سرویس اقتصاد جوان آنلاین: در حالی که در شرایط جنگ اقتصادی ریخت و پاش در وزارتخانه و دستگاهها و شرکتهای دولتی و وابسته به دولت و هر مجموعهای که بهطور مستقیم و غیر مستقیم از بودجه کل کشور منابع دریافت میکند، اصلاً پذیرفته نیست و باید تمامی هزینههای مازاد حذف شود. وزیر اقتصاد با بیان اینکه بودجه، پول دولت نبوده و بیتالمال است، گفت: در سال ۱۳۹۸، قاطعیت در قطع هزینههای غیرضرور الزامی است. فرهاد دژپسند در جلسه ذیحسابان دستگاههای اجرایی با بیان اینکه بودجه، پول دولت نبوده و بیتالمال است، گفت: در سال ۱۳۹۸، قاطعیت در قطع هزینههای غیرضرور الزامی است. وزیر اقتصاد با تأکید بر اینکه، بودجه، باید ریال به ریال و به دقت خرج شود، خطاب به ذیحسابان دستگاههای اجرایی گفت: باید تمام تجربیات ۴۰ سال گذشته را برای مدیریت بودجه سال ۹۸ به کار بگیرید.
وی با اشاره به اینکه تعداد کل ذیحسابان دستگاههای اجرایی کشور، به ۳ هزار نفر میرسد، تصریح کرد: این مسئله باید به معنای استقرار ۳ هزار مأمور صرفهجویی و حفاظت از اموال مردم در دستگاههای اجرایی باشد؛ ضمن اینکه ذیحساب نماد تخصیص بهینه اقتصادی، مدیریت بهینه دارایی و انضباط مالی- اداری است. وزیر اقتصاد با اشاره به اینکه نقش ذیحسابان به عنوان حافظ و امین مردم در مدیریت بیتالمال مهم است، تأکید کرد: ذیحسابان مدیران جهادی در مدیریت هزینه هستند و این امر به خصوص در شرایطی که دشمن با تمام قوا و رفتارهای غیرخردمندانه و کاملاً نامتعارف در پی انسداد منابعی است که میشود دولت را به واسطه آن مدیریت کرد، اهمیت دو چندانی مییابد. وزیر اقتصاد اظهار داشت: همان طور که با کاهش درآمد خانوار، هزینههای آن لزوماً کاهش نمییابد، هزینههای دولت هم که در زمان وفور درآمدهای نفتی، افزایش پیدا کردهبود، با کاهش این درآمدها، کاهش نمییابد. اینجا نقش ذیحسابان در کاهش هزینهها بسیار حیاتی است، اگر چه باید متذکر شوم، این عمل نه با سرکوب هزینهها، بلکه با مدیریت هوشمندانه آن قابل انجام است.
دژپسند با بیان اینکه در اقتصادی که بودجه آن مبتنی بر نفت و نه مالیات است، ذیحساب، دو نقش «رعایت وظایف قانونی» و «امانتداری مردم» را به دوش میکشد، اظهار داشت: حقیقتی که نباید به آن بیتوجه بود، این است که در اقتصاد مبتنی بر نفت، آثار هزینههای اضافی دولت، به طور مستقیم به مردم نشان داده نمیشود و در حقیقت نوعی مالیات پنهان به مردم تحمیل میشود. وی افزود: در چنین شرایطی، ذیحساب، نمایندگی مردم را در دولت بر عهده دارد.
وزیر اقتصاد با اشاره به نقش مهم ذیحسابان در شناسایی و احصای اموال و داراییهای دولت تصریح کرد: شما به سادگی میتوانید بر اساس هزینههای مطالبه شده برای نگهداری و تأمین آب و برق، تأسیسات و تعمیرات، میزان اموال دستگاه محل مأموریت خود را احصا کنید.
کارآمدسازی نظام نظارت با ادغام نهادهای نظارتی
از سوی دیگر پیش از این علینقی مشایخی کارشناس اقتصادی در رابطه با مؤثر بودن نهادهای نظارتی متعدد و متنوعی که بالا سر مدیران اجرایی قرار گرفتهاند، نوشته بود: مدیران جمهوری اسلامی ایران در سازمانهای دولتی و وابسته به دولت توسط سازمانهای مختلفی نظارت میشوند؛ سازمانهای بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات، ذیحسابان از طرف وزارت اقتصادی و دارایی، مجموعه برنامه و بودجه برای آنهایی که بودجههای دولتی مصرف میکنند، و واحدهای حراست که بخشی از وزارت اطلاعات هستند. این نظارتهای متعدد و بعضاً مکرر، از یک طرف مانع شیوع فساد در سازمانها نبودهاست و از طرف دیگر موجب بیتحرکی و از دست رفتن جسارت تصمیمگیری در سازمانهای دولتی شدهاست.
بنابراین مدیران در سازمانهای دولتی و وابسته به دولت در جمهوری اسلامی از چندین زاویه تحت نظر و نظارتند. بیشتر این نظارتها متوجه رعایت آییننامهها، مقررات و قوانین متعدد و بعضاً متضادی است که تسلط و آگاهی کامل از آنها کاری بسیار مشکل است.
در این نظارتها مدیرانی که تحرک نداشته باشند و سازمان خود را راکد نگه دارند در امانند. افرادی که در جهت هدفها و مأموریتهای سازمان خود تحرک دارند و با سلامت کامل ثمربخش هستند، بیشتر گرفتار دستگاههای نظارتی میشوند.
بروز تخلفات و فسادهای بیسابقه در سالهای اخیر بیشتر از پیش ضعف و اثربخشی کم نظام نظارتی و دستگاههای فعال در آنرا نشان میدهد. فسادهای بزرگ، کمسابقه، و شرمآور نشان از عدم کارآیی نظام نظارتی دارد. یا وقتی گزارشات تفریغ بودجه با تأخیر زیاد به مجلس داده میشود و تخلفات کلانی در مصرف بودجه را گزارش میکند، نظیر اینکه چگونگی مصرف بخشی از درآمد نفت روشن نیست یا تخلفهای کلان از قوانین بودجه صورت گرفته، ولی عکسالعمل و اقدام اصلاحی یا قانونی لازم صورت نمیپذیرد، همه نشان از ناکارآمدی دستگاه و نظام نظارتی است.
اکنون که سالها از فعالیت دستگاههای نظارتی میگذرد باید نتیجه کار آنها و شیوههای نظارتی را مورد ارزیابی قرار داد. باید دستگاههای موازی در هم ادغام شوند.
