سرویس بینالملل جوان آنلاین: ماجراجویی امریکا و متحدانش برای دامن زدن به تنشها در اوکراین، بار دیگر زخم کهنه بین مسکو و کییف را باز کرده و دو طرف را به آستانه جنگ کشانده است. رئیسجمهور اوکراین در سخنانی مدعی شده که روسیه ۱۰۰ هزار نیروی نظامی در مرز با این کشور مستقر کرده است، رئیس ستاد ارتش انگلیس هم روابط روسیه و کشورهای غربی را تیرهتر از دوره جنگ سرد توصیف کرده و قرار است صدها نظامی این کشور در صورت نیاز به اوکراین اعزام شوند.
درحالی که روسیه بارها به غرب هشدار داده از تنشآفرینی در اوکراین خودداری کند، مقامات امریکایی همچنان به جنگافروزیهای خود ادامه میدهند. طی روزهای اخیر بار دیگر تنشها میان روسیه و اوکراین بالا گرفته، به گونهای که گمانهزنیهایی مبنی بر احتمال درگیری نظامی مطرح شده است. به نوشته «رویترز»، ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین گفته است که حدود ۱۰۰ هزار سرباز روسی در نزدیکی مرز اوکراین مستقر شدهاند. رئیسجمهور اوکراین شنبه شب در سخنانی گفت که اطلاعاتی در مورد تحرکات فعال نیروهای روسیه بهدست کییف رسیده است. زلنسکی تأکید کرد: «امیدوارم تمام جهان اکنون به وضوح ببینند چه کسی واقعاً خواهان صلح است و چه کسی نزدیک به ۱۰۰ هزار سرباز را در مرز ما متمرکز کرده است.» این ادعا در حالی است که پیشتر وزارت دفاع اوکراین هر گونه استقرار نیروهای روسی در مرز با اوکراین را رد کرده بود. پیش از این نیز دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین ضمن تکذیب ادعای امریکا مبنی بر احتمال حمله روسیه به اوکراین، گفته بود: «این ناتو است که خود را به مرزهای روسیه نزدیک کرده و مسکو نیز اقدامات دفاعی لازم را انجام خواهد داد.» غرب تلاش میکند اوکراین و کشورهای بالتیک را به عضویت سازمان ناتو درآورد، اما روسیه به شدت با این اقدام مخالف است و این سناریو را تهدیدی برای امنیت مرزهایش میداند. روسیه این طرح غرب را در راستای توسعه شرقی ناتو عنوان کرده و بارها هشدار داده که چنین ماجراجوییهایی را تحمل نخواهد کرد و با همه توان به این تهدیدات پاسخ خواهد داد.
ابرهای تیره در آسمان روسیه و غرب
هرچند روسیه گفته است که قصدی برای مداخله در امور اوکراین ندارد، اما امریکا و متحدان اروپایی آن به بهانههای مختلف روسیه را به تشدید تنشها در اوکراین متهم میکنند. به گزارش خبرگزاری اسپوتنیک، ژنرال «نیک کارتر»، رئیس ستاد ارتش انگلیس روز یک شنبه در سخنانی اعلام کرد که روابط روسیه و کشورهای غربی شاهد تنش بیسابقهای است و جدیتر از دوران جنگ سرد شده است. کارتر گفت: «این وضعیت میتواند به دلیل هر نوع اقدام تصادفی منجر به بروز درگیری آشکار شود». وی اضافه کرد: «زمانی که شما و من بزرگ میشدیم، جهان، دنیای دوقطبی بود. دو بلوک؛ اتحاد جماهیر شوروی و غرب. پس از آن به دورهای رفتیم که جهان تک قطبی بود و امریکا کاملاً برجسته بود». این ژنرال ارتش انگلیس اضافه کرد: «من فکر میکنم ما در حال حاضر در دورهای هستیم که جهان چند قطبیتر شده و فکر میکنم که در جهان چندقطبی مردم برای اهداف مختلف و دستورالعملهای مختلف رقابت میکنند و در این شرایط، خطر بیشتری وجود دارد که تنش منجر به چیزهای بیشتری شود». وی افزود: «من فکر میکنم رقابت بین کشورها و قدرتهای بزرگ منجر به افزایش تنش میشود. ما باید مراقب باشیم و اجازه ندهیم ماهیت تهاجمی تعدادی از سیاستمداران ما را به وضعیتی سوق دهد که تشدید تنش باعث ارتکاب اشتباه شود». همزمان با ادعاهای ژنرال انگلیسی، طبق گزارشها، در میان تنشهای فزاینده و نگرانیها درباره «حمله احتمالی» روسیه، صدها تن از نیروهای ویژه انگلیس آمادهاند در کمترین زمان، به مرزهای اوکراین اعزام شوند. روزنامه میرور روز یک شنبه گزارش داد: «بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ نیرو آماده اعزام هستند. تجهیزات آنها بستهبندی شده و آماده پرواز به اوکراین و فرود با هواپیما یا چتر هستند؛ آنها برای هر دو احتمال آموزش دیدهاند.»
