سیاست امارات علیه کشورمان همواره کینهتوزانه بوده است،تاجاییکه یکشنبه هفته جاری (ششم خردادماه) 60 نفر از نمایندگان در تذکری به حجتالاسلامحسنروحانی رییسجمهوری، خواستار تجدیدنظر جدی در کلیه روابط با کشور امارات شدند. این تعداد از نمایندگان این درخواست را به دلیل موضعگیری این کشور علیه جمهوری اسلامی ایران و حمایت از اظهارات مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا مطرح کردند.
نور قرقاش، وزیر مشاور در امور خارجی امارات متحده عربی پس از اظهارات ضدایرانی پمپئو با حمایت از سیاستهای کاخ سفید علیه ایران گفته بود: مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا راه درستی را در قبال ایران در پیش گرفته است. تلاشهای واحد و یکپارچه راه درستی است تا ایران دریابد که رفتارها و تلاشهایش برای نفوذ در منطقه بیهوده است.
البته نخستین بار نیست که انور قرقاش و مقامهای اماراتی اظهارات ضدایرانی مطرح میکنند؛ قرقاش پیشتر در واکنش به توییت آقای محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه درباره سیاستهای صلحآمیز ایران در منطقه، سیاستهای غرب علیه کشورمان را تأیید کرده و گفته بود که کشورش از این سیاستها حمایت میکند.
از سوی دیگر، «شیخ عبدالله بن زاید» وزیر امور خارجه امارات نیز در سخنرانی سال گذشته خود در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک بدون ارائه حتی یک سند، ادعا کرده بود که ایران اقدام به تسلیح انصارالله، حزبالله و گروههای دیگر مقاومت در منطقه
کرده است.
سیاستهای خصمانه امارات متحده علیه ایران پیشتر در موضوع جزایر سهگانه ایرانی نیز به اوج خود رسیده بود، آنها حتی در ورزش فوتبال همانند عربستان به دنبال انتخاب کشور سوم برای میزبانی بازیهایشان بودند.
اینگونه سخنان مقامهای اماراتی بیشتر از زبان مقامهای آمریکایی و عربستانی شنیده شده بود؛ حالا امارات رسماً خود را در صف آمریکا و غرب قرار داده و نمایندگان مجلس میگویند چرا از سوی دولت نسبت به این همراهی شیخنشین امارات با غرب علیه کشورمان، هیچ واکنشی نشان نمیدهد.
در طول چند سال اخیر امارات، یک شریک تجاری با ایران بوده و با وجود تنشهای سیاسی بین دو کشور اما همواره تجارت بین دو کشور برقرار بوده است، بسیاری بر این عقیده هستند که اماراتیها هیچگاه حاضر نمیشوند از سود تجارت خود با ایران بگذرند و در خفا سرمایهگذاران ایرانی را جذب میکنند. چراکه آنها تأکید دارند که روابط اقتصادی، رابطه پایدار و ریشهدار است و گرچه ممکن است تحت تأثیر فضای کوتاهمدت سیاسی قرار گیرند، اما بلافاصله در مدت کوتاهی دوباره به مبانی اصلی خود باز میگردند.
به عبارتی کاهش سطح روابط ایران و امارات این سؤال را به وجود میآورد که تنش سیاسی ایران و امارات چه تأثیری بر تجارت خارجی ما خواهد گذاشت؟ از آنجایی که آمارهای گمرک ایران نشان میدهد در هشت ماه نخست سال جاری، کشور امارات همانند سالهای گذشته بیشترین مراوده تجاری را با ایران داشته است.
هرچند در سال 96 آمار رسمی از میزان مبادلات تجاری دو کشور ارائه نشده اما طبق آمار رسمی گمرک در هشت ماه سال 95 امارات با صادرات بیش از
5 میلیارد دلار و واردات بیش از 3 میلیارد دلار بیشترین مراوده تجاری را با ایران داشته است.
حال این سؤال مطرح میشود که در صورت قطع روابط تجاری ایران و امارات آیا ایران میتواند جایگزینی به جای امارات داشته باشد؟ آنگونه که رییس پیشین اتاق بازرگانی تهران دو سال پیش عنوان کرده است، در رابطه با امارات حدود دو هزار صفحه مطالعه انجامشده که اگر قرار شد رابطه با این کشور محدود شود، جایگزین آن مشخص باشد.
بر همین اساس کارشناسان معتقدند، عمان کشوری است که از بدو تأسیس با ایران روابط خوبی داشته و میتواند جایگزین مناسبی برای امارات باشد. کارشناسان اقتصادی و گمرکی معتقدند ایران با کشورهای همسایه رابطه استراتژیکی دارد و انتخاب جایگزین برای امارات کار دشواری نیست و میتوان روی عمان یا حتی بندر ترابوزان ترکیه برای تجارت حساب باز کرد.
حالا با این میزان حجم مبادلات و سود کلانی که عاید اماراتیها میشود این سؤال را بهوجود میآورد که چرا در زمینه رابطه با امارات تصمیم درستی که بتواند عزت ملی ایرانیان را حفظ کند گرفته نمیشود.
پیش از این نیز، مجلس یک بار علیه سیاستهای خصمانه مقامات اماراتی علیه کشورمان، اقدام کرده و طرح «کاهش روابط ایران و امارات» را در مجلس هشتم (اسفندماه 94) مطرح کردند؛ در آن زمان طرح کاهش رابطه جمهوری اسلامی ایران با امارات متحده عربی برای بررسی دقیقتر و کارشناسیتر به هیأترییسه کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ارائه شد و از آن زمان تاکنون، این طرح در این کمیسیون خاک میخورد.
حالا این بار مجلس شورای اسلامی دوره دهم با جدیت به دنبال موضوع تجدیدنظر در روابط با امارات است و باید دید دولت در این زمینه چه تصمیمی را اتخاذ خواهد کرد؟ موضوعی که با سکوت وزارت امور خارجه در قبال اظهارات اخیر مقامهای اماراتی تاکنون همراه بود.
واعظی: مواضع امارات در قبال کشورمان صحیح نیست!
اما رییس دفتر رییسجمهوری بهتازگی به اظهارنظر درباره روابط ایران و امارات پرداخته است. آقای محمود واعظی در مقابل سؤال یکی از خبرنگاران درباره اظهارات ضدایرانی مقامهای اماراتی علیه کشورمان پاسخ داده بود: مواضع امارات در قبال کشورمان صحیح نیست و دستگاه دیپلماسی ایران در این زمینه خوب عمل کرده است.
مشخص نیست منظور آقای واعظی از عملکرد خوب دستگاه دیپلماسی ایران چیست اما تاکنون هیچ یک از مقامهای وزارت خارجه در این باره موضع رسمی خود را اعلام نکردهاند.
اما در مقابل، آقای محسن کوهکن، نماینده مردم لنجان و یکی از نمایندگان تذکردهنده به آقای روحانی درباره اقدامات اخیر امارات، گفته است: زمینه در مجلس کاملاً فراهم است تا در صورتی که به این تذکر توجهی نشود و در روابط با امارات تجدیدنظر نشود، این موضوع از طریق ابزارهای دیگر در مجلس پیگیری شود.
حالا باید منتظر ماند دید که، وزارت امور خارجه و محمد جواد ظریف چه پاسخی به درخواست نمایندگان مجلس که خواستار تجدیدنظر ایران در روابط با امارات شده بودند، خواهد داد.
