در دو دهه اخیر، فناوری نوین ارتباطات و اطلاعات با دگرگون ساختن ابزارها و شیوههای داده ورزی و همچنین فراهم آوردن بستر تبادل و نشر آسان و گسترده دادهها موجب تحولات بنیادین در رسانهها و آثار فرهنگی و هنری شده است.ابزارهای حاصل از آن فناوری نوین، ازسویی شیوههای پدید آوردن و نشر بسیاری از آثار فرهنگی و هنری را دگرگون ساخته و از سوی دیگر رسانهها و اشکال تازهای از آثار فرهنگی و هنری راپدید آورده است که تا سالهای پایانی قرن گذشته میلادی، سرعت و وسعت دامنه انتشار، جذابیت، تنوع و حجم محتوای قابل انتشار توسط آنها در تخیل ارباب رسانهها نیز نمیگنجیده است. بدین ترتیب امروزه نه تنها رسانههای جدیدی همچون رسانههای برخط اینترنتی (پایگاههای اطلاعرسانی اینترنتی) و بستههای نرم افزاری رسانهای (نرم افزارهای چند رسانهای) در مدت زمانی کوتاه گوی سبقت را از سینما، کتاب و مطبوعات ربوده و در رقابت با رادیو و تلویزیون فراگیرترین و مؤثرترین ابزار نشر محتوا، اطلاعرسانی و اطلاعیابی به شمار میآیند، بلکه با فراگیر شدن پدیدههای نوظهوری چون پیامک، گفتوگوی برخط (CHAT)، اجتماعات مجازی برخط و بازیها و سرگرمیهای دیجیتال، وسعت و عمق اثر ابزارهای ارتباطی و اطلاعاتی بر شؤون مختلف زندگی بشر صد چندان شده است.
مجموعه این تحولات فرصتها و چالشهای فرهنگی بیشماری را پدید آورده که هریک به نوبه خود قابل تأمل است. رسانههای جدید از سویی با ایجاد بستر نشر آسان و گسترده محتوا و تعامل دوسویه نافذ و فراگیر در مقیاس جهانی فرصتی استثنایی برای نشر و تبلیغ فرهنگ و ارزش های نظام جمهوری اسلامی برای عموم جهانیان پدیدآورده و ازسوی دیگر فرهنگ ملی و دینی و را با سیل عظیم محتوای فرهنگی بیگانه مواجه ساخته است که هویت و ارزشهای فرهنگی و حتی زبان ملی کشور را در معرض هجوم قرارداده است. پدیدههای نوظهور مبتنی بر فناوری نوین ارتباطات و اطلاعات نیز اگرچه امکان انجام سهل و ساده بسیاری از امور و ارتقای قابل توجه بهرهوری را فراهم آورده است اما به نوبه خود با دگرگون ساختن بسیاری از قراردادها و روابط اجتماعی تأثیراتی عمیق بر فرهنگ عمومی برجای گذاشته و بستری برای بروز ناهنجاریها و جرائم دیجیتال فراهم آورده است.
دراین میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با عنایت به ضرورت بهرهگیری از فرصتها و مقابله با چالشهای ناشی از توسعه فناوری نوین ارتباطات و اطلاعات در بخش فرهنگ، به منظور انجام تکالیف و مسؤولیتهای قانونی خود به تصریح بندهای (2) و (22) ماده (2) قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تکالیف مشخص این وزارتخانه درخصوص بررسی محتوا و ثبت نرم افزارهای رایانهای در قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانهای و آئیننامه اجرایی آن، تکالیف مقرر در بند «ط» ماده (104)، بند «ج» ماده (109)، و بند «ج» ماده (113) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و همچنین سایر مستندات قانونی که تلویحاً یا تصریحاً انجام مأموریتهای مشخصی در حوزه تولی رسانهها و آثار فرهنگی و هنری دیجیتال را برعهده این وزارتخانه نهاده است واحد سازمانی جدیدی با عنوان«مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانههای دیجیتال» ایجاد نموده است.
مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانههای دیجیتال به عنوان واحد مستقلی در دومین سطح سازمانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (هم تراز با سطح سازمانی معاونتهای تخصصی این وزارتخانه)، علاوه بر مأموریت توسعه و تصدی کاربری ابزار های مبتنی بر فناوری نوین ارتباطات و اطلاعات در حوزه ستاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وظایف و مسؤولیتهای ذیل را برعهده دارد:
1- مطالعه و تدوین مستندات راهبردی در حوزه رسانههای دیجیتال و همچنین کاربری فناوری نوین اطلاعات و ارتباطات در بخش فرهنگ کشور
2- حمایت از انجام فعالیتهای پژوهشی، در حوزه رسانههای دیجیتال و تعامل فرهنگ و فناوری اطلاعات و ارتباطات
3- حمایت از توسعه کمی و کیفی رسانههای دیجیتال و کاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات در بخش فرهنگ و همچنین صادرات رسانهها و آثار فرهنگی و هنری و قومی داخلی به خارج از کشور
4- انجام یا حمایت از انجام فعالیتهای تبلیغی، ترویجی، فرهنگسازی و ارتقای دانش و مهارتهای تخصصی در حوزه رسانههای دیجیتال و فناوری اطلاعات و ارتباطات در بخش فرهنگ و هنر
5- صدور مجوز و نظارت بر فعالیت اشخاص حقیقی و حقوقی در زمینه رسانههای برخط، بستههای نرم افزاری رسانهای، نشر رقومی، تکثیر و عرضه حاملهای دیجیتال و برپایی مراکز عرضه داده و سامانههای عرضه برخط و خدمات مرتبط
6- بررسی نرم افزارهای رایانهای و محتوای آنها از نظر فرهنگی و ثبت مالکیت حقوق مادی و معنوی و صدور مجوز انتشار بستههای نرم افزاری رایانهای
7- صدور مجوز و نظارت بر واردات، صادرات و تولید سامانهها، نرم افزارها، تجهیزات و سخت افزارهای رایانهای مورد استفاده درپدیدآوردن، تکثیر، نشر، عرضه و اجرای رسانهها و آثار و محصولات فرهنگی و هنری
8- صدور مجوز تأسیس و نظارت بر فعالیت تشکل های صنفی رسانههای دیجیتال و همچنین حمایت از آنها
9- تدوین و پیشنهاد قوانین و مقررات و همکاری و هماهنگی با مراجع قضائی و انتظامی در خصوص کاربری فناوری اطلاعات و ارتباطات در بخش فرهنگ، رسانههای دیجیتال و ثبت و نشر نرم افزارهای رایانهای
10- تعامل و هماهنگی با سایر دستگاهها و مراجع ذیربط و سازمانها و مؤسسات بین المللی در اجرای وظایف محوله منوی اصلی