روسیه به همراه امریکا در ماههای اخیر تحرکات نظامی خود را در دریای سیاه و نزدیک مرزهای روسیه افزایش داده است و برخی ناظران بر این باورند که احتمال جنگ بین دو طرف بعید نیست. امریکا و متحدانش از سال ۲۰۱۴، تلاش کردهاند برای مقابله با تحریکات روسیه، حضور خود را در اوکراین و شرق اروپا تقویت کنند و در این سالها امریکا فروش تسلیحات و کمکهای نظامی را به اوکراین افزایش داده و حضور دریایی خود را در دریای سیاه همراه با سایر متحدان ناتو گسترش داده است. باتوجه به حضور ناوهای انگلیسی و امریکایی در دریای سیاه، روسیه در هفتههای اخیر با برگزاری رزمایشهای نظامی در دریای سیاه، سطح آمادگی نیروهای خود را بالا برده است.
بحران پناهجویان
تنش روسیه و غرب علاوه بر بحران اوکراین، در روزهای اخیر به بحث استقرار پناهجویان در مرز بلاروس و لهستان هم مرتبط است. در همین راستا، لیز تراس، وزیر امور خارجه انگلیس در مقالهای در روزنامه تلگراف، خطاب به ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه گفت که باید به «بحران ساختگی شرمآور مهاجران» که در مرزهای شرقی اروپا تحریک کرده است، پایان دهد. لیز تراس تأکید کرد که کرملین «مسئولیت واضحی» برای پایان دادن به تلاشهای بلاروس برای استفاده از «مهاجران مستأصل به عنوان مهره» برای بیثبات کردن منطقه دارد. وی با هشدار به اینکه انگلیس آماده برخورد «قدرتمند، قاطعانه و بیامان» با «اقدامات بدخواهانه، در هر کجای جهان» است، افزود: «روسیه در اینجا مسئولیت روشنی دارد. آنها باید مقامات بلاروس را برای پایان دادن به بحران و ورود به گفتگو تحت فشار قرار دهند.» رئیسجمهور روسیه هم در سخنانی با بیان اینکه کشورهای غربی به دلیل جنگافروزی در عراق و افغانستان مسئول بحران پناهجویان در مرز بلاروس هستند، از رفتار غیرانسانی نظامیان لهستانی با مهاجران انتقاد کرد. به گزارش خبرگزاری تاس، ولادیمیر پوتین شامگاه شنبه در مصاحبهای تلویزیونی گفت که از نظر او، بلاروس مقصر بحران پناهجویان نیست. وی در اینباره توضیح داد: «فراموش نکنیم که این بحرانهای مرتبط با مهاجران از کجا آمده است. آیا بلاروس در این مشکلات پیشگام است؟ خیر، این بحرانها را خود کشورهای غربی و اروپایی ایجاد کردند». رئیسجمهور روسیه با اشاره به درگیریها در عراق و افغانستان خاطرنشان کرد که کردهای عراقی و افغانها در میان مهاجران در مرز بلاروس هستند. پوتین ادامه داد: «بلاروس هیچ ربطی به بحران پناهجویان ندارد. این واقعیت که آنها از طریق بلاروس آمدهاند تعجبآور نیست، زیرا بلاروس برای کشورهای مبدأ ورود بدون روادید دارد.»
