درحالي که ايران فرصت يک ميليارد دلاري براي صادرات گل و گياه به سراسر را دنيا دارد مدیرعامل اتحادیه تولیدکنندگان گل و گیاه کشوراز واردات رسمي و قاچاق گل خبر مي دهد!

واردات 700 ميليون دلاري گل؛ کابوس جديد صنعت توليد گل و گياه کشور

درحالي سالانه ميلياردها شاخه گل سربريده تا گلداني توليد مي‌شود و حجم انبوهي از آن در نبود بازاري براي فروش و پايانه‌اي براي صادرات هدر مي‌رود که حالا خبري در خصوص واردات قاچاق و باز بودن درهاي گمرک به روي واردکنندگان رسمي به دست رسيده است. موضوعي که رئیس هیئت مدیره گل و گیاه شهرهای شمال کشور ضمن اظهار نگراني در خصوص آينده اين صنعت اقتصادي از واردات 700 ميليون دلاري گل و گياه و بي‌تفاوتي مسئولان نسبت به اين موضوع پرده بر مي‌دارد. معضلي که مي‌تواند موجي از بيکاري را در بين استان‌هاي توليدکننده اين محصول يعني مرکزي، خراسان رضوي، مازندران، چهارمحال و بختياري و غيره به راه بي‌اندازد.

نويسنده: ميترا شهبازي

صنعت گل و گياه به عنوان يکي از صنايع محبوب و اقتصادي براي سرمايه‌گذاران سراسر دنيا شناخته مي‌شود. به رغم اينکه کشور هلند به عنوان مهد اصلي آن معرفي مي‌شود، اما با اين حال کشورهاي ديگري همچون ايران هم سهمي در توليدات اين صنعت پر سود دارند. چرا که ايران به دليل برخورداري از موقعيت جغرافيايي مناسب وگوناگوني آب و هوا از ظرفيت بالايي براي حضور در اين صنعت برخوردار است. فرصتي که علاوه بر تحقق اقتصاد مقاومتي، افزايش توليد و اشتغال، مي‌تواند ارز آوري خوبي را هم براي کشور به ارمغان بياورد. با اين حال به رغم تمام اين فرصت‌ها، محمد حسین عظیمی، عضو هیئت علمی پژوهشکده گل و گیاهان دارویی مي‌گويد:« تنها دو درصد از گل ایران به خارج کشور صادر می شود.» 

درحال حاضر طبق آمار منتشره میزان ارزش صادرات گل و گياه به طور سالانه تنها ۳۵ میلیون دلار است. اين نيز درحالي است که اگر موانع صادراتی رفع شوند٬ ارزش صادرات به یک میلیارد دلار هم می‌رسد. موانعي که از جنس نداشتن برندي مناسب، عدم بسته بندي اصولي و نبود پايانه‌اي براي صادرات است. از اين رو با وجود اين موانع و با توجه به اينکه عمر توليدات اين صنعت کوتاه است، هرساله حجم انبوهي از توليدات چند ميلياردي گل و گياه کشور محکوم به هدر رفتن مي‌شود.

درحال حاضر به ترتيب استان‌هاي مازندران با تولید 430 میلیون شاخه گل، مرکزي با توليد 200 ميليون شاخه گل، خراسان رضوي با تولید 16 میلیون شاخه گل و چهارمحال و بختياري با توليد 4 میلیون و800 هزار شاخه گل بيشترين سهم توليد سالانه اين صنعت را به خود اختصاص داده‌اند.

خسارت چند ميلياردي واردات گل

حالا به رغم توليد بالا و سهم اندک از بازار جهاني در نبود زيرساخت‌هاي صادراتي همچون نبود پايانه صادراتي حتي در اصلي ترين قطب توليد گل و گياه ايران، يعني شهرستان محلات، خبرهايي در خصوص واردات گل، آنهم از مبادي رسمي و غير رسمي منتشر شده است. در اين راستا مدیر عامل اتحادیه گل‌وگیاه کشور مي‌گويد:« علیرغم اینکه انواع گل و گیاه در ایران تولید می‌شود، اما واردات بي‌رويه گل و گياه منجر به اين شده است که محصول توليدي روی دست تولیدکنندگان آن باقي بماند. چرا که نه تنها گل و گیاه به صورت قاچاق وارد می‌شود، بلکه درهای گمرک هم به روی ورد آن‌ها باز است.» مهدی شریفی شبا ادامه مي‌دهد:« متاسفانه اکنون برنامه‌اي براي صادرات گل و گياه وجود ندارد و درحال از دست دادن بازار داخلي هم هستيم.»

صنعتي که تنها در شهرستان محلات براي يک هزار و 390 نفر اشتغال‌زايي کرده است و حالا با واردات بي‌رويه رو به افول است. در اين خصوص رئیس هیئت مدیره گل و گیاه شهرهای شمال کشور از واردات 700 ميليون دلاري گل به داخل کشور پرده بر مي‌دارد. اقدام غير کارشناسانه‌اي که نه تنها مانع تحقق اقتصاد مقاومتي مي‌شود، بلکه با خروج ارز از کشور و اشغال بازار مصرف، بر معضل بيکاري هم دامن مي‌زند.

قدرت‌الله ایزدفر ادامه مي‌دهد:«سالانه معادل هفتصد میلیون دلار گل و گیاه بصورت قاچاق همراه با آفات و انواع بیماری‌ها وارد کشور می‌شود که نتیجه آن را با نابودی جنگل‌های هیرکانی شمشاد مي‌بينيم. