اگر قرار باشد از فقر و بدبختی در سیستان و بلوچستان حرفی به میان بیایید باید از فقر و بدبختی در مدیریت گفت: نه ظرفیتهای استان. درست است که سیستان و بلوچستان جزو استانهای خشک و کم آب ایران به شمار میآید، اما آنقدر ظرفیت دارد که بتواند اقتصادش را به رخ دیگران بکشد و اگر تاکنون در زمینههای مختلف حرفی برای گفتن نداشته بیشتر به خاطر سوء مدیریتها بوده نه کمبود توانمندیهایش. همین دیروز بود، وقتی مدیرکل کمیته امداد سیستان و بلوچستان از وجود ۲۹ روستای محروم بدون برق که در محرومیت به سر میبرند خبر داد، معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان گفت که این استان در زمینه محصول خرما قابلیت بینالمللی شدن را دارد. استانی که فقط یک محصولش میتواند نگاه دنیا را به سمت خودش بچرخاند چرا باید حتی یک منطقه محروم داشته باشد؟
بعد از انقلاب اسلامی در ایران، نهادها و سازمانهای زیادی به وجود آمدند که وظیفه محرومیتزدایی و رفع فقر از چهره کشور را بر عهده گرفتند. با اینکه آمارها نشان میدهند در این مسیر اقدامات بسیار خوب و مؤثری هم صورت گرفته است، اما چنین به نظر میرسد ناهماهنگی میان نهادها و عدم مشورت و منطبق نبودن برنامههای آنها با هم و از همه مهمتر برخی سوء مدیریتها در این راستا باعث شده تا یکبار دیگر برخی مناطق کشور اسیر دست فقر و محرومیت شوند.
۲۹ روستای محروم در لیست خدماترسانی
کمیته امداد امام خمینی (ره)، سازمان بسیج مستضعفان، سپاه پاسداران و چند نهاد دیگر را باید از جمله سازمانهایی در نظر داشت که پیوسته در حال خدماترسانی به محرومان و نیازمندان هستند. نهادهایی که بارها و بارها از سازمانهای دیگر و حتی وزارتخانهها خواستهاند تا در شرایط سخت، حساب ویژهای بر روی توانمندیهای آنها باز کنند.
در همین رابطه مدیرکل کمیته امداد سیستان و بلوچستان با بیان اینکه کمیته امداد استان سیستان و بلوچستان ۲۹ روستای محروم بدون برق را در اولویت محرومیتزدایی قرار داده است، میگوید: «این کمیته تلاش میکند تا در ماه جاری نیازهای اولیه زندگی این مناطق را تهیه کند و برای تأمین نیازهای مرتبط با وظایف سایر دستگاههای اجرایی مانند دریافت یارانه، شناسنامه، امور برق، آب، راه، بهداشت، سلامت، و آموزش و پرورش با هدف محرومیتزدایی نسبت به هماهنگی اقدام کند.
سیدمهدی عبادی با تأکید بر اینکه در این رابطه با گروههای جهادی استان سیستان و بلوچستان نسبت به استفاده از ظرفیت آنها در رفع محرومیت این مناطق همراه خواهند بود، ادامه میدهد: «توزیع لوازم اولیه زندگی برای تمامی خانوادههای ساکن این روستاها از قبیل: اجاق گاز و کپسول، موکت، یک عدد روفرشی، تشک، پتو، بالش، سرویس آشپزخانه و غذا خوری، خمره سفالی چهار لیتری برای نگهداری آب خنک، سبد غذایی از برنامههای اصلی این نهاد است که در درون هر روستا این خدمات ارائه میشود. همچنین توزیع منبع آب برای هر خانواده یک تانکر ۵۰۰ لیتری و برای روستاهای بالای ۲۰ خانوار یک تانکر ۵۰۰۰ لیتری برنامهریزی شده است.»
وی ادامه میدهد: «برای خانوارهای ساکن در روستاهای فاقد برق، ارائه خدمات فرهنگی و تربیتی، کمک هزینههای تحصیلی به دانشآموزان، خدمات مشاوره و راهنمایی و جهیزیه دختران در شرف ازدواج در اولویت قرار دارد. همچنین این نهاد با توجه به ضرایب بالای محرومیت و خشکسالی این استان رسیدگی و آموزش بهداشت فردی خانوارها به ویژه فرزندان، تهیه لباس و کفش مناسب برای اعضای خانوار، ساخت حمام و سرویس بهداشتی، توزیع سبد غذایی برای کودکان زیر ۶ سال را در اولویت قرار داده است.»
محصولات منتظر حمایت دولت و بخش خصوصی
با اینکه کسانی که هنوز سیستان و بلوچستان را ندیدهاند تصورشان از این استان، منطقهای خشک و بیآب و علف است، اما باید گفت: این نقطه از ایران آنقدر ظرفیت دارد که بتواند نه تنها اقتصاد خود را بلکه بخشی از اقتصاد کشور را هم پویا کند. از بندر مکران در جنوب استان گرفته تا صنعت طبیعت گردیاش در جذب توریست و میوههای خاص استوایی و حالا خرمای بینالمللیاش.
معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در رابطه به نوع و کیفیت خرمای استان با بیان اینکه سیستان و بلوچستان در زمینه محصول خرما قابلیت بینالمللی شدن را دارد، به میزان تولید این محصول در سیستان و بلوچستان اشاره کرده و میگوید: «این استان با تولید سالیانه ۲۲۰ هزار تن انواع خرما، در زمینه سطح کشت رتبه اول و در زمینه سطح تولید رتبه دوم کشور را داراست و هم اکنون بیشتر نخیلات جدید سیستان و بلوچستان با نظارت سازمان جهاد کشاورزی دارای ارقام تجاری با بسترسازی مناسب و اصول فنی است.»
ریگی ادامه میدهد: «خرمای سیستان و بلوچستان جنبه صادراتی دارد و عمده خرمای تولیدی سیستان و بلوچستان به استانهای همجوار و کشورهای همسایه پاکستان و حوزه خلیج فارس صادر میشود.»وی با بیان اینکه کار برداشت خرما از نیمه دوم تیر در سیستان و بلوچستان آغاز میشود در نیمه اول آبان به اتمام میرسد، میافزاید: «از ۵۵ هزار هکتار نخلستانهای سیستان و بلوچستان، ۴۵ هزار هکتار آن بارور است. هلیله، مضافتی، کتومی، نگال، شکری از جمله ارقام کشت شده خرما در استان است. ۷۰ نوع خرما در استان تولید میشود که خرمای ربی و مضافتی بیشترین سطح زیر کشت و ارقام خرمای تولیدی استان را تشکیل میدهند.»
در استان سیستان و بلوچستان، ایرانشهر را باید قطب تولید خرما دانست. این شهرستان با ۱۰ هزار هکتار نخلستان یکی از عمده مراکز تولید خرمای استان است. متاسفانه در این منطقه هم به خاطر نبود صنایع تبدیلی و بستهبندی مناسب سبب شده تا بخش زیادی از خرمای ایرانشهر توسط واسطهها خریداری و به نام شهرستانهای دیگر عرضه شود که ورود دولت و بخش خصوصی به این مبحث میتواند علاوه بر اشتغالزایی، گام مؤثری هم در جهت صادرات و ارزآوری برای کشور باشد. هم اکنون سهم عمدهای از اشتغال استان وابسته به بخش کشاورزی است که به عقیده کارشناسان، با بررسی استعدادهای کشاورزی، توان تولید محصولات در سیستان و بلوچستان به شدت افزایش مییابد.
