این روزها سخن از سفر دکتر روحانی به ژاپن است و همه گزارهها حکایت از نوعی مذاکره نیابتی دارد. شینزو آبه در تهران سخنان مستدل و روشنی از زبان رهبر انقلاب شنیده، ولی با اینکه به نوعی تحت قیمومیت امریکا پس از جنگ دوم جهانی است، ولی در رقابتهای ژئوپلتیک و اقتصادی در قبال چین و تحولات جنوب شرق آسیا نمیتواند بدون تحرک باقی بماند و همه بازی خود را در سبد امریکا قرار دهد. ترامپ نیز اوضاع اسفباری دارد. در محیط داخلی بهدلایل زیادی در شرایطی قرار گرفته که حداقل خسارت آن، تأثیر روشن در انتخابات سال آینده است و باید کارتهای بازی خود را به نحوی آرایش دهد تا نجات پیدا کند. او جنگ ترکیبی امریکا در لبنان و عراق و امید به گسترش به سوریه را از دو ماه قبل شروع کرده و یمن را با وعده نسیه مذاکره با انصارالله و نتایج آن، از تحولات غرب آسیا جدا کرده است.
حاصل جنگ ترکیبی و جنایتکارانه در عراق و لبنان با همه هزینهها و طراحیها و تلاشها، در نقطهای قرار دارد که نه تنها هنوز برای ترامپ به بار ننشسته و بلکه در مسیر فرسایش و افول قرار گرفته است. یمنیها نیز که برای پایان جنگ و تجاوز و محاصره ضد انسانی- اقتصادی، از هیچ فرصتی، عقبنشینی نمیکنند، اکنون با پیشنهادات بیرمق و مشکوک روبهرو شده و هشدار دادهاند که پاسخ استمرار تجاوزات سعودی یا تحریکات در استانهای ابین و اب و جوف و حدیده را خواهند داد، چراکه آتشبس محدود بهجای توقف تجاوز و محاصره ضدانسانی و تحمیل سناریوهای منتهی به تجزیه یمن و باقیماندن زخم جنگ و غارت ثروتهای نفتی و ساحلی و بنادر یمن توسط اماراتیها و سعودیها و گسترش پایگاههای نظامی سعودی در دهانه بابالمندب و اماراتیها در سقطری راهبردی، حکایت و معنایی جز ادامه طمعورزی و جنگ ندارد؛ لذا ترامپ از تمایلات ژاپنی بهره گرفته تا گره غرب آسیا و یمن را توسط آبه باز کند، ولی آنچه از مدل رفتاری ترامپ دیده شده، این است که بازهم بدون لغو تحریمها و با وعدههای سرابگونه و امتیازات شکلاتی، دستاوردهای منطقهای از ایران دریافت نماید و گام پنجم ایران را در کاهش تعهدات هستهای، در محاق قرار دهد و بدینگونه اوضاع خود را در داخل امریکا سامان دهد. ژاپن باید درک کند که امنیت، مفهومی فراگیر است و نمیتواند در مصداقهای منافع ژاپنی و امریکایی، یکجانبه تفسیر شود. حضور نظامی امریکایی-غربی یا حضور نظامی مستقل ژاپن در خلیجفارس تهدیدکننده و زیانبار است و اینگونه نیست که انتقال انرژی برای یک طرف منازعه امنیت یابد. بدیهی است که اقتصاد جهانی ارتباط روشن و بامفهومی با تنگه هرمز دارد که باید همگان از آن بهرهمند شوند. اگر امروز ژاپن درک درستی از حضور بیثباتکننده امریکا در غرب آسیا ندارد یا بدان بیاعتناست و شورشسازی داعشیوار در ایران، عراق، لبنان و سوریه امریکا را نادیده میگیرد، چندی نخواهد گذشت که ترامپ، خوابهای وحشتناک تروریستی و ناامنی را در حاشیه ژئوپلتیکی ژاپن در مقابل چین تکرار خواهد کرد. طرفهای سیاسی در داخل ایران نیز بهخوبی واقفند که رویکردهای استعماری انگلیس، برای جا دادن به جریان غربزده در انتخابات اسفندماه در ایران، بهدنبال تنفس مصنوعی کوچکی است که در سفر روحانی به ژاپن باید دمیده شود و لذا هرگونه بازی با منافع ملی و منطقهای برای کارکردهای باندی و حزبی، برای کارگزاران آن هزینه سنگینی دربر خواهد داشت، زیرا که در این جماعت، هنر امتیازدهی و حراج منافع ملی همواره بر رویکرد امتیازخواهی و طلبکار بودن غلبه دارد.
