سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: «دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۳۵ تهران (فرهنگ و رسانه)» برای رسیدگی به پروندههای ارسالی از سمت اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران و در مرحله بدوی «دادگاههای مجتمع قضایی کارکنان دولت» و در مرحله تجدیدنظر «شعبه ۳۶ دادگاه تجدیدنظر استان تهران» بهصورت تخصصی به پروندههای مذکور رسیدگی میکند.
یکی از اعضای کارگروه صیانت از حقوق ناشران، مؤلفان و مترجمان میگوید: بحث قاچاق کتاب بحثی ملی است. بضاعت اتحادیه همینقدر است و نمیتواند به تنهایی از پس آن برآید. باید تمامی ارگانها و نهادها همکاری کنند تا بحث قاچاق کتاب کم شود. اتحادیه تا جایی که توان دارد در زمینه قاچاق کتاب زحمت کشیده و روی آن کار کرده است.
این عضو اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران درباره سرنوشت کتابهای دپو شده از انبارهای قبلی میافزاید:تکلیف آنها را مقامات قضایی مشخص میکنند و هنوز حکمی برای این کتابها صادر نشده است. تعدادی از قاچاقچیان کتاب مراحل قضایی را میگذرانند، در بخشهایی نیز تحقیقات تمام نشده است. پس از اتمام تحقیقات، پرونده به دادگاه ارسال میشود و دادگاه حکم صادر میکند و اگر آنها اعتراض نکنند، حکم قابل اجراست. در واقع مقامات قضایی تصمیم میگیرند که این کتابها امحا یا پخش شوند. مبارزه با قاچاق کتاب، مسئلهای فرهنگی است که در آن علاوه بر بخش خصوصی فعال در حوزه کتاب، وزارت ارشاد، نیروی انتظامی و قوه قضائیه را درگیر کرده است، اما بخش مهمی از این مبارزه که بحث محکومیتهای قضایی و به سرانجام رسیدن پروندههای قضایی است، یکی از گرههای این مسیر بود. این روزها در بسیاری از معابر، پیادهروها یا حتی در مترو و بسیاری از مکانهای عمومی شاهد آن هستیم که کتاب نیز مانند سایر اقلام و کالاهای دیگر به صورتهای مختلفی عرضه میشود از جمله آنها میتوان به دستفروشهای کتاب در سطح شهر اشاره کرد و با توجه به قیمت مناسبی که دارا هستند و بسیاری از افراد را با این شیوه جذب میکنند به فروش میرسند، اما آیا این کار مفید بوده و در جهت ارتقای سطح فرهنگی جامعه کمکی میکند؟ آیا این کار باعث کتابخوانتر شدن افراد جامعه میشود؟ آیا این کتابها بهصورت قانونی منتشر میشوند و در دسترس علاقهمندان قرار میگیرند؟ آیا این کتب از کیفیت بالایی برخوردارند یا صرفاً به جنبه تجاری آن توجه و در این راستا تولید و عرضهشدهاند؟ معنی قاچاق کتاب چیست؟ منظور از قاچاق کتاب، صرفاً انتشار و عرضه غیرقانونی کتابهایی نیست که نتوانستهاند از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز انتشار بگیرند؛ قاچاق کتاب، شامل عرضه غیرقانونی کتابهای مجوزدار، بدون رعایت و پرداخت حقوق ناشران، نویسندگان و مصنفان هم میشود؛ یعنی ناشری ضمن انعقاد قرارداد با مؤلف و دریافت مجوز کتاب از وزارت ارشاد، آن را منتشر میکند، اما همان کتاب به دلیل پرفروش شدن بعداً توسط عدهای بدون اطلاع ناشر و مؤلفی که صاحب اثر و مجوز است، عرضه و این کار هم «قاچاق کتاب» نامیده میشود. در روزهایی که کرونا باعث کاهش فروش رسمی کتاب شده است و ۹۰ درصد کتابفروشیها در اسفند و فروردین با ضرر و زیان مواجه شدهاند، هنوز خبری از حمایت دولتی از کتابفروشیها نیست. طبق یک برآورد تنها در دو ماه گذشته بیش از ۸۰ میلیارد تومان خسارت به بخش نشر وارد شده است.
گفته شده چرخه اقتصادی قاچاق کتاب در سال، بیش از ۳۰۰ میلیارد تومان است. رقمی بیش از درآمد سینماها از فروش گیشهای که علاوه بر آثار سوء اقتصادی و ضرر و زیان به ناشران رسمی، آثار مخرب فرهنگی به دنبال دارد.
