به گزارش فارس، مؤسسه کتابخانه و موزه ملی ملک امسال به مناسبت میلاد امام رضا (ع) که با هفتاد و دومین سالروز وقف کتابخانه و موزه تقارن یافته بود، جشنوارهای را با نام جشنواره ماه هشتم برگزار کرد.
در این مراسم، از نسخه خطی نفیس زیارت رونمایی شد.
جشنواره ماه هشتم
در این جشنواره 10 روزه علاوه بر نمایش ویژه سکه ولایتعهدی امام رضا (ع)، هشت نسخه خطی مرتبط با آن حضرت، دو رساله امام در حوزه علوم پزشکی به نام رساله «ذهبیه» و «طبالرضا» رونمایی شدند و در آخرین روز این جشنواره نیز نسخه نفیس صلوات خاصه امام رضا (ع) به خط محمد تقی مشهدی خوشنویس بزرگ دوره قاجار رونمایی شد و پوستر نفیسی از صفحه نخست این اثر به حضار در سالن اهدا شد.
همزمان با برنامههایی که کتابخانه و موزه ملی ملک در خلال جشنواره ماه هشتم برگزار کرد، نمایشگاههایی از آثار خطی نفیس کتابخانه ملک نیز در مجموعه تاریخی فرهنگی نیاوران، موزه رضا عباسی، کاخ موزه چهل ستون اصفهان، کتابخانه ملی فارس، موزه هنرهای معاصر امام علی (ع) و موزه آستان مقدس حضرت معصومه (س) برپا شد.
تغییر در کتابخانه و موزه و ملی ملک
سیدمحمد مجتبی حسینی، مدیر عامل کتابخانه و موزه ملک در مراسم اختتامیه این جشنواره عنوان کرد: به سنت حسنه مرحوم حاج حسین ملک در عید تولد امام رضا (ع) همه ساله مراسمی در این موزه و کتابخانه برگزار میشود که امسال این مراسم با هفتاد و دومین سال وقف کتابخانه همزمان شده است.
وی با اشاره به فعالیت یکساله خود در کتابخانه و موزه ملی ملک اظهار داشت: در این مدت تمام کسانی که سودای خدمت به فرهنگ ایران را دارند تلاش کردند در راه بهینهسازی این کتابخانه گام بردارند و البته این تلاش باعث شده فضای مألوف آن دستخوش تغییر شود.
کمتوجهی پژوهشگران به فرهنگ مردم
احمد وکیلیان، پژوهشگر فرهنگ مردم، نیز در این مراسم با اشاره به زندگی و امامت و ولایت امام رضا (ع) گفت: امام رضا (ع) در تاریخ ادیان و قرآن تبحر داشتند و با اندیشمندان ادیان مختلف مناظرات بسیاری کردند.
وی با بیان این که در فرهنگ مردم، مقام و اهمیت امام رضا (ع) بسیار بالاست از کم توجهی پژوهشگران و گردآوری این فرهنگ اظهار تأسف کرد و علت این کمتوجهی را علمزدگی دانست.
این پژوهشگر بیان داشت: قصهها، مثلها و حکایاتی که مردم مطرح میکنند و از صافی گذشته و با تجربه و خطا عجین شده است بیحکمت نیستند.
وکیلیان با اشاره به داستان ضامن آهو عنوان کرد: بین سمنان و دامغان گردنهای به نام گردنه آهوان وجود دارد که میگویند واقعه ضامن آهو آنجا رخ داده است.
وی با اشاره به چاووشخوانی گفت: در گذشته، چند وقت یکبار فردی به نام چاووشخوان که مداح بود اشعاری را در مدح شهدای کربلا یا امام رضا (ع) میخواند تا اینکه مردم متوجه شوند کاروانی عازم مشهد و یا کربلاست تا بیایند نام نویسی کنند و عازم شوند.
این پژوهشگر فرهنگ مردم با اشاره به تاریخچه نقاره بیان داشت: قدیمیترین سند درباره نقاره در کتاب مطلعالشمس است که در آن اعتمادالسلطنه نوشته استفاده از نقاره به زمان شاهان گورکانی برمیگردد که روزی دو مرتبه هنگام طلوع و غروب خورشید، در اعیاد روزی سه مرتبه، در ماه رمضان هنگام سحر و افطار و همچنین هنگام معجزات به صدا درمیآمد.
در ادامه این مراسم بروجردی ملقب به بلبل امام حسین به اجرای چاووشخوانی پرداخت و پس از آن فیلمی از مراحل مختلف نقاشی تابلوی ضامن آهو اثر محمد آهنگرانی فراهانی از شاگردان حسین قوللر آغاسی نقاش بزرگ قهوهخانهای برای حاضران به نمایش درآمد.
توجه به حاشیههای هنر
محمد حسن حامدی صاحب امتیاز، مدیر مسئول و سردبیر دوهفتهنامه هنرهای تجسمی «تندیس» نیز تاریخ هنر را به دو بخش رسمی و غیر رسمی تقسیم کرد که بخش رسمی توسط متمکنین و بخش غیر رسمی توسط مردم کوچه و بازار و عوام ارائه میشد.
او با بیان اینکه بخش غیر رسمی که ظرافت بیشتری دارد معمولا مغفول مانده است، بیان داشت: ما میدانیم برخی از کارهای اصلی را چه کسی انجام داده اما نمیدانیم کارهای فرعی را چه کسی انجام داده است؛ مثلا میدانیم نوشته مسجد شیخ لطفالله کار چه کسی است اما نمیدانیم لعابکار کاشیهای این مسجد چه کسی بوده است که هنوز پس از 400 سال زیر آفتاب همان طراوت روزهای اول را دارد.
وی از این گفته استفاده کرد تا از کسانی که به حاشیههای هنر و هنرمندان در حاشیه توجه میکنند که رسمینگاران تاریخ و هنر کمتر از آنها یاد کردهاند، تشکر کند.
تجلیل دو هنرمند
در ادامه این برنامه از محمود ماهرالنقش که 10 سال روی نقوش حرم امام رضا (ع) کار کرده و همچنین محمد آهنگرانی فراهانی تجلیل شد.
چاووشخوانی به اجرای درویش اکبر بلبلیزدی آخرین برنامه این مراسم بود.
کتابخانه و موزه ملی ملک در ششم آبان ماه 1316 خورشیدی از سوی شادروان حاجحسین آقای ملک بزرگترین واقف تاریخ معاصر ایران وقف به آستانه قدس رضوی شد.
این مجموعه با دارا بودن 19 هزار عنوان، نسخه خطی دومین گنجینه نفیس آثار خطی ایران است.
همچنین موزه ملی ملک با هفت گنجینه هنر لاکی، سکه، تمبر، فرش، آثار هنری، آثار خوشنویسی و مجموعه اهدایی بانو ملک بزرگترین و قدیمیترین گنجینه وقفی ایران به شمار میآید.
