رقابتهای بسکتبال نوجوانان قهرمانی آسیا برای ایران چیزی جز ناکامی به همراه نداشت و همانند گذشته تیم کشورمان نتوانست جزو تیمهای برتر قاره قرار بگیرد تا مشخص شود تاکتیک تراشیدن مو برای صعود به جامجهانی جواب نمیدهد! این یک شکست ساده نبود و برای آنکه به این ناکامی پایان دهیم، باید از اشتباهات گذشته درس بگیریم و از تکرار آن بپرهیزیم.
بسکتبالیستهای نوجوان مدتها برای حضور موفق در قهرمانی آسیا تمرین کردند. سال گذشته آنها چندماه زیرنظر بهرام رمضان، سرمربی قبلی خود در اردو بودند و تمرینات زیادی را پشتسر گذاشتند، اما مثل همیشه تغییرات در رأس مدیریت فدراسیون دامن نوجوانان را گرفت و جواد داوری، رئیس بسکتبالی فدراسیون بدون توجه به این مسئله محسن شاهعلی را به عنوان سرمربی جدید انتخاب کرد. قاعدتاً بعد از روی کارآمدن کادرفنی جدید باید منتظر تغییر، تحولات و تصمیمات جدید بود و شاهعلی و دستیارانش به شیوه خود کار را پیش بردند. جدا از بحثهای فنی، تغییر ظاهری ملیپوشان در آستانه اعزام به قطر حسابی خودنمایی کرد. به دستور کادر فنی همه نوجوانان اعزامی موهای خود را کاملاً کوتاه کردند تا بنابر عقیده سرمربی زمان زیادی را مقابل آینه صرف آراستن موهای خود نکنند!
احترام گذاشتن به راه و روش مربیان برای آمادهسازی تیمهای خود را رد نمیکنیم، اما وقتی پای تیمملی وسط باشد مسائل با حساسیت بیشتر پیگیری میشوند و طبعاً بازتاب آنها نیز در سطح جامعه بیشتر خواهد شد. حاکم بودن نظم و انضباط و رعایت قوانین حرفهای یکی از اصول ورزش قهرمانی است. بسیاری از مربیان مطرح جهان در رشتههای مختلف با اعمال مقررات ویژه و تأکید براجرای دقیق و بدون اغماض آنها تیمهای باشگاهی و ملی را به سمت موفقیتهای بزرگ سوق دادهاند، ولی یک نکته را فراموش نکنید، اینکه سرمربی چه قانونی را برای چه رده سنی در نظر میگیرد و آن قانون چه تأثیراتی در روحیه، انگیزه و غرور آن ورزشکار میگذارد. شاید از نظر شاهعلی شاگردانش نباید زیادی جلوی آینه وقت تلف میکردند، اما شیوهای که او برای جلوگیری از اتلاف وقت آنها به کار برده بازتابهای منفی زیادی به همراه داشت. نوجوانی که متولد اواخر دهه ۸۰ است، قطعاً با نوجوانان دهه ۶۰ و ماقبل آن کاملاً فرق میکند و به نظرمیرسد سرمربی باید از شیوههای جدید انضباطی متناسب با نسل جدید بهره میگرفت.
ضعفهای فنی و تدارکاتی نیز در تیمملی نوجوانان کم نبوده است. با اینکه میدانستیم بسکتبالیستهای نوجوان قرار است در رویدادی مهم به میدان بروند و نتیجه آن میتواند تأثیر زیادی روی آینده بسکتبال کشور داشته باشد، اما خبری از دیدار تدارکاتی خارجی برای نوجوانان نشد. تیم ملی نوجوانان اردیبهشت ماه در مسابقات غرب آسیا با شکست سوریه، اردن، لبنان و عراق مقام قهرمانی این رقابتها را به دست آوردند. این قهرمانی جواز حضور در قهرمانی آسیا را برایمان امضا کرد، ولی هیچ کدام از این چهار حریف نمیتوانستند محک خوبی باشند برای مواجه احتمالی با نیوزیلند.
سرمربی قبل از اعزام تیمش به قطر به نداشتن بازی تدارکاتی اشاره کرد، اما با شناختی که از وضعیت تیمش داشت، معتقد بود شاگردانش توانایی قرارگرفتن در جمع چهار تیم برتر قاره کهن را دارند. همگروهی با لبنان و اندونزی صعودی راحت از مرحله مقدماتی را برایمان رقم زد. غلبه بر این دو حریف ما را به دور حذفی رساند، اما رویارویی با نیوزیلند رؤیای جهانی شدن را از ایران گرفت. باخت با اختلاف شش امتیاز به این تیم از اقیانوسیه یکبار دیگر پروژه صعود تیمملی نوجوانان بسکتبال کشورمان به جامجهانی را ناکام گذاشت. در حالی که حریف بعدیمان برای کسب جایگاه پنجم تا هشتم تیم هند بود، بازی برده را با شکست عوض کرد تا مشخص شود تیم شاهعلی روحیه و انگیزهاش را از دست داده است. فارغ از نتیجهای که نوجوانان شنبه شب در آخرین بازی خود در مصاف با فیلیپین به دست آوردند، باید دلایل باخت به هند بررسی شود؛ تیم زیر ۱۶ سال بسکتبال ایران نیمه اول مسابقه را با ۲۰ امتیاز اختلاف به پایان رساندند، ولی در نهایت هندیها در اورتایم یک باخت دیگر به ما تحمیل کردند.
فینالیستهای این دوره استرالیا و ژاپن بودند، ژاپنی که با ۲۰ امتیاز اختلاف نیوزیلند را شکست داد و همیشه رقیب بسکتبال ما در تمامی ردههای سنی بوده است. از درخشش هند هم ساده نگذریم، آنها با هدایت وسلین ماتیچ که قبلاً سرمربی تیمملی بزرگسالان ما بوده از ایران سبقت گرفتند و قطعاً در آینده باید منتظر درخشش بیشترشان باشیم. بسکتبال هم مثل هر رشته دیگری به برنامهریزی و استفاده از بهترین مربیان دارد. حریفان آسیایی مدتهاست که به تیمهای پایه نگاه ویژه دارند و از این طریق در رده بزرگسالان هم تیم ملیمان را به دردسر میاندازند. استفاده از روشهای نخنما شده، نداشتن برنامه بلندمدت و عدم سرمایهگذاری از جمله مشکلات اساسی ورزش ایران در رشد و پرورش استعدادهای جوان است. در تیم اعزامی به قطر ستارهای حضور داشت به نام محمد امینی، نوجوانی که با انجام هفت دانک طی دو بازی FIBA را ذوق زده کرد. بسکتبال ایران نیروی تازهنفس و مستعد کم ندارد. فقط بهرهگرفتن از استعدادها و بالا بردن انگیزه آنها هنر، توانمندی و دانش خاصی را میطلبد تا به جای کورکردن استعدادشان، برای رشد هرچه بیشتر به ورزشکاران ردههای پایه بال و پر دهیم.
