محمدرضا سوري
با وجود اينكه سالانه نزديك به دو مليون تن انواع ميوه از باغات آذربايجان غربي برداشت مي شود واين مهم استان را به يكي از قطب هاي مهم دراين زمينه در كشور تبديل كرده است ، اما نبود برخي صنايع تبديلي وبسته بندي موجب شده تا مقدار قابل توجهي ازاين توليدات درمسير توليد تا بازارتخريب شود مساله اي كه موجب شده تا سالانه زيان هنگفتي به اين محصولات وارد شود. موضوعي كه سبب شد تا مدیر صنایع کشاورزی جهاد کشاورزی آذربایجان غربی اعلام كند: «درحال حاضربراي جلوگيري از خرابي مقدار قابل توجهي ازميوه هاي توليدي دراستان نیاز است تا ساخت واحدهای سورت و بسته بندی محصولات به صورت استاندارد و مورد قبول بازاربه طور ويژه در دستور كار قرار بگيرد.»
****
شرايط مناسب براي توليد محصولات باغي در آذربايجان غربي موجب شده تا در سالجاری بر اساس برآوردهای انجام شده با ۲۸ درصد رشد به بالای یک و نیم تن میرسد.
اين درحالي است كه سال گذشته میزان تولید میوه های هسته داریک میلیون و ۲۳۹ هزار و ۶۰ تن بود .
مدير سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی درتاييد اين موضوع مي گويد:« مجموع سطح باغات هسته دار بارور و غیر بارور استان در سال گذشته را ۱۱۲ هزار و سه هکتار اعلام کرد و افزود: این میزان امسال به ۱۱۳ هزار و ۲۷۳ هکتار رسیده است که از این میزان بارور ۱۰۰ هزار و ۱۴۱ هکتار و غیر بارور ۱۳ هزار و ۱۳۲ هکتار است.»
اسماعيل کریم زاده با اشاره به اینکه امسال ۲۰۲ هزار و ۲۲۳ تن محصولات هسته دار از باغات و مزارع استان تولید و برداشت میشود، مي افزايد:« بخشی ازتولیدات به مصرف داخل استان رسیده و مابقی به سایراستانها صادر میشود.»
استاني با تنوعي از ميوه
يكي از ميوه هايي كه با كيفيت بالا در آذربايجان غربي توليد مي شود سيب است.
پيش بيني ها نشان مي دهد،امسال سطح زیرکشت سیب تابستانه در استان در حدود ۳۵۰۰ هکتار است که پیش بینی میشود ۲۸ هزارتن سیب از باغات برداشت شود.
اين درحالي است كه بیش از ۸۰ درصد از میزان سیب تولیدی مربوط به شهرستان ارومیه و مابقی سایر شهرستانهاست و از میزان سیب تابستانه تولیدی ۵۰ درصد در داخل استان مصرف و مابقی به سایر استانهای کشور صادر میشود.
در حال حاضر ، باغهای سیب در همه شهرهای استان وجود دارد ولی ارومیه با اختصاص حدود ۴۵ درصد از این باغها در رتبه اول و شهرهای سلماس، مهاباد، اشنویه، نقده و میاندوآب در ردیفهای بعدی قرار دارند،اين مهم سبب شده تا استان آذربایجان غربی در حال حاضر از لحاظ مقدار کشت و تولید سیب درختی، رتبه نخست را در کشور به خود اختصاص داده است.
رتبه اول زرد آلو
پس از سيب، زرد آلو دومين محصول باغي است كه با بالاترين كيفيت وكميت در آذربايجان غربي توليد مي شود.
رئيس جهاد كشاورزي آذربايجان غربي با اشاره به اينكه سطح کل زیرکشت زردآلو در استان پنج هزار و ۲۰۴ هکتار است مي گويد:« محصول تولیدی آن براساس پیش بینی سال ۹۶ به مقدار ۲۹ هزار و ۳۴۹ تن است که به ترتیب اولویت ارومیه ۱۱ هزار و ۴۱۰ تن، شاهین دژ سه هزار و ۹۹۲ تن، مهاباد دو هزار و ۸۸۰ تن بیشترین میزان تولیدات را به خود اختصاص دادهاند.»
