سرويس ايران جوان آنلاين: زنجان به عنوان یکی از قطبهای اصلی قالیبافی کشور معرفی میشود؛ با این حال چند وقتی است که این هنر دست زنجانیها جایی در بازار برای خودنمایی نمییابد و قالیبافان نیز با استفاده از طرح و نقش دیگر استانها، سعی در ادامه کار دارند. از همین رو کار و زحمت زنجانیها به نام دیگر استانهای کشور نوشته میشود و طرح خوش قالی زنجانی هم کمکم از خاطرهها رنگ میبازد. اتفاقی که دیر یا زود زنجانیها را از عرصه قالیبافی کنار میزند و جلوگیری از این مشکل تنها از عهده متولیان با حمایت آنها بر میآید.
۱۲ هزار قالیباف زنجانی سالانه دست به بافت ۱۵۰ هزار متر مربع فرش در استان میزنند. با این حال اثر کمی از طرح و نقش قالی زنجان در بازار دیده میشود و اغلب قالیهایی که بافته میشود با طرح دیگر استانها همچون آذربایجان شرقی و قم روانه بازار میشوند. نقوشی که کمکم طرح اصیل فرش زنجانی را از یادها میبرند و شاید این چند هزار قالیباف زنجانی هم به آخرین نسل فرشبافان این استان تبدیل کند. بنابر این برای جلوگیری از توقف فعالیتهایی، چون قالیبافی در استان، ضروری است متولیان چترحمایتشان را بر سر فرشبافان باز کنند و بازاری برای عرضه فرشهای زنجانی بیابند. در کنار این کار مسئولان میتوانند راه راحتتری را انتخاب کنند و فرشهای تولیدی را روانه بازارهای خارجی کنند. کاری که هم به صرف فرشبافان زنجانی است و هم برای کشور ارزآوری خوبی را رقم میزند. در این باره رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی استان زنجان با تأکید بر اینکه در استان زنجان چندین هزار بافنده فرش وجود دارد که عمدتاً بانوان هستند میگوید: «این زنان همه کار آفرین هستند و دنیای امروزی کارآفرینی مفهوم دیگری دارد و به معنای توسعه و پیشرفت است.» شهرام طهماسبی اضافه میکند: «با وضع تحریمهای حال حاضر برخی از کارگاههای تولیدی شاهد ناکارآمدی هستند که اگر کارگاهها در تأمین مواد اولیه، نگه داشت نیرو، تولید محصول برای صادرات کارآفرینی میکرد میتوانست بسیار کمک کننده باشد.» بنابر این حذف مشکلات کارگاههای تولیدی و فراهم کردن مسیر هموار برای صادرات تولیدات آنها تنها از عهده مسئولان دولتی بر میآید.
۲۲ هزار کارگاه خانگی فعال در فرشبافی
در حال حاضر زنجانیها با معضل بازاریابی برای محصولاتشان بخصوص فرش دستباف مواجه هستند. مشکلی که باعث این شده که فرشبافان استان با استفاده از طرح و نقش دیگر استانها معیشتشان را تأمین کنند. در این خصوص فرماندار زنجان میگوید: «بهرغم اینکه در استان زنجان ۱۲ هزار نفر بافنده فرش که عمدتاً بانوان هستند حضور دارند، اما سهم فرش استان با برند زنجان در بازار بسیار کم است.» رضا عسگری اضافه میکند: «اکنون اغلب افرادی که در زمینه فرشبافی در زنجان مشغول بهکار هستند نقشهها و پشتیبانی آنها از استانهای دیگر میشود، در حالی که فرش در زنجان بافته میشود، اما به نام مناطق دیگر برندسازی شده و به بازار عرضه میشود.» بنابراین به گفته این مسئول به نظر میرسد در کنار اقدام برای توانمندسازی افراد برای کارآفرینی در حوزه فرش، اقداماتی برای پشتیبانی از آنان در بازاریابی نیز باید انجام شود تا فعالیت اقتصادی فرشبافان فقط محدود به خانواده نباشد. گفتنی است که فرشبافان زنجان در بحث تأمین مواد اولیه هم با مشکل بزرگی مواجه هستند. این نیز درحالی است که در گذشته بزرگترین مشکل آنها بیمه نبودن و جولان دلالان عنوان میشد. اما حالا با افزایش قیمت مواد اولیه که عمده آن نیز از خارج از کشور تأمین میشود نیازمند توجه بیشتری از سوی متولیان هستند. در حال حاضر به گفته مدیر اداره فرش استان زنجان ۹۸ کارگاه قالیبافی در استان زنجان فعال است. محسن جعفری در اینباره میافزاید: «در کنار این تعداد کارگاه بیش از ۲۲ هزار و ۳۰۰ کارگاه خانگی فرش دستباف نیز در استان زنجان فعال است.» همین تعداد کارگاه فرشبافی در استان نشان دهنده میزان اهمیت کمکرسانی مسئولان به فرشبافان است. جمعیتی که اغلب آنها را زنان تشکیل میدهند و میتوانند نقش بزرگی در اقتصاد کشور ایفا کنند.