
وحید حاجی پور - حکایت سوخت و خودرو در این سال ها حکایت قریب و غریبی است.مدینه فاضله یا همان آرمان شهر ناوگان حمل و نقل عمومی کشور خیلی رویایی است و البته بسیار دور.فقط کافی است به آرشیو اخبار خودور، سوخت و حمل و نقل عمومی مراجعه کنید ؛ یکی از این ادعاهای بی شمار، ساخت موتور دیزلی ملی وعرضه گازوییل با کیفیت بالاست.این ادعا در حالی از سوی عزیزانمان مطرح می شود که خودروهای پرمصرف داخلی از یک سو و بنزین کم (بی) کیفیت از دیگر سو همه را کلافه کرده است ؛از صاحب خودرو گرفته تا حتی مسول دفاتر وزیران صنایع و نفت.اما نکته جالب تردر این میان ، این که مسولان نفت و صنایع همواره باد در غبغب کنان از آمادگی کامل خود برای تولید سوخت و خودروهای با کیفیت و کم مصرف سخن می گویند اما کیست که نداند در وادی عمل ،، غبغبه ها به چه شکل خارق العاده ای به گزیدن لب ها ختم می شود.نفتی ها می گویند ما می خواهیم گازوییلی تولید کنیم که بتواند نیازهای سوختی خودروهای دیزلی را تامین کند.آن هم خودروهایی که درجه اکتان مورد نیاز گازوییلشان باید 98 باشد . این در شرایطی است که متاسفانه خودروهای دیزلی كه قابلیت رعایت استاندارد آلایندگی یورو 3 را دارند نیز با سوختی كه هم اكنون در كشور توزیع میشود پس از مدتی كوتاه از حد استانداردهای یورو خارج شده و به شدت آلاینده و دودزا میشوند. بنابر گفته مسوولان وزارت نفت هماکنون گوگرد موجود در گازوئیل تولید داخل به حدود هفت تا 10هزار p.p.m میرسد، این در حالی است که استاندارد جهانی گوگرد موجود در گازوئیل، تنها 50 p.p.m بوده و در نتیجه آلایندگی بسیار پایینی دارد.حالا فرض کنید با این وضعیت ، ممنوعیت شماره گذاری خودروهای سواری دیزلی برداشته شده است و باقی ماجرا. فرض کنید خودروهایی که وارد می شوند و می خواهند در جایگاه هایی که هنوز برایشان ساخته نشده است ، سوخت گیری کنند. می توان تصور کرد که خودروی نگون بخت وارداتی که گازوییل ایرانی به خوردش داده می شود ، 10 متر دور نشده از جایگاه ، به ریپ زدن افتاده یا در خوش بینانه ترین حالت ، خروجی اگزوزش ذهن آدمی را به اگزوز یک خاور ساخت 40 سال پیش رهنمون می کند.به گفته یكی از سازندگان خودروهای دیزلی، با این كه استاندارد آلایندگی خودروهای تولیدی ما یورو 4 تا 5 است، اما با استفاده از گازوییل داخلی، خروجی اگزوز تا سطح استاندارد یورو 2 تقلیل مییابد.البته سازمان استاندارد هم بر این مساله مهر تایید میزند؛ به طوری كه پریچهر قزلباش ـ معاون اداره كل نظارت بر اجرای استاندارد ـ از تجدید نظر استاندارد ملی نفت گاز (گازوئیل) به شماره 4903 براساس استاندارد یورو 4 خبر داده و گفته كه حداکثر مقدار گوگرد گازوئیل در استاندارد ملی موجود حدود 200 برابر حد مجاز مقدار گوگرد در استانداردهای اروپایی است که این موضوع موجب افزایش آلودگی هوا و آسیب دیدن موتور خودروها میشود. وی ادامه داده كه براساس استاندارد جدید، پالایشگاههای کشور ملزم به تولید گازوئیل مطابق با الزامات زیست محیطی، با مقدار گوگرد حداکثر 50 پی.پی.