سرویس اقتصادی جوان آنلاین: حسابرس کل برنامهریزی و توسعه دیوان محاسبات کشور با تأکید براینکه گاهی برنامههای بلندمدت توسعهای آرمانی است، نه عملیاتی و نتوانستیم به اهداف برنامه ششم توسعه برسیم، معتقد است ۶۵ درصد احکام قانون برنامه ششم محقق نشد. از ابتدای اجرای برنامه ششم توسعه تاکنون (۱۳۹۶-۱۴۰۰)، ۳۵ درصد از اهداف به طور کامل محقق شد، ۳۳ درصد فاقد عملکرد و ۱۴درصد بین ۵۰ تا ۷۵ درصد عملکرد داشتهاند.
حدود یک سال از مهلت قانونی برنامه ششم توسعه باقی مانده و زمان آن رسیده که میزان تحقق اهداف مورد بررسی و اسیب شناسی قرار گیرد. حدود ۶۰ سال است که در ایران برای پیشرفت برنامهریزی میکنیم و پیشرفتی که باید حاصل نمیشود و این نشان میدهد باید روش خود را عوض کنیم. برنامههای توسعه فعلی شامل دستورات و فرمانهایی است که معمولاً کمتر قابلیت اجرا مییابند. برنامه باید شناخت دقیقی از وضعیت گذشته، حال و آینده بدهد. باید بدانیم در چه وضعیتی قرار داریم و به چه سمتی حرکت میکنیم. ولی ما معمولاً اینطور عمل نمیکنیم.
بهمن آرمان، اقتصاد دان و استاد دانشگاه معتقد است: جز در دوره سازندگی که برنامههای پنج ساله به بخشی از اهداف کمی خود دست یافتند، در سایر دولتها توفیقی حاصل نشد. اگر زیرساختهای واقعی در بخشهای صنعت، کشاورزی و خدمات فراهم شود، کشور در مسیر توسعه قرار میگیرد. در این صورت نیازی به صرف زمان و هزینه برای تنظیم برنامههایی که با واقعیتهای کنونی کشور در سطح داخلی و بینالمللی فاصله دارند، نیست.
حسابرس کل برنامهریزی و توسعه دیوان محاسبات کشور درخصوص میزان تحقق اهداف برنامه ششم توسعه معتقد است: گاهی اهداف آرمانی است و فقط مشکل در اجرا یا قانونگذاری نیست. حجت الله هادی پور در نشست بررسی اجرای بودجه در طول برنامه ششم توسعه که در خبرگزاری تسنیم برگزار شد، اظهارداشت: سال گذشته دیوان محاسبات در بحث برنامه ششم توسعه اهداف را بررسی کرد. در این برنامه ۴۲۱ بند و تبصره داشتیم که حدود ۳۰۰ بند از آنها مهم هستند. ۳۵ درصد از اهداف به طور کامل محقق شد، ۳۳ درصد فاقد عملکرد و ۱۴ درصد بین ۵۰ تا ۷۵ درصد عملکرد داشتند. در واقع ۶۵ درصد از برنامه تحقق نیافته است.
وی گفت: برنامه ششم یک برنامه میان مدت است، وقتی میگوییم این برنامه اجرا نشده باید آن را در برنامه یک ساله که بودجه است، بررسی کنیم. در بحث اجرایی کردن قوانین، ۵۹درصد آیین نامههای برنامه ششم تصویب شده است، اما دیگر آیین نامهها نهایی نشده است. از ۵۸درصد احکام بودجه ۵۵ درصد آنها عملکرد نداشته است.
به گفته هادی پور، مجلس ما امروز به دنبال رفع مشکلات است. دلایل برخی از این عدم تحققها مشخص شده است. ضریب جینی که در برنامه ششم داشته ایم ۳۹ صدم درصد بوده که متاسفانه افزایش یافته است.
نقش صندوق توسعه ملی کاهش یافت
وی ادامه داد: نقش صندوق توسعه ملی که قرار بود افزایش یابد کاهش یافته است. تراز عملیاتی ما منفی بوده است و در درآمدهای مالیاتی نیز کاستی وجود دارد، فقط در سال ۹۰ یا ۹۱ تحقق ۱۰۱ درصدی داشتیم. در نتیجه نتوانستیم به اهداف برنامه ششم برسیم، اما هرکدام از این موارد نیاز به بررسی دارد.
هادی پور در خصوص اجرای احکام برنامه ششم توسعه گفت: در فرآیند تغییر، سه گام تغییر در دانش، نگرش و رفتار را داریم. تغییر در دانش رخ داد، اما در بحث نگرش دولت متوقف شد. ضمن اینکه اقدامات عملی نیز در این زمینه رخ نداد. در نتیجه سیاستمداران کشور اول باید به این مسئله معتقد باشند و هدف آن حل مشکلات مردم باشد. در صورتی که این اتفاق رخ دهد اعتماد مردم جذب میشود. مسئولان نیز باید پاسخگو باشند و برنامههایی ارائه شود که اجرایی باشد.
حسابرس کل برنامهریزی و توسعه دیوان محاسبات کشور در پاسخ به سؤالی در باره عدم دلایل هماهنگی برنامههای توسعه و بودجه سنواتی گفت: دیوان محاسبات براساس وظیفه خود کانون توجه را بر حسابرسی مالی میگذارد. دیوان در حال حاضر در بازه دو ماهه گزارش بودجه را ارائه میکند و قصد آن پاسخگویی بیشتر است.
حسینی: ۴۰ درصد از آیین نامههای احکام بودجه در دولت تصویب نمیشود
همچنین مشاور رئیس کمیسیون برنامه و بودجه که در این نشست سخن میگفت، در پاسخ به این سوال که آیا بودجه فعلی کشش تحقق این میزان هدف گذاری و حکم را در خود دارد یا خیر، و اینکه عملکرد دولت در ارائه لایحه بودجه چطور بوده است، گفت: علت اینکه ما کمتر به اهداف میرسیم بخاطر این است که ما برای مثال حکمی را میآوریم، اما اعتبار لازم برای اجرای حکم را در بودجه سنواتی در نظر نگرفته ایم. اینجاست که اگر لایحه بودجهای را میفرستیم باید اعتبار لازم آن را مدنظر داشته باشیم.
محمد حسینی افزود: در طول این سه، چهارسال ما همیشه انحراف نسبت به قانون بودجه را داشتیم، بعضی جاها به صراحت موضوع را اعلام میکنیم، مثلاً مجلس به آن رأی میدهد؛ لذا در ارزیابی قانون برنامه ششم که از وظایف اصلی سازمان برنامهوبودجه است که تا به حال ارائه نشده، باید به این موارد دقت شود، اما ما عملاً میبینیم فاصلهای بین بودجه سنواتی و وضعیتی که امروز شاهد آن هستیم وجود دارد، تا پایان برنامه ششم تعداد بیشتر ۴۰، ۳۰ درصد از این آیین نامهها که در بودجه آمده بود تا الان تصویب نشده است.
حسینی گفت: خیلی از احکام برنامه بودجه ما متوقف شد آن هم به دلیل رایزنیهایی که با دستگاههای مختلف از جمله ستاد کرونا انجام شد. اگر دولت میخواهد قانونی را اجرا نکند باید لایحه اصلاحی بیاورد که مجلس دوباره آن را بررسی کند و ما شاهد این نباشیم که دولت خودش این کار را کنار بگذارد.
