در تیرماه ۱۳۶۶، قطعنامه ۵۹۸ از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق صادر شد. رژیم بعث عراق بلافاصله این قطعنامه را پذیرفت، ولی «جمهوری اسلامی» به دلیل در نظر گرفته نشدن همه خواستهای بهحق ایران در این قطعنامه، از قبول آن خودداری کرد. جنگ سفارتخانهها میان ایران و فرانسه در تیر و مرداد ۱۳۶۶، از دیگر رخدادهای مهمی است که در این گزارش به بررسی آن خواهیم پرداخت. شاید بتوان مهمترین رخداد تیرماه ۱۳۶۶ را، کشتار حجاج ایرانی توسط دژخیمان سعودی دانست. رویدادی که باعث بهت و حیرت جهانیان و نفرت گسترده از آلسعود در جهان اسلام شد.
صدور قطعنامه ۵۹۸؛ پذیرش عراق، رد از سوی ایران
در ۲۹ تیرماه ۱۳۶۶، قطعنامه ۵۹۸ توسط شورای امنیت سازمان ملل در مورد جنگ ایران و عراق به تصویب رسید. این قطعنامه که چند ماه پس از عملیات پیروز کربلای ۵ تدوین و تصویب شد، هشتمین قطعنامه در دوران جنگ تحمیلی بود، اما این قطعنامه یک تفاوت اساسی با قطعنامههای پیشین داشت و آن هم این بود که در این قطعنامه، وضعیت حقوقی «جنگ» بین دو کشور ایران و عراق به رسمیت شناخته شده بود. در قطعنامه ۵۹۸ در مقایسه با دیگر قطعنامهها، جزئیات بیشتری در نظر گرفته شده بود و قطعنامه مختصر نبود. قطعنامههای پیشین صرفاً دو طرف را دعوت به آرامش میکرد، اما در این قطعنامه به موضوع تعیین متجاوز و پرداخت غرامت پرداخته شده بود. قطعنامه ۵۹۸، زمانی به تصویب رسید که ایران نسبت به عراق، دست بالا را داشت و در واقع ایران در موضع قدرت و عراق در موضع ضعف بود. البته این موضوع اتفاق تازهای نبود، زیرا سازمان ملل پس از هر حمله موفق نظامی ایران و زمانی که فشار ایران بر صدام و حامیان او افزایش پیدا میکرد، قطعنامهای را با موضوع دعوت به آرامش و بازگشت به مرزها، تلویحاً یا تصریحاً صادر میکرد. در واقع قطعنامههای سازمان ملل زمانی به تصویب میرسید که ایران در موضع قدرت و عراق در موضع ضعف بود. ایران در زمان تصویب قطعنامه ۵۹۸، بهتازگی عملیات پیروز کربلای ۵ را انجام داده و شبهجزیره فاو، جزایر مجنون جنوبی و شمالی و بخش عمدهای از شلمچه را، طی سالهای ۶۲ تا ۶۵ در عملیاتهای خیبر، والفجر ۸ و کربلای ۵، به تصرف خود درآورده بود. ضمن اینکه در مناطق مرزی، آرایش نظامی مناسبی داشت و توانسته بود در خطوط مرزی علیه ایران، با تصرف ارتفاعات و مناطق استراتژیک وضعیت مطلوبی را ایجاد کند.
بمباران شیمیایی سردشت توسط عراق
رویداد تأسفبار دیگر در جنگ ایران و عراق در تیرماه این سال، بمباران شیمیایی سردشت توسط رژیم بعث عراق است. در ۷ تیرماه این سال، نیروی هوایی عراق چهار نقطه پرازدحام شهر سردشت (از توابع استان آذربایجانغربی) را، هدف بمباران شیمیایی قرار داد. در این حمله ۱۳۰ نفر از ساکنان غیرنظامی شهر کشته شدند و ۸ هزار نفر نیز، در معرض گازهای سمی قرار گرفتند و مسموم شدند. در ۹ تیرماه همین سال نیز، رئیس مجلس ملی اتریش صراحتاً اعلام کرد عراق آغازگر حمله به ایران بوده است، مسئلهای که در سازمان ملل متحد، به عنوان یک واقعیت تاریخی ثابت شد.
