محمد صادقي
شركتهاي فعال در زمينه شبكه نمايش خانگي تلاش دارند تا با گسترش بازار توزيع محصولات در شهرهاي كوچك فاقد سينما، جاي خالي سينما را در سبد فرهنگي مردم پر كنند.
يكي از مشكلات فرهنگي در شهرهاي متوسط و كوچك نبود يا تعطيلي سينماهاست. اكثر سينماهاي كشور در چند شهر بزرگ متمركز شدهاند و بيشتر شهرهاي كوچك، به دليل نداشتن صرفه اقتصادي ايجاد سينما، فاقد سالنهاي سينما هستند يا برخي از سالنهاي قديمي سينما در اين شهرها سالهاست كه تعطيل شده و فعاليت ندارند.
در اين شرايط ايجاد و گسترش شبكه توزيع شبكه نمايش خانگي با ارائه آخرين محصولات سينماي ايران و جهان، ميتواند جاي خالي سينما را در اين شهرها پر كند.
يكي از نهادهاي فرهنگي كه در حوزه شبكه نمايش خانگي نيز فعاليت گستردهاي دارد، حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي است. حوزه هنري با در اختيار داشتن مؤسسه هنرهاي تصويري سوره، يكي از نهادهاي فعال در حوزه توليد و توزيع آثار در شبكه نمايش خانگي است. حوزه هنري به تازگي سياست خود را گسترش فعاليت شبكه نمايش خانگي در شهرهاي فاقد سينما اعلام كرده است. در شرايط امروز به هيچ وجه نميتوان از ظرفيت بالقوه و بالفعل شبكه نمايش خانگي غافل شد.
اهتمام به مضامين ارزشياهميت توسعه اين شبكه وقتي بيشتر به چشم ميآيد كه بدانيم ۴۰۰ شهر ايران با جمعيت بالاي ۱۰۰ هزار نفر از داشتن سينما محرومند. همافزايي ظرفيت مؤسسه هنرهاي تصويري سوره با اين كارنامه موفق و عرضه ۲۳ عنوان فيلم سينمايي كه همگي با اهتمام به موضوعات و مضامين ارزشي و خانواده محور تهيه و توليد شده از سوي اين مؤسسه فقط طي يك سال خدمتي بزرگ و ارزشمند است و وقتي اين ظرفيت در كنار قدرت سالنهاي سينمايي حوزه هنري قرار ميگيرد به ظرفيتي بيبديل و به قطب مهمي در ضلع ترويج و گفتمانسازي اين بزرگترين كمپاني سينمايي كشور بدل ميشود.
شرايط سخت اكران و كميت پايين سالنهاي سينمايي بر كسي پوشيده نيست. قبل از انقلاب ۴۵۰ سالن سينما براي ۳۰ ميليون نفر وجود داشت و در حال حاضر بهرغم افزايش جمعيت كشور به بالاي ۸۰ ميليون آمار سينماها نه تنها افزايش پيدا نكرده بلكه كاهش هم داشته است. اين در حالي است كه كشورهايي بهمراتب كوچكتر از مساحت ايران و كمتر از جمعيتش وضعيت بسيار مطلوبتري دارند. مثلاً امارات با جمعيت ۵ميليون نفر ۲۳۶ سينما، تايوان با جمعيت ۲۳ميليون نفر ۵۶۵ سينما، تركيه با جمعيت ۷۰ ميليون نفر ۱۵۷۵ سينما و ايرلند ۵ميليون نفري ۴۴۲ سينما را در اختيار علاقهمندانشان قرار دادهاند.
با اين وضعيت به نقش مهم و جريانساز شبكه نمايش خانگي بايد بيشتر پي برد. خوشبختانه، سازمان سينمايي حوزه هنري در اين رابطه بيش از ساير نهادها و مراكز به اهميت موضوع پي برده و توزيع، عرضه و اكران بيش از ۸۰ درصد فيلمهاي سينمايي توليد شده در سال در بخش سينماداري و نمايش خانگي حوزه هنري جايگاه مهم و ممتاز اين نهاد هنري را نشان ميدهد.
