
نويسنده: ميترا شهبازي
درحالي طي 9 ماه سال جاري بيش از 84 هزار تن پسته با پوست تازه يا خشک از کشور صادر شده و بيش از 677 ميليون دلار ارز آوري داشته که هنوز اين صنعت پر سود، متولي مشخصي به خود نديده است. گفتنی است طی مدت مذکور پسته با پوست تازه یا خشک در ردیف هفتم اقلام عمده صادراتی قرار گرفته است. صنعتي از کشاورزي که از صفر تا صد آن در دست بخش خصوصي است و قيمتگذاريهاي آن هم در فقدان متولي مشخصي به دست دلالان انجام ميشود. در اين بين نيز اين سود کشاورزان است که ناديده گرفته ميشود و با تشديد پديده خشکسالي متضرر ميشوند.
سبقت آمريکا از ايران در بازار پسته
محصول پسته به عنوان يکي از محصولات استراتژیک کشور محسوب ميشود که بازار صادرات سنتی آن تنها در اختیار عدهای خاص قرار گرفته است. در اين راستا چند تن از بازرگانان ایرانی فعال در خارج از کشور ادعا میکنند که شرکتهای مهم جهان که در کار پسته فعالیت دارند، فقط از طریق اعضای این مافیا قادرند معاملاتی را در ایران انجام دهند و به دیگران اجازه داده نمی شود به اين بخش وارد شوند. محمود بارانی، رئیس هیات مدیره تعاونی تولیدکنندگان پسته استان مرکزی با تاييد مطالب فوق ميگويد:« در ایران اتحادیه صادرکنندگان از اتحادیه تولیدکنندگان پسته قدرت بیشتری دارد و این امر موجب اعمال فشار به تولیدکننده برای فروش محصول به هر قیمتی می شود. از این رو لازم است بازار منسجم تر مدیریت شود تا تعادل برقرار گردد و در این صورت، شکل گیری رقابت سالم در بازار باعث پیشرفت می شود.»
نماینده مردم رفسنجان در مجلس نيز با انتقاد از نبود متولي مشخصي براي بازار توليد و صادرات پسته بيان ميکند:« بازار بین المللی پسته متولی ندارد که بتواند بازار صادراتی پسته را به ثبات قیمتی برساند.» حالا در اين بين که متولي مشخصي براي ورود ايران به بازار بينالمللي پسته نيست، آمريکاييها از اين کمبود استفاده ميکنند و بخش بزرگي از بازار پسته را به خود اختصاص دادهاند.
احمد انارکی محمدی دراين باره ادامه ميدهد:« تحریمها، سموم کشاورزی، نهاده های غیراستاندارد بر وضعیت کنونی پسته تاثیرگذار است بنابراین این عوامل بطور مستقیم بازار پسته ایران را در بازار جهانی تحت تاثیر قرارداده است بنابراین اگر قصد داشته باشیم که با آمریکا در حیطه بین المللی رقابت کنیم باید تمام معیارهای استاندارد را در این راستا رعایت کنیم.»
واسطهها حرف اول را ميزنند
بنابراين با اين تفاسير است که وجود متولي مشخصي براي بازار پسته ضرورت مييابد. درحال حاضر پسته ايران را کشورهايي نظير چين، افغانستان، هند و غيره به سراسر دنيا صادر ميکنند و با اين شرايط که پاي واسطههاي بسياري به ميان ميآيد، سود ايران است که روز به روز کاهش مييابد.
نماينده مردم رفسنجان در اين باره ميگويد:« مدار ثابتی برای فروش بازار پسته وجود ندارد و این امر بازار پسته نه تنها رفسنجان ، بلکه کل کشور را تحت تاثیر قرارداده است.» انارکي محمدي با بیان اینکه تلاطم قیمت ارز بر بازار پسته رفسنجان تاثیر میگذارد، ادامه ميدهد:« 95 درصد پسته تولیدی در کشور صادراتی است بنابراین باید بازار صادراتی مطمئن در این راستا برای کشورمان شکل بگیرد.» گفته ميشود درفصل برداشت بیش از یک میلیارد دلار پسته توليد ميشود که باید به کمک صادرات فروخته شود. از اين رو براي کوتاه شدن دست سواستفادهگران، لازم است هرچه سريعتر متولي مشخصي براي اين بخش تعيين شود تا تمام معاملات زير سايه قانون انجام شود.