جنگ سفارتخانهها میان ایران و فرانسه!
در ۸ تیرماه ۱۳۶۶، سفارت ایران در پاریس در پی اقدامی خصمانه، توسط پلیس فرانسه محاصره شد. این اقدام که در پی اتهام دولت فرانسه به دست داشتن وحید گرجی دیپلمات ایرانی، در یک مورد بمبگذاری آن کشور صورت گرفت، سرآغاز بحران موسوم به «جنگ سفارتخانهها» بود. در ۱۱ تیرماه همین سال، کاردار سفارت ایران در پاریس گفت: پلیس فرانسه پنج روز است سفارت ایران را در محاصره گرفته، تا بتواند وحید گرجی مترجم سفارت را- که مقامات فرانسه او را در پرونده بمبگذاریهای سال ۱۳۶۵ آن کشور متهم شناختهاند- دستگیر کنند! وی گفت: حتی به خانه وحید حمله و همسرش را نیز بازداشت کردهاند! دو روز بعد در ۱۳ تیرماه، روزنامه لیبراسیون نوشت: «اعضای سازمان مجاهدین خلق، به بهای جاسوسی برای دولت فرانسه در این کشور باقی ماندهاند و اتهام دولت علیه وحید گرجی دیپلمات ایرانی مقیم پاریس توسط این سازمان و با همکاری صاحبان صنایع نظامی فرانسه و بعضی از سیاستمداران این کشور، به او زده شده است!» در ۲۰ تیرماه همین سال نیز، محسن امینزاده دیپلمات سفارت جمهوری اسلامی ایران در پاریس، مورد ضرب و شتم نیروهای انتظامی فرانسه قرار گرفت و مجروح و کیف حاوی اسنادش توسط پلیس فرانسه ربوده شد.
در ۲۳ تیرماه همین سال، «ژان پل توری» کنسول فرانسه در تهران، به جرم فعالیتهای جاسوسی علیه نظام جمهوری اسلامی ایران، ارتباط با ضدانقلابیون فراری و ایجاد تسهیلات لازم برای ورود و خروج آنان از کشور، شرکت در خروج و قاچاق اشیای عتیقه از کشور، به دادسرای انقلاب احضار شد. در نهایت و در پی تشدید بحرانی که به «جنگ سفارتخانهها» مشهور شد، در ۲۵ تیر ۱۳۶۶ و به دنبال اقدامات سوء و غیرقانونی دولت فرانسه و ایجاد موانع و تضییقات در برابر سفارت جمهوری اسلامی ایران در پاریس، دولت ایران روابط خود را با فرانسه قطع کرد. در سوم مرداد این سال دکتر «علیاکبر ولایتی» وزیر امور خارجه وقت کشورمان، اعلام کرد: وحید گرجی مترجم سفارت ایران در پاریس، که تحت تعقیب پلیس فرانسه است، گذرنامهای با مصونیتهای پیشبینی شده در کنوانسیون وین را دارد و تعقیب وی، تخطی از کنوانسیون ژنو و نوعی هوچیگری است!
پیام برائت از مشرکین و جنایت تاریخی آلسعود
در مرداد ۱۳۶۶، دو رویداد مهم و پیاپی در تاریخ ایران ثبت و ضبط شدهاند. در نخستین رویداد امام خمینی (ره) به عنوان، ولی امر مسلمین جهان، در پیامی تاریخی مسلمانان و بهویژه حجاج ایرانی را، به انجام فریضه برائت از مشرکین و اعلام برائت از امریکا و دیگر جهانخواران دعوت کردند. در رویداد دوم آلسعود به نیابت از امریکا، حاجیان ایرانی را که مشغول انجام فریضه برائت از مشرکین بودند، قتل عام کرد و تعداد زیادی از آنان را به شهادت رساند. در ۶ مرداد ۱۳۶۶ و پیش از جنایت سعودیها در کشتار زائران بیتاللهالحرام، امام خمینی در پیامی تاریخی «برائت از مشرکین» را از ارکان اساسی حج صحیح برشمرده بودند.
