ابهام در وضعیت مخزن شوریجه و عدم پاسخگویی مسؤولان شرکت ملی گاز

اختصاصی/وقتی مخازن ذخیره‌سازی‌مان سوراخ باشد

با نزدیک شدن فصل سرما باید به انتظار نشست و دید که آیا کمبود گازی که زمستان دو سال گذشته گریبان کشور را گرفت امسال به سراغمان خواهد آمد یا نه؟گرچه مسؤولان وزارت نفت اطمینان خاطر می‌دهند که عرضه و مصرف گاز زمستان امسال نیز مثل سال گذشته مدیریت خواهد شد اما اگر پشتوانه این طیب خاطر را تکیه به مخازن ذخیره‌سازی گاز بدانیم وضعیت کمی متفاوت می‌شود. بر اساس فرمول‌های رایج، به طور متوسط هر کشور باید معادل 7/13 درصد از میزان مصرف سالانه گاز خود را ذخیره کند؛ بنابراین اگر مصرف سالانه گاز در ایران را حدود 107میلیارد متر مکعب در نظر بگیریم، بر اساس این فرمول، باید حداقل سالانه 10 میلیارد متر مکعب گاز ذخیره‌سازی کنیم. آخرین آمارهای نشریه بریتیش پترولیوم نشان می‌دهد هم‌اکنون نزدیک به 350 میلیارد متر مکعب ذخیره‌سازی گاز در جهان وجود دارد که 100میلیارد متر مکعب آن در ایالات متحده، 50 میلیارد متر مکعب آن در کشورهای اروپایی، 150میلیارد متر مکعب در اروپای شرقی و کمتر از 10 میلیارد متر مکعب در آسیا ذخیره‌سازی شده است. اما این که ایران تاکنون به چه میزان گاز در مخازن خود ذخیره کرده است مهم‌ترین پرسشی است که تا به امروز بی‌پاسخ مانده است. این در حالی است که مخازن در نظر گرفته شده برای این مهم نیز از درجه اطمینان بالایی برخوردار نیستند؛این ادعا را بدین جهت می‌گوییم که اطلاعات تازه از درون شرکت ملی گاز ایران حاکی از آن است که یکی از مخازن در نظر گرفته شده برای ذخیره‌سازی مشترک از آب در آمده است و حساب کتاب‌های گازی این شرکت را به هم ریخته است. در شرایطی که مخزن شوریجه با تصویب هیأت مدیره شرکت ملی گاز ایران، به مناقصه عملیات اجرایی مخزن به ارزش چهار هزار میلیارد ریال خواهد رفت این مخزن، مخزنی مشترک با ترکمنستان لقب گرفت. فرض کنید که سالانه 20 میلیون متر مکعب در این مخزن ذخیره شود. ترکمنستان که هم علاقه زیادی به بازی دادن ایران برای فروش گاز خود به کشورمان دارد با استخراج گاز از شوریجه گاز خودمان را به خودمان می‌فروخت و به ریشمان می‌خندید. مدیرعامل شرکت ذخیره سازی گاز ایران ماه گذشته با بیان اینکه مطالعات زمین شناسی و زیرساخت‌های مربوط به تأسیسات رو زمینی مخزن شوریجه آماده شده است، گفت: هم‌اکنون شرکت ملی گاز ایران به طورهمزمان درباره وضعیت و ساختار این مخزن واقع شده در شمال شرق کشور، فعالیت می‌کنند و انتظار می‌رود بتوان در دو سال آینده بهره‌برداری از آن را آغاز کرد. به گفته کارشناسان، مخزن شوریجه از جمله مخازن مناسب برای ذخیره‌سازی گاز طبیعی است به گونه‌ای که در هشت ماه نخست سال امکان تزریق روزانه 10میلیون مترمکعب گاز و برداشت روزانه 20میلیون متر مکعب در چهار ماه پایانی سال فراهم خواهد بود. این مخزن در شرق کشور و در منطقه سرخس قرار دارد. گاز موجود در سازند شوریجه طاقدیس خانگیران، گاز شیرینی است که فشار آن به دلیل استخراج بیش از 30 سال کاهش یافته است از این رو با تزریق گاز شیرین به آن می‌توان از این مخزن برای ذخیره‌سازی گاز استفاده کرد. اما مسعود سامی‌وند در تازه‌ترین اظهار نظربدون اشاره به شوریجه با اعلام کشف چهار مخزن جدید زیر زمینی برای ذخیره گاز در کشور گفت: بیش از 10 مخزن و گنبد نمکی در کشور وجود دارد که ظرفیت ذخیره سازی گاز دارد. وی تصریح کرد: تأیید استاندارد چهار مخزن زیرزمینی گاز در کشور در انتظار تصویب هیأت مدیره شرکت ملی گاز ایران است. مهندس سامی وند با بیان اینکه هم اکنون مسؤولان وزارت نفت و دولت در زمینه ذخیره سازی گاز در مخازن زیرزمینی همکاری قابل چشمگیری انجام می‌دهند، گفت: با توجه به سابقه کوتاه شرکت ذخیره سازی گاز در ایران، تنها در سال گذشته 200 مخزن از انواع مختلف، بررسی شده‌اند که این مهم نشانگر تلاش برای تحقق سیاست‌های شرکت ملی گاز ایران برای عرضه مطمئن گاز به مشترکان است. وی همچنین درباره آخرین وضعیت مخزن سراجه قم گفت: تأسیسات ذخیره‌سازی گاز میدان سراجه در سال جاری آماده و به احتمال فراوان از نیمه فروردین ماه سال آینده گاز به این میدان گازی تزریق خواهد شد. مدیرعامل شرکت ذخیره سازی گاز ایران با بیان اینکه بر اساس برنامه پنج ساله پنجم روزانه باید 100 میلیون متر مکعب گاز (معادل چهار فاز عسلویه) از مخازن ذخیره سازی در فصل زمستان گاز برداشت شود، گفت: ایران ظرفیت‌های زیادی برای ذخیره سازی گاز در مخازن زیرزمینی دارد. وی گفت: به زودی مذاکرات برای دریافت توربوکمپرسورهای تزریق گاز به مخزن سراجه قم آغاز خواهد شد و در 50 روز آینده این کمپرسورها در سایت این میدان گازی وارد می‌شود.در پایان باید تأكید کرد که ذخیره‌سازی گازطبیعی برای ایران، دومین دارنده ذخایرگازی جهان، موضوعی مهم و حیاتی است اما اینکه آیا با تأسیس شرکتی با عنوان ذخیره‌سازی گازطبیعی ایران توانسته‌ایم گام‌های خوبی در این مسیر برداریم کمی ابهام برانگیز است.