يكي از نقاط برجسته فعاليت حوزه هنري در حوزه نمايش خانگي توجه به آثار توليد شده با محوريت دفاع مقدس و انقلاب اسلامي است. حوزه هنري اعلام كرده است نگاهي گذرا به فعاليتهاي اين مؤسسه در سال جاري و سالهاي گذشته مؤيد آن است كه اين «مؤسسه» مسئوليت توليد و توزيع بخش عظيمي از گنجينههاي ارزشمند سينماي دفاع مقدس و موضوعات استراتژيك و ارزشي سينماي ايران را بر عهده داشته است، فيلمهاي سينمايي «يتيم خانه ايران»، «ماجراي نيمروز»، «ترمينال غرب»، «ابوزينب»، «سيانور»، «ايستاده در غبار»، «هيهات»، «دلبري«، »حكايت عاشقي»، «استرداد»، «ماهي سياه كوچولو»، «شاهزاده روم»، «روباه»، «دلتنگيهاي عاشقانه»، «مزار شريف»، «شيار ۱۴۳»، «فرشتهها با هم ميآيند»، «ميهمان داريم»، «روزگاري عشق و خيانت» و «بيداري روياها» از جمله آثاري است كه با موضوع سينماي انقلاب و دفاع مقدس توسط شبكه نمايش خانگي حوزه هنري عرضه شده است.
بسط توزيع در شهرهاي كوچكدر شرايطي كه ساخت سينما در بسياري از شهرهاي كوچك به خاطر پايين بودن تراكم جمعيتي، صرفه اقتصادي ندارد و حتي در شهرهاي بزرگ نيز استقبال از سالنهاي سينما رو به افول است، گسترش شبكه توزيع محصولات شبكه نمايش خانگي، ميتواند راهي مناسب براي تأمين محصولات فرهنگي خانوادههاي ايراني باشد. به خصوص اينكه شرايط فرهنگي و مذهبي در بسياري از شهرهاي كوچك، باعث ميشود كه مردم محيطهاي خانوادگي را به حضور در سينما ترجيح دهند و همين موجب ميشود بهطور بالقوه بازار مناسبي براي آثار نمايش خانگي ايجاد شود. با اين وضعيت به نقش مهم و جريانساز شبكه نمايش خانگي بايد بيشتر پي برد. خوشبختانه، حوزه هنري در اين رابطه بيش از ساير نهادها و مراكز به اهميت موضوع پي برده و توزيع، عرضه و اكران بيش از ۸۰ درصد فيلمهاي سينمايي توليد شده در سال در بخش سينماداري و نمايش خانگي حوزه هنري جايگاه مهم و ممتاز اين نهاد هنري را نشان ميدهد، اما نبايد در اين حيطه صرفاً به حضور يك نهاد مانند حوزه هنري بسنده كرد و ديگر مؤسسات وابسته به نهادهاي فرهنگي نيز بايد سريعتر به فكر توسعه حضور خود در شبكه نمايش خانگي و بسط شبكه توزيع در شهرهاي كوچك باشند.
هر چقدر سبد توزيع محصولات فرهنگي توليد داخل كشور متنوعتر و در دسترستر باشد، قاعدتاً فضا براي مانور و ايجاد جاذبه كاذب براي شبكههاي ماهوارهاي كاسته ميشود. اين در حالي است كه گزارشهاي فرهنگي نشان ميدهد، محدوديتهاي دسترسي در بسياري از مناطق كشورمان باعث شده تا گيرندههاي ماهوارهاي حتي جاي رسانه ملي را در بعضي از خانوادهها پر كنند. كمك وزارت ارشاد به توانمندسازي شركتها و مؤسسات فعال در حوزه نمايش خانگي ميتواند به تسريع گسترش شبكه توزيع مويرگي آثار شبكه نمايش خانگي بيفزايد. اين اقدام حتي ميتواند با در اختيار گذاشتن محصولات قانوني، از توزيع قاچاق آثار اين شبكه نيز جلوگيري نمايد.