کریم زاده با اشاره به اینکه در حدود ۷۰ درصد محصول به صورت تازه خوری ویا جذب صنایع تبدیلی در داخل استان مصرف میشود، مي افزايد:«مابقی زردآلوی تولیدی استان به سایر استانهای کشور صادر میشود.»
اين درحالي است كه در حال حاضر سطح کل زیرکشت هلو در استان هفت هزار و ۷۴۵ هکتار ومحصول تولیدی آن براساس پیش بینی سال ۹۶ به مقدار ۷۸ هزار و ۸۴۳ تن است.
این میزان محصول به ترتیب اولویت ارومیه ۲۸ هزار و ۶۰۰ تن، میاندوآب ۱۶ هزار و ۱۵۰ تن، اشنویه ۱۱ هزار و ۱۹۷ تن، مهاباد هشت هزار و ۲۸۰ تن، نقده چهار هزار و ۵۵۰ تن سلماس دو هزار و ۷۰۰ تن و مابقی محصول در سایر شهرستانهای استان تولید میشود.
اين مهم سبب شده تا هم اكنون ، در حدود ۵۰ درصد محصول بصورت تازه خوری ویا جذب صنایع تبدیلی در داخل استان مصرف شده و مابقی به سایر استانهای کشور صادر میشود.
شليل در رتبه بعدي
پس از سيب وزردآلوي توليدي درآذزبايجان غربي بايد نامي از شليل با كيفيت برد كه سومين محصول پر طرفدار اين استان است.
در زمان حاضر سطح کل زیرکشت شلیل در استان چهار هزار و ۴۳۶ هکتار و محصول تولیدی آن براساس پیش بینی سال ۹۶ به مقدار ۴۶ هزار و ۲۴۴ تن است.
اين درحالي است كه ارومیه ۳۴ هزار و ۲۵۰ تن، شاهین دژ پنج هزار تن، مهاباد یک هزار و ۷۴۰ تن، اشنویه یک هزار و ۵۷۹ تن بیشترین تولید را به خود اختصاص داده و مابقی محصول در سایر شهرستانهای استان تولید میشود.
همچنين از میزان شلیل تولیدی ۵۰ درصد بصورت تازه خوری ویا جذب صنایع تبدیلی در داخل استان شده و مابقی به سایر استانهای کشورو خارج ازکشور صادر میشود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی در خصوص تولید محصول باغی هسته دار آلو در استان مي گويد: «سطح کل زیرکشت آلو در استان چهار هزار و ۹۱۰ هکتار ومحصول تولیدی آن براساس پیش بینی سال ۹۶ به مقدار ۲۹ هزار و ۴۵ تن است که به ترتیب اولویت ارومیه ۱۳ هزار و ۸۵۳ تن، میاندوآب ۱۰ هزار و ۷۸۰ تن و مابقی محصول در سایر شهرستانهای استان تولید میشود.»
به گفته کریم زاده از میزان آلوهای تولیدی استان ۵۰ درصد محصول بصورت تازه خوری ویا جذب صنایع تبدیلی در داخل استان مصرف شده و مابقی به سایر استانهای کشور صادر میشود.
آلبالو در رديف هاي بعدي
پس از ميوه هايي كه از آنها نام برده شد اينبار نوبت به آلبالو ي توليدي در آذربايجان مي رسد كه بالاترين كيفيت وكميت را به خود اختصاص داده است.
آمارهاي سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی نشان مي دهد، سطح کل زیرکشت آلبالو در استان شش هزار و ۴۷ هکتار ومحصول تولیدی آن به مقدار یک هزار و ۲۴۸ تن است.
این محصول به ترتیب اولویت خوی ۶۴۲ تن، مهاباد ۱۷۸ تن، ارومیه ۱۷۷ تن، بوکان ۹۰ تن و مابقی محصول در سایر شهرستانهای استان تولید میشود،و حدود ۹۰ درصد محصول به صورت تازه خوری ویا جذب صنایع تبدیلی در داخل استان مصرف شده و مابقی به سایر استانهای کشور صادر میشود.
