داور جشنواره فیلم کوتاه تهران میگوید: اغراق بیش از حد در مشکلات و تلخی بیپایان خبر از تلاش برای رسیدن به یک نقطه مورد نظر دارد، البته فیلمهای کوتاه در مجموع حس بهتری تا فیلمهای جشنواره فیلم فجر به من میدهد.
مرجان اشرفیزاده، کارگردان سینما و داور سیوهشتمین جشنواره فیلم کوتاه درباره درونمایه و رویکرد فیلمهای کوتاه امروز سینمای ایران به تسنیم گفت: فیلمهای کوتاه میان دو قطب ارگانها و نهادهای دولتی و جشنوارههای خارجی قرار دارند و برای همین فیلمساز کوتاه یا باید به فکر فیلمی باشد که الگوی مورد پسند جشنوارههای خارجی باشد یا نهادهای داخلی ما.
وی ادامه داد: جشنوارههای خارجی بیشتر نگاههای تلخ و انتقادی را میپسندد و فیلمساز ما به این سمت سوق پیدا میکند چراکه آثار امروز در نهایت برای جایی ساخته میشود. انجمن نیز مضامین و مطالبی را مدنظر قرار دارد که میخواهند فیلمساز همان را بسازد، اما غافل از اینکه فیلمساز علاقهای برای ساخت با این شدت و غلظت پیدا نمیکند و در نتیجه راه فراری را پیدا میکند و فیلم خودش را میسازد که در نتیجه با سیاست انجمن همخوانی ندارد.
یک تلخی بیپایان
اشرفیزاده درباره رویکرد فیلمهای تلخ نسبت به جامعه معتقد است: فیلمهای کوتاه تلاش میکنند واکنشی نسبت به جامعه باشند. اینکه تمام فیلمها در تلخی بیپایان باشد اینگونه نیست، اما در مجموع خودم به عنوان فیلمسازی که به سینمای کوتاه توجه دارد، هنگام مواجهه با فیلمهای کوتاه در جشنواره بیشتر از دیدن فیلمهای جشنواره فیلم فجر خوشحالم و احساس رضایت میکنم چراکه حس بهتری به من منتقل شده است.
دو سال قبل حتی فیلمهای کوتاهی که به جشن خانه سینما راه پیدا کرده بود برای من بسیار آزاردهنده بود و بیش از حد به مضامینی مانند تجاوز، خشونت پدر علیه فرزند و مانند آن پرداخته شده بود و از آن مهمتر یک تلخی بیپایان در آن دیده میشد، اما به نظرم رسید امسال تا حدی این فضا کمتر بود.
کارگردان «آبجی» در ادامه این بخش درباره رأی داوران خارجی نسبت به این فیلم جهت حضور در اسکار بیان کرد: داوران خارجی عموماً با فرهنگ ما آشنایی ندارند و برای همین فیلمی را انتخاب میکنند که با فرهنگ و منش اجتماعی ما تفاوت دارد. این موضوع قبلاً نیز رخ داده است، اما برخی اوقات هم فیلمسازانی وجود دارند که با علم به اینکه میدانند جشنوارههای خارجی و ذائقه داور خارجی چیست، از فرصت استفاده میکنند و فیلمی میسازند که در طعم تلخ کمی اغراق دارد یا مشکلات را بیش از حد بزرگ میکند، البته همه موفقیتهای سینمای ایران ماحصل این رویکرد نیست و بخشی از فیلمهای کوتاه و بلند ما با هدف جشنوارههای خارجی ساخته میشوند، ولی موفقیتهای زیادی هم در فیلمهای ما وجود دارد که حاصل این روند نیست.
نگاه امیدوارانه را میپسندم
این داور جشنواره فیلم کوتاه نظر شخصی خود را درباره فیلم کوتاه مطلوب اینگونه توضیح داد: در کل نقطه مطلوبم برای سینمای فیلم کوتاه این است که در نهایت نگاه امیدوارانه به زندگی باید وجود داشته باشد. اغراق بیش از حد در مشکلات و تلخی بیپایان خبر از یک تلاش برای رسیدن به یک نقطه مورد نظر دارد. اینگونه اثر هنری اصالت و صداقت خود را از دست میدهد و به نسخهای فیک تبدیل میشود. باید بتوانیم فیلمها را به حالت تعادل برگردانیم نه آنقدر سیاه و نه آنقدر سفید.
اشرفیزاده بیان کرد: فیلمساز اگر خودش حال خوبی نداشته باشد، فیلم او نیز حال خوبی ندارد. برای بهتر شدن حال آنها باید فضای کنونی جامعه نیز تغییراتی کند و البته او نیز تنها به فکر واکنش نباشد. یکی از مشکلات امروز سینمای ما واکنشگرایی صرف شده است. باید کمی کنشگرایانه عمل کنیم و صرفاً بازتابدهنده مشکلات نباشیم. باید مدیریت فرهنگی روی این موضوع کار کند و با تعامل میان خود و فیلمسازان فضا را کمی تغییر دهد.
