یکی از بزرگترین چالشهای موجود در مشاغل خانگی، ارتباط آنها با بازار و نحوه عرضه و فروش محصولاتشان است. کسانی که در این مشاغل فعالیت دارند آنقدر بودجه ندارند که بخواهند مغازهای خریده یا حتی اجاره کنند و همین مسئله فروش آنها را با دشواریهای زیادی همراه میسازد. حالا زنجانیها، بهکمک فعالان این عرصه رفتهاند و به گفته مدیر اجرایی طرح ملی مشاغل خانگی در زنجان، تاکنون ۴۲۴نفر از متقاضیان طرح ملی مشاغل خانگی به بازار فروش متصل شدند.
طرح ملی توسعه مشاغل خانگی در ۳۱ استان توسط وزارت تعاون، کار و رفاهاجتماعی به عنوان کارفرما و ناظر و جهاد دانشگاهی به عنوان مجری طرح در حال اجراست. طرح ملی توسعه مشاغل خانگی از برنامههای اشتغال فراگیر است که در راستای تحقق اقتصاد مقاومتی، تولید، پشتیبانی و مانعزداییها، کمک و حمایت از کسب و کارهای خرد عملیاتی شده است. اما وقتی در مورد مشاغل خانگی صحبت میشود، باید اقتصاد کلان، نظارت، عدم وجود حمایت علمی و اطلاعاتی، مشکلات اداری و فروش را به عنوان موانع و مشکلات آن در نظر داشت. گروهی معتقدند برای راهاندازی بازار فروش محصولات خانگی باید از شهرداریها کمک گرفت تا مکانی را برای مشاغل خانگی اختصاص دهند و برخی نیز استقلال فعالان این عرصه را خواستارند و میگویند نباید محتاج نهادها و سازمانهای دیگر بود وگرنه با تغییر سیاستها امکان دارد خدمات ارائه شده نیز محدود شود.
ارتباط خانه با بازار
هم اکنون در زنجان ۴۲۴ متقاضی مشاغل خانگی به بازار کار متصل شدهاند که میتواند کمک شایانی در نحوه تولید و فروش محصولاتشان باشد. مدیر اجرایی طرح ملی مشاغل خانگی در زنجان با تأیید این خبر میگوید: «اجرای طرح مشاغل خانگی در سه فاز پیشبینی شده که فاز اول شناسایی و اولویتبندی مزیت، ظرفیت و پتانسیلهای اشتغال در حوزه مشاغل خانگی است. فاز دوم به توانمندسازی متقاضیان از طریق مشاوره، راهنمایی، استعدادسنجی، بهرهگیری از آموزشهای کوتاهمدت کارآفرینی، شناخت بازار و مسائل مالی و فاز سوم به تعامل با فعالان عرصه فروش محصولات مشاغل خانگی، اتصال به بازار و ارتباط با برندهای معروف بازار فروش میپردازد.» لیلا اجلی سهمیه استان در این طرح را ۱۸۰۰ نفر اعلام کرده و ادامه میدهد: «از ابتدای اجرای طرح تاکنون ۴۲۴ شغل در استان ایجاد، احیا یا پایدارسازی شده است. قالیباف و بافنده تابلوفرش در این بین بیشترین متقاضی را با ۳۳۷ نفر داشته است. خیاطان با ۴۷ نفر در رتبه دوم قرار داشته و رسته قلمزنی با ۲۵ نفر متقاضی در جایگاه سوم قرار دارد.» مدیر اجرایی طرح ملی مشاغل خانگی در زنجان یادآور میشود که تولیدکننده گیاهان دارویی با ۱۲ نفر و ملیلهسازی با سه نفر متقاضی و ایجاد اشتغال به ترتیب در رتبههای چهارم و پنجم قرار دارد. در اجرای این طرح تاکنون ۳۰ متقاضی برای ایجاد برند یا همکاری با برندهای موجود وجود دارد.
اجلی با اشاره به رستههای مزیتدار استان، میگوید: «رشتههایی که به عنوان مزیت در استان به آن پرداخته شده، شامل قالیبافی، بافنده تابلوفرش، گلیمبافی، قلمزنی، خیاط لباس، ملیلهسازی، تولیدات چرمی دستدوز، ویرایشگر متون، گیاهان دارویی، مترجم (کتاب و مقاله)، برنامهنویس، انیماتور، پرورشدهنده گوسفند و بز، پرورشدهنده زنبور عسل و ملحفهدوز است.»
شاغلان خانه به دوش
کسانی که در مشاغل خانگی مشغول به کار هستند معتقدند که باید آنها را خانهبهدوش دانست. آنها میگویند ما مکانی متمرکز برای استقرار نداریم، حتی برای اجاره مغازه با نهادهای بسیاری نامهنگاری میکنیم ولی نتیجهای ندارد. به همین خاطر کارشناسان میگویند با توجه به شرایط کسب و کارهای نوین و حتی تأثیرات کرونا باید از طریق فضای مجازی آموزش بازاریابی و فروش و دیگر آموزشها وجود داشته باشد و فرآیند را برای کارآفرینان و علاقهمندان تشریح و اهمیت موضوع نیز ذکر شود چراکه سادهسازی، اثربخشی آموزش را افزایش میدهد. در این روش کارآفرینان الزامی برای شرکت در دورههای کارآفرینی و فروش ندارند، اغلب افرادی که در دورههای آموزشی شرکت میکنند بلافاصله بعد از اتمام دوره به دنبال دریافت تسهیلات هستند و در حقیقت تلاش دارند تا هرچه سریعتر به نتیجه برسند. ولی آنچه مهم است اینکه هم اکنون فروش، تبلیغات و بهروز نبودن محصولات خانگی از جمله مشکلات این مشاغل است.
