سلمان هراتی توانست به وسیله نمادسازی بکر از پدیدههای طبیعی و انسانی شاعری متشخص شود و در آثارش فردیت خلاق را به ظهور و بروز برساند.
مصطفی علیپور، شاعر و منتقد ادبی به مناسبت فرارسیدن سیوپنجمین سالگرد درگذشت سلمان هراتی با بیان اینکه سلمان شاعری برخاسته از دل جریانهای مذهبی انقلاب اسلامی بود، به ایبنا گفت: دهه ۶۰ تعداد زیادی از شاعران انقلابی در حوزه هنری گرد هم آمدند و جریان فکری خاصی را ایجاد کردند که قیصر امینپور و سیدحسن حسینی از پیشگامان آن بودند. این جریان فکری شامل نگاه مذهبی ایدئولوژیک به انقلاب بود، البته شاعران این گروه از جمله سلمان هراتی رادیکال نبودند و با وجود استفاده از نمادهای انقلابی، ایدئولوژی شیعی معتدل داشتند که این عامل در پرمخاطببودن آنها نیز تأثیر داشت.
این منتقد ادبی ادامه داد: سلمان هراتی دارای بیانی نرم، لطیف و غیررادیکال بود و با وجود آشنایی و تسلط بر قالبهای مختلف شعری بیشتر از شعر منثور بهره میبرد تا آسانتر و بیدغدغهتر اندیشههای اجتماعی خود را بیان کند. این شیوه پیش از سلمان در صفارزاده نیز به کار گرفته شده و از این نظر میتوان گفت از نظر شکل و فرم ادامهدهنده صفارزاده بوده است.
علیپور در توضیح زبان شعری سلمان گفت: زبان هراتی در اشعارش مردمگرا بود، البته فارغ از پوپولیسم مینوشت و مردمگرایی سلمان ابزاری برای اقناع از راه فریب نبود بلکه از آن برای آگاهی دادن و برقراری ارتباط با جامعه استفاده میکرد. در این راه به توفیق رسید و اکنون با گذشت ۳۵ سال از رفتن سلمان هنوز آثارش پرمخاطب و در ذهنها زنده و جاوید است.
این شاعر و نویسنده نمادسازی را از هنرهای بیبدیل سلمان عنوان میکند و میافزاید: سلمان به دلیل پرورش در منطقه مازندران و برخورداری از طبیعت بکر و زیبای شمال کشور توانست از نمادهای طبیعی مجرد در شعرش استفاده کند و با اینکه از نظر لحن و زبان صفارزادهگونه بود، نمادسازی به شعرش فردیت خلاق بخشید. وی از نمادهای انسانی نیز بسیار استفاده میکرد و تمام این نمادها متعلق به طبقه پایین جامعه از نظر اقتصادی بودند، البته گرایشهای خاص سیاسی و اجتماعی نیز در تشخص و فردیت آثارش بیتأثیر نبوده است.
وی ادامه داد: لحن لطیف، صمیمیت و صداقت زبان سلمان هراتی موجب شد خود پیشگام شاعران بسیاری شود. هراتی در شعر منثور بیش از توجه به فرم، دغدغه محتوا و انتقال آسانتر پیامش را داشت، البته در سایر قالبهای شعری به فرم و ساختار نیز توجه داشت.