حرف هاى بى پرده یک بازیکن درباره برخورد مربى اش با وى در ماه مبارک رمضان تداعى گر این موضوع است که ما در فوتبال حرفه اى تنها به فکر اضافه کردن صفرهاى قراردادها بوده ایم و هرگز به این سمت نرفته ایم که همزمان با بالارفتن نرخ فوتبالیست ها فرهنگ سازى ایده آل که مورد نظر همگان است را ارتقا دهیم.
آرش عسکرى
اگر نگاهى به شناسنامه و اساسنامه تمامى باشگاه هاى لیگ برترى فوتبال ایران بیندازیم بلا استثنا با واژه فرهنگى ماقبل اسامى آنها رو به رو مى شویم اما این مقوله همیشه در حد یک شعار در فوتبال ما مطرح شده و هرگز باشگاهى براى عملى کردن معناى واقعى این مهم گام برنداشته است البته بودند برخى باشگاه ها نظیر باشگاه مقاومت سپاسى که در حد خود براى فرهنگ سازى حرکت هایى انجام دادند اما این حرکت هاى اندک در برابر موج بى فرهنگى حاکم در فوتبال ایران هیچ گاه خودنمایى نکرده و تا بوده تنها بى فرهنگى و ساختارشکنى در فوتبال این مرز و بوم دیده شده است. بسیار راحت مى توانیم این فرضیه را به اثبات برسانیم که در فوتبال ما همیشه مقوله فرهنگ در حد یک جلسه کاملاً تشریفاتى مورد توجه بوده است؛ مدیرانى که در چند سال اخیر در مجموعه فوتبال باشگاهى ایران مشغول به کار بودند همیشه شانه از بار مسؤولیت خالى کردند تا امروز شاهد فضایى تلخ در فوتبال ایران از نظر مسائل فرهنگى باشیم.
***
اصلاً قصد نداریم در این مقال به دلایل رعایت نشدن معیارهاى اخلاقى و فرهنگى در فوتبال ایران بپردازیم بلکه بناست در این گزارش نگاهى شفاف و بى پرده به اتفاقاتى که در این چند روز اخیر در فوتبال ایران روى داده بپردازیم تا دریابیم چه فضاى تاریکى بر فوتبال ایران حاکم است.
چندى پیش یکى از بازیکنان فوتبال ایران در جمعى دوستانه اعتراف کرد مربى وى در ماه مبارک رمضان به بازیکنان خود اجازه نمى دهد آنها روزه نگه دارند و اگر کسى اقدام به روزه دارى کند وى را مجبور مى کند تا در برابر همگان آب بنوشد تا وى به خواسته نامتعارفش که ممنوعیت روزه دارى بازیکنانش است، دست پیدا کند.
انتشار این خبر تکان دهنده در رسانه هاى گروهى بازتاب بسیار زیادى داشت؛ به ویژه زمانى که خبرگزارى هاى بین المللى مساله روزه دارى بازیکنان مسلمان شاغل در لیگ هاى مطرح دنیا را مطرح کردند و در این خصوص نوشتند: بازیکنان مسلمان شاغل در تیم هاى مطرح اروپایى به رغم فشار بسیار زیاد تمرینات تیم هاى خود در طول روز به مسائل اعتقادى خود پایبند هستند و در ماه مبارک رمضان همانند سایر مسلمانان جهان از خوردن و آشامیدن خوددارى مى کنند تا ثابت کنند سفیران ایده آلى براى جمعیت مسلمان جهان اسلام هستند.
با درج گزارش هاى این چنینى در رسانه هاى اروپایى و بازتاب آن در خبرگزارى ها و رسانه هاى ایران، مساله ممانعت برخى مربیان شاغل فوتبال ایران با روزه دارى بازیکنان خود در ماه مبارک رمضان، میزان اعترا ض ها بالا گرفت به گونه اى که نمایندگان مردم در خانه ملت در صحن علنى مجلس خواستار بررسى این موضوع شدند. با اوج گرفتن اعتراض ها مدیران فدراسیون فوتبال براى حل بحران جلسه اضطرارى برپاکردند تا شاید راه حلى براى پایان دادن به این مساله پیدا کنند اما نتیجه کار تنها به توصیه اى ساده از سوى سازمان لیگ به مدیران باشگاه هاى حاضر در لیگ برترختم شد تا آنها بر فضاى حاکم بر تمرینات تیم خود اشراف بیشترى پیدا کنند.
