حرف و زمان و قول و وعده چه کسی اعتماد کرد.
دی سال گذشته بود که نماینده مردم بروجرد و اشترینان در مجلس با اشاره به اینکه سد «آبسرده» در صورت تخصیص اعتبار تا دو سال آینده افتتاح میشود، از اختصاص ۳۶۲ میلیارد برای این پروژه در لایحه بودجه خبر داد.
فاطمه مقصودی با اشاره به اهمیت این سد گفت: «خوشبختانه این پروژه که یکی از مطالبات مردم شهرستان بروجرد است، با پیگیریهای صورت گرفته در آینده نزدیک فعال میشود.»
بعد از گذشت ۱۴ سال نماینده مردم بروجرد ابراز خرسندی میکند که ساخت سد فعال میشود و البته تصریح کرده که ماده ۵۶ این پروژه مهم از سازمان برنامه و بودجه مجوز گرفته است.
هماکنون بخش مهمی از آب آشامیدنی بروجرد از طریق ۲۲چاه تأمین میشود و کمبود منابع آب زیرزمینی به حدی است که چاهها کمکم از کار میافتند که این مسئله میتواند برای تأمین آب شرب بروجرد به یک زنگ خطر تبدیل شود.
دشتهای کشاورزی بروجرد تشنه هستند و با توجه به اینکه برنجکاری در بین کشاورزان این منطقه به یک الگو تبدیل شده است این سد میتواند یک منبع پایدار برای کشاورزان باشد.
اهدافی که فقط در حد آرزو هستند
در شرایطی مسئولان فقط از بودجه حرف میزنند که در کنار کمبود اعتبارات، بدهی به پیمانکار و همچنین عدم همکاری مالکین در واگذاری محل بچینگ و محل ساختمان کنترل نیروگاه و مشکلات اجتماعی از عمده مشکلات این پروژه اعلام شده است.
چند روز پیش بود که فاطمه مقصودی نماینده مردم بروجرد و اشترینان در مجلس شورای اسلامی به همراه داریوش حسن نژاد مدیرعامل شرکت آب منطقهای لرستان از آخرین وضعیت «آبسرده» بازدید کردند و در این بازدید، مدیرعامل شرکت آب منطقهای لرستان با بیان اینکه این یک سد فنی با توجیه اقتصادی است که اعتبار مورد نیاز برای به اتمام رسیدن آن هزار میلیارد تومان است، گفت: «متأسفانه به علت عدم اعتبار کافی تاکنون نتوانستهایم آن را به بهرهبرداری برسانیم.»
وی عنوان کرد: «با پیگیریهای صورت گرفته از سال گذشته تاکنون از محل ماده ۵۶، با اختصاص ۲۵۰میلیارد تومان اعتبار با مدیران عامل بانکها برای ساخت این سد به توافق رسیدیم و امسال نیز از ردیف جدول یک بودجه، مبلغ ۳۴ میلیارد تومان اعتبار دارد، همچنین از سایر ردیفهای متفرقه و متمرکز جمعاً مبلغ ۱۰۰میلیارد تومان اعتبار برای این سد مصوب شده است.»
حسننژاد تأکید کرد: «در صورت تخصیص به موقع اعتبارات با ریختن تکمیل گالری و ریختن رس بدنه سد شاهد شتاب بیشتری در روند اجرایی این طرح خواهیم بود.»
نماینده مردم بروجرد و اشترینان در مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه این پروژه و سد مورد توجه وزارت نیرو قرار گرفته و جزو پروژه «ستارهدار» و ضروری شناخته شده است، گفت: «سد «آبسرده» ۴ هزار و ۲۰۰هکتار از اراضی کشاورزی دشت «سیلاخور» را سیر آب خواهد کرد.»
مقصودی تصریح کرد: «این پروژه شامل سه پروژه سد، تصفیه خانه و شبکه انتقال آب است.»
هدف اصلی این سد تأمین آب شرب شهرستان بروجرد و آبی کردن ۴ هزار و ۲۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی منطقه و اشتغالزایی برای ۲ هزار و ۱۰۰ نفر است.
اهداف سد هرچه باشد مهم نیست، مهم این است که در حال حاضر بروجردیها از کمآبی در رنج هستند و تا دو سال آینده که در صورت تأمین اعتبارات سد به بهرهبرداری میرسد، شاید زمینی برای کشاورزی نمانده باشد و خشکسالی بسیاری از آنها را از بین برده باشد.
ضمن اینکه با هر روز دیرکرد در اتمام ساخت سد آبسرده، بخش زیادی از منابع آب زیرزمینی نیز مصرف شده و همین مسئله احتمال وقوع پدیده فرونشست را در این مناطق بالا میبرد.