همچنین سطح کل زیرکشت گوجه در استان ۵۶۴ هکتار ومحصول تولیدی آن براساس پیش بینی سال ۹۶ به مقدار سه هزار و ۵۱۴ تن برشمرد که به ترتیب اولویت میاندوآب یک هزار و ۱۲۰ تن، سلماس هزارتن، ارومیه ۶۰۰ تن، شاهین دژ ۳۴۲ تن و مابقی محصول در سایر شهرستانهای استان تولید میشود،واز گوجههای تولیدی در حدود ۸۰ درصد محصول بصورت تازه خوری ویا جذب صنایع تبدیلی در داخل استان مصرف شده و مابقی به سایر استانهای کشور صادر میشود .
همچنين آذربایجان غربی با تولید بیش از۶ درصد از محصولات کشاورزی کشور یکی از قطب های مهم کشاورزی به شمار می رود و در زمینه تولید محصولات سیب درختی، چغندر قند، انگور، عسل و... رتبه های برترکشوری را داراست.
حسرت قطب ميوه كشور از نداشتن بسته بندي
با وجود اينكه آذربايجان غربي در زمينه توليدانواع ميوه ها دررتبه اول كشور قرار دارد ، اما نبود برخي از زير ساختها سبب شده تا نتواند بهره كاملي از اين مهم ببرد.
درحل حاضر كافي نبودن صنايع تبديلي وبسته بندي از جمله مهمترين مشكلات توليد كنندگان ميوه در آذربايجان غربي به شمار مي آيد كه سبب شده تا در بسياري از موارد به فروش نرفتن اين توليدات تخريب وبه زباله تبديل شود.
مدیر صنایع کشاورزی جهاد کشاورزی آذربایجان غربی با تاييد اين كاستي ها مي گويد:« درحال حاضر نیاز اصلی استان به تاسیس واحدهای سورت و بسته بندی محصولات است تا محصولات را به صورت استاندارد و مورد قبول بازار ارائه دهند که با این پتانسیل بازار مناسبی برای این واحدهای بسته بندی خواهد بود.»
پرویز تومرایی مي افزايد:« خلاء نبود واحد های سورت و بسته بندی دراستان به وضوح دیده می شود که اگر اعتبارات لازم به این واحد ها تزریق شود باعث اشتغال پایدار و کاهش هدررفت محصولات باغی خواهد شد.»
اين اظهارات درحالي است كه برای جلوگیری از هدر رفت محصولات باغی و احداث واحدهای سورت و بسته بندی نیاز به جذب اعتبار سرمایه گذاران داخل و خارج استان و رفع مشکلات واحدهای صنایع تبدیلی و تکمیلی استان است.
درحالي كه واحدهای سورت و بسته بندی در اين استان به اندازه كافي وجود ندارد ، اما بررسي ها نشان مي دهد ، آذربايجان غربي از لحاظ دارا بودن سردخانه غني است.
مدیر صنایع کشاورزی جهاد کشاورزی آذربایجان غربی با بیان اینکه ۳۲۷ واحد سردخانه دراستان فعال است که ظرفیت نگهداری بیش از ۵۰۰ هزارتن انواع محصولات باغی را دارند، مي گويد:« وجود سردخانه باعث جلوگیری از هدر رفت محصولات می شود. وجه تمایز آذربایجان غربی با سایر استانهای پرمحصول، وجود سردخانه کافی برای نگهداری و ذخیره سازی میوه و عرضه آن به مرور زمان به بازار است.»
تومرایی با اشاره به اینکه به علت وجود تعداد مورد نياز سردخانه نگهداري ميوه در استان دیگر هیچ مجوزی برای احداث سرخانه صادر نمی شود، مي افزايد:« با توجه به اینکه عمده محصولات استان درشهرهای ارومیه، مهاباد، اشنویه، سلماس و میاندواب تولید می شود لذا اکثر سردخانه های استان در این شهرستان ها فعال هستند كه اين مهم باعث می شود میوه در هر زمان و با توجه به نیازها و تقاضای بازار به موقع عرضه شود.»
