سرويس ايران جوان آنلاين: خبر فرونشست در بسیاری از نقاط کشور، به یک خبر عادی تبدیل شده است، اما عکسهایی که از این اتفاقات منتشر میشود جای تأمل بیشتر دارد. با این حال گویا تاکنون برنامهای برای چارهجویی و کاهش تبعات آن تدوین نشده است. در میان استانهایی که درگیر فرونشست هستند شاید اغراق نباشد که بگوییم قزوین وضع بسیار خطرناکتری دارد و گواه این ادعا همین بس که به گفته معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای قزوین در حال حاضر ۲ میلیارد مترمکعب آب زیرزمینی در استان برداشت میشود که حدود یک میلیارد و ۶۰۰ مترمکعب آن از آبهای زیرزمینی دشت قزوین است.
در جهان از فرونشست چهار میلیمتری به عنوان بحران یاد میکنند، ولی در دشت قزوین ۲۰ سانتیمتر فرونشست زمین را شاهد هستیم که باید عنوان کرد از بحران عبور کردهایم و فاجعهای در حال رخ دادن است. در همین رابطه طاهره پرهیزگاری فعال زیستمحیطی و مشاور استاندار قزوین با بیان اینکه در حال حاضر چاههای مجاز به صورت غیرمجاز مورد بهرهبرداری قرار میگیرند و اگر چاهی را از کشاورز میگیریم باید شغل جایگزین برای او داشته باشیم که در حال حاضر این تدبیر وجود ندارد، اتفاقات رخ داده در زمینه فرونشستهای زمین در دشت قزوین را یک فاجعه بزرگ عنوان میکند و معتقد است: نفسهای دشت قزوین به شماره افتاده است و در حال حاضر افت بیلان و ایجاد فرونشست را شاهد هستیم. مشاور استاندار قزوین در امور زیستمحیطی با اشاره به اینکه دشت قزوین تنها دشت پهناور و همرفت کشور است، میگوید: «قزوین ظرفیت توسعه در بخش کشاورزی را ندارد و باید به دنبال اشتغالی به غیر از کشاورزی بود.» وی با بیان اینکه باید پرسید آیا راهکاری برای تغییر رویکرد و کشاورزی دیده شده است، میافزاید: «سازمان جهادکشاورزی باید عملاً به الگوی کشت توجه داشته باشد، همچنین مردم باید اطلاع داشته باشند که یک محصول کشاورزی چقدر آب مصرف میکند.»
جای خالی آموزش
خوب است بدانیم اروپاییان از سالهای پیش با مشاهده کمآبی تغییر الگوی رفتاری و زندگی را در پیش گرفتند و حتی در کشورهای پُرآب دنیا تغییر ذائقه مردم را در دستور کار خود قرار دادند تا الگوی رفتاری را نیز نسبت به خوراک تغییر دهند و منابع آبی را حفظ کنند. این در حالی است که ایرانیان ۳ هزار سال پیش قنات را ابداع و بر اساس نیاز سفره زیرزمینی برداشت کردند نه نیاز افراد. با این تفاسیر نفسهای زمین و دشت قزوین به شماره افتاده است و در حال حاضر افت بیلان و ایجاد فرونشست را در این منطقه شاهد هستیم و تأسفبار اینکه در همه جای دنیا حتی برای پساب برنامهریزی میکنند، ولی ما حتی برای مدیریت مصرف آب شرب هم برنامهای نداریم. در حال حاضر ۲ میلیارد مترمکعب آب زیرزمینی در استان برداشت میشود که حدود یک میلیارد و ۶۰۰ مترمکعب آن از آبهای زیرزمینی دشت قزوین است. اگر بهرهبرداری از دشت به ۸۷۰ میلیون مترمکعب برسد، میتوانیم برای احیای دشت قزوین امیدوار باشیم. اینها بخشی از حرفهای معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای قزوین است که میگوید: «در استان قزوین ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب مصرف آب وجود دارد که ۶۰۰ میلیون مترمکعب آن از آبهای سطحی و ۲ میلیارد مترمکعب از آبهای زیرزمینی برداشت میشود.» یدالله ملکی ادامه میدهد: «آبهای سطحی در بخش کشاورزی مصرف میشود، آبهای زیرزمینی نیز ۹۱ درصد در بخش کشاورزی، ۵ درصد شرب و ۴ درصد نیز در صنعت مورد استفاده قرار میگیرد که با استانداردهای جهانی فاصله بسیاری دارد.» این شیوه مصرف آب در شرایطی است که بیش از ۸۰ درصد مردم و کشاورزان در خصوص نحوه صحیح مصرف آب آموزش ندیدهاند و بیش از ۵ هزار نفر کارشناس کشاورزی بیکار در سطح استان قزوین وجود دارد که میتوان وظیفه آموزش مردم و کشاورزان را به آنها محول کرد تا حداقل قدمی در این رابطه بردارند.