علیرضا علیپور مشاور فرهنگى رئیس سازمان لیگ و دبیر ستاد منشور اخلاقى که روز نخست که این خبر در محافل خبرى منتشر شده بود اعلام کرده بود این مساله را نه تایید مى کند و نه تکذیب، درباره راهکار فدراسیون فوتبال براى جلوگیرى از این اتفاق به خبرنگار «جوان» مى گوید: ما بر حسب وظیفه به مدیران عامل باشگاه هاى لیگ برترى اعلام کردیم حتى المقدور زمان تمرینات تیم خود را به گونه اى تنظیم کنند تا بازیکنان طرف قرارداد آنها که اغلب مسلمان هستند بتوانند در ماه مبارک رمضان روزه نگه دارند و خللى در انجام این فریضه الهى براى آنها به وجود نیاید.
البته دبیر ستاد منشور اخلاقى فدراسیون فوتبال براى مربیان و باشگاه هایى که احیاناً قصد دارند از انجام این امر خوددارى کنند به آنها راه حلى شرعى نیز پیشنهاد مى کند و در این باره مى گوید: اگر احیاناً ضرورت به قدرى بالا مى رود که بازیکنان با گرفتن روزه به مشکل برخورد مى کنند لازم است از شهر خارج شوند تا دیگر کسى اقدام به روزه خوارى در ملاعام نکند.
هر چند که مدیران فدراسیون فوتبال معتقدند وظیفه خود را در خصوص این مقوله به درستى انجام دادند اما رئیس کمیته تربیت بدنى مجلس شوراى اسلامى نظرى خلاف این امر را دارد و مى گوید: ما در کشورى زندگى مى کنیم که مسائل ارزشى و اعتقادى در آن حرف اول را مى زند. ما پس از بررسى هاى متعدد دریافتیم که برخى مربیان غیربومى و خارجى با روزه دارى بازیکنان ایرانى مخالفت مى کنند و آنها را وادار مى کنند در برابر چشم همگان اقدام به روزه خوارى کنند که این مساله به هیچ وجه پذیرفته نیست و باید فضایى فراهم شود تا بازیکنان بتوانند در آرامش در ماه مبارک رمضان روزه دارى کنند.
وى از ارائه گزارشى شفاف طى روزهاى آینده از سوى برخى نمایندگان مجلس شوراى اسلامى در خصوص این ماجرا خبر مى دهد و در این باره مى گوید: به زودى در خصوص این اتفاق نتایج گزارش هاى رسیده را جمع بندى مى کنیم و آنها را به اطلاع عموم مى رسانیم تا همگان در جریان قرار گیرند.
***
اظهارات مسؤولان درگیر با این پرونده نشان دهنده این واقعیت است که در ماه مبارک رمضان در کشورى که بخش اعظم جمعیت آن را مسلمانان شیعه تشکیل مى دهند هستند افرادى که مانع روزه دارى تعدادى جوان معتقد مى شوند و در کمال ناباورى در برابر چشمان تعدادى دیگر آنها را به زیر پا گذاشتن مسائل اعتقادیشان وادار مى کنند تا شاید بتوانند با این روش در پایان فصل نتایج قابل قبولى در کارنامه کارى خود به ثبت برسانند تا متهم به ناکارآمدى نشوند.
امروز زیاد نمى توان به مربیانى که مرتکب چنین خطایى شدند خرده گرفت چرا که آنها مقصر اصلى این جریان نیستند، مقصران اصلى مدیرانى هستند که تنها و تنها حفظ کرسى خود را مقابل دیدگانشان مى بینند و هدف عالیه آنها بقا در سمت مدیریت است.
مشاور فرهنگى رئیس سازمان لیگ مى گوید: پس از بررسى هاى دقیق مشخص شد زمان تمرین سه باشگاه لیگ برترى قبل از اذان ظهر است که به آنها اعلام کردیم هرچه سریع تر زمان تمرینات خود را به بعد یا همزمان با اذان مغرب موکول کنند. هر چند ایشان علاقه اى ندارند اسامى این سه باشگاه را مطرح کنند اما افکار عمومى سخت در انتظارند تا بدانند کدام باشگاه ها هستند که علاقه بسیار زیادى به ساختار شکنى در فوتبال ایران دارند.
فوتبالى که فدراسیون آن در سال ۲۰۰۹ به عنوان بهترین فدراسیون قاره کهن انتخاب شد تا مدیرانش در باد این عنوان پوچ و توخالى خوش باشند و در خواب غفلت به سر ببرند.