ام خواهند بود، ضمن آن که سایر فاکتورهای کیفی گازوئیل نیز بهبود خواهد یافت. البته در حالی در ایران به سوخت گازوییل اهمیت چندانی داده نمیشود كه تا سال 2010 بیش از 60 درصد خودروهای سواری كشورهای اروپایی دیزلی خواهد بود. همچنین مصرف سوخت پایین موتورهای دیزلی كه حدود 20 تا 30 درصد كمتر از موتورهای بنزینی است، از دیگر ویژگیهای مهم موتورهای دیزلی است. اما در مورد تاخیر وزارت نفت در عرضه گازوییل با كیفیت، رویانیان ـ رئیس ستاد حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت ـ با اشاره به برنامهریزیهای کلان دولت برای افزایش سهم نفت گاز (گازوئیل) در سبد سوختی خودروهای کشور گفته كه هم اکنون شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی نتوانسته به تعهد خود برای بهبود کیفیت گازوئیل تولید شده در پالایشگاههای داخلی عمل کند. وی با بیان اینکه باید کیفیت گازوئیل تولید شده در پالایشگاههای داخلی به استاندارد یورو4 بهبود می یافت، تصریح کرده كه در صورت بهبود کیفیت گازوئیل تولید شده در پالایشگاههای داخلی، تعداد خودروهای دیزلی نیز افزایش مییابد. البته با توجه به تجربه تولید خودروهای دوگانهسوز، خودروسازان نیز دست نگه داشتهاند تا گازوییل استاندارد و زیرساختهای مناسب برای این كار فراهم شود، چرا كه آنان دل خوشی از سیاست دستوری دوگانهسوز كردن خودروها ندارند. مشكلات مربوط به پایین بودن كیفیت بنزین و گازوییل، داد خودروسازان داخلی را نیز درآورده است؛ به طوری كه آنها معتقدند حتی با اعمال برنامههای كیفی روی محصولات تولیدی، ولی فرآوردههای داخلی بنزین و بهویژه گازوییل موجب ایجاد اشكال در محصولاتشان میشود. حتی گفته میشود كه هم اكنون پژو 206 دیزلی در ایران خودرو تولید میشود، ولی به دلیل پایین بودن كیفیت گازوییل داخلی، این خودرو فقط برای صادرات در نظر گرفته شده است. البته مجوز شمارهگذاری اولین خودرو سبک گازوئیل سوز برای وانت دیزل زامیاد در داخل صادر شده است. گفته می شود برای دیزلی ها گازوییل از خارج وارد می شود.پرسش این جاست که خودروهای دیزلی از کجا می آیند؟آیا مسولان صنعت خودروسازی براین باورند که ادعای ساخت خودروهای دیزلی توسط کمپانی های مونتاژکار ایرانی برای مردم قابل قبول است؟آن هم از صنعتی که هشتش چه عرض شود، صفرش هم گرو نهش است.!! عمل منطقی چیست؟خودروهای پایه سوز گازوییل در داخل کشور که بزنیم به تخته تولید نمی شود.البته صنعتی ها از طراحی و تولید این موتور به قدری خبر داده اند که گاهی فکر می کنیم این موتورها به قدری تولید و به بازار عرضه شده اند که می شود در بقالی ها نیز آنان را تهیه کرد. ضعف صنعت در این خصوص کاملا مبرهن است بسیار شنیده شده که قرار است تا پایان سال جاری موتور دیزلی داخلی ، پرده برداری شود.بنابر اطلاعات موجود ، تولید این موتور تا پایان سال 88 بعید به نظر می رسد مگر در یک حالت؛مگر این که صنعتی ها بازهم پرده برداری نمایشی (موضوعی که در طول ماه های اخیر بسیار دیده شده است)از این پروژه به اصطلاح ملی روی بیاورند.اصلا اگر بادیدی مثبت و به قول روانشناسان با عینک خوش بینی به این مقوله بنگریم باید گفت که آیا طراحی و تولید چنین موتوری با توجه به حساب های مالی خودروسازان ایرانی منطقی است یا خیر؟درحالی که تمامی تلاش سران صنعت ، فراری دادن ایران خودرو از ورشکستگی است و دوپینگ های میلیاردی دولتی بزرگترین خودرو ساز خاورمیانه به اندازه کافی خبر ساز بوده است ، واردات خودروهای گازوییل سوز و پایین بردن تعرفه های آنان ، این معضل را همچنان در صندوقچه اسرار حمل و نقل نگاه داشته شده است.اصلا کدام عقل سلیمی می پذیرد که خودروهای دیزلی را با تعرفه های اندک و حتی بدون تعرفه وارد و به دست خلق الله بدهیم و در عوض موتورهای پایه دیزلی کشور که مشخص نیست چه زمانی به بازار بیایند با بالاترین کیفیت در انبارها خاک خورند؟!!