اصلیترین فلسفه تشکیل شورای پروانه ساخت بررسی و نظارت بر محتوای فیلمنامه است، اما بارها شاهد آن بودهایم که خروجی نهایی با فیلمنامه همخوانی و تطابق نداشته و در ادامه فعالیت شورای پروانه ساخت مورد تردید قرار گرفته است.
سیدمحمد حسینی، مدیرعامل انجمن سینمای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس که به تازگی از سوی محمد خزاعی، رئیس سازمان سینمایی به عنوان یکی از اعضای شورای پروانه ساخت انتخاب و معرفی شده است با بیان این مطلب درباره تمهیدات اعضای شورا در رابطه با بحث تطابق فیلمنامه با خروجی نهایی آن به تسنیم گفت: سرنوشت تصویر سینمایی در کشور ما توسط همین شورای پروانه ساخت است که تعیین میشود. شورای پروانه ساخت مسیر سینمایی کشور را مشخص میکند و از این نظر اهمیت بسیار زیادی دارد. شورای فعلی هم محصولات و خروجیهایش را تا یک سال بعد نشان میدهد، اما این عدم تطابق فیلمنامه با فیلم خیلی اوقات پیش آمده است و فیلمنامهها در طول مسیر تغییر میکردهاند، ولی اخیراً دوستان ما در شورا تلاش کردهاند با طراحی شیوهنامه جدیدی تا حد ممکن همخوانی و تطابق میان فیلمنامه و فیلم را ایجاد کنند. از سویی این تنها سازمان سینمایی نیست که نسبت به این همخوانی تعهد دارد، فیلمساز نیز باید متعهد باشد که فیلمنامهای که برای آن پروانه گرفته با خروجی نهایی تطابق داشته باشد. برای این منظور در روند ثبت فیلمنامه و گرفتن پروانه، طرف مقابل ما نیز این تضمین را میدهد که مسیر فیلمنامه در طول تولید و ساخت تغییر نکند.
حسینی در ادامه درباره رویکردهای این شورا بیان کرد: ما سه رویکرد داریم؛ یکی اینکه فیلمنامههایی که کارهای خوب و بدون اشکال دارد و با فرهنگ ما در تضاد نیست، بدون مانع ساخته میشوند و در صف باقی نمانند. دوم آنکه در مورد فیلمنامههایی که فیلمساز را دچار مشکل میکند، تصمیم ما این است که به فیلمساز توصیههایی کنیم تا فضای فیلمنامه را ارتقا بدهد و ایرادات آن برطرف کند. در نهایت فیلمنامههایی هم میآید که برای زیستبوم فرهنگی ما نیست، نسبت به این فیلمنامهها به صراحت میگوییم که امکان ساخت نیست و به تعبیر فیلمسازان کات میدهیم. شوخی نداریم، این قاعدهای است که در تمام دنیا وجود دارد. فیلمی که ارکان خانواده ما را زیر سؤال ببرد نباید ساخته شود. این تعارفبردار نیست. در این فضا چیز ناشایستهای نمیتواند باشد.
عضو شورای پروانه ساخت بیان کرد: فیلمنامههایی که در واقع توهین به فرهنگ، تمدن و دین ما باشد، بدون شک جواز نمیگیرند. ما باید از فرهنگ و دینمان صیانت کنیم. در این سالها فیلمنامههای زیادی خواندهام، گاهی پیش میآید که دوستان ما متأسفانه میروند سراغ فیلمهای درجه ۲ خارجی و کپیکاری میکنند. جالب این است که محور کانونی همان فیلم خارجی هم مسئلهای است که متعلق به آن نوع فرهنگ خارجی است و ربطی به کشور ما ندارد، اما با ساخت مشابه آن، جهت اشتباه داده میشود و جوری با فضای داخل تطبیق داده میشود و ایرانیزهاش میکنند که اعوجاج و انحراف بزرگی دارد. ما البته با تمام دوستان فیلمساز با نهایت ادب و احترام در مواردی که به اختلاف برسیم، جلسه میگذاریم و صحبت میکنیم، اگر اعتراض هم داشتند در این میان مرتفع خواهد شد.
مدیر انجمن سینمای انقلاب اسلامی درباره نقشی که سبک ساخت فیلم میتواند در تغییر محتوای فیلم ایجاد کند، گفت: این درست است که سبک ساخت فیلم در متن فیلمنامه قابل درج نیست، اما هیچ چیز خارج از سپهر فیلمنامه وجود ندارد، البته در برخی سکانسها شاید مواردی باشد که در فیلمنامه روشن نشده باشد و قابل فهم نباشد، در نهایت اگر با فیلمنامه تطابق نداشته باشد، در شورای پروانه نمایش در صورت ضرورت مطرح خواهد شد. خیلی اوقات شده است که فیلمنامه سلامت بوده، اما در سبک و روایت چیزهایی درآمده که افراط داشته و خارج از عرف بوده، این موارد در شورای نمایش تذکر داده شده، اما این بدیهی است که چیزی که ما در شورای ساخت آن را بررسی میکنیم، رویکرد کلی فیلمنامه است که قابل فهم است.
این منتقد سینما درباره شوخیهای جنسی مکرر فیلمهای اخیر بیان کرد: باید حدود شوخی رعایت شود. وقاحت مقام رسانه نیست و در مورد فیلمنامههایی که این رویکرد را داشته باشند، اگر از حد و حدود خود بگذرد، قطعاً متذکر میشویم. خود فیلمساز هم البته رعایت میکند و باید حدود را نگه دارد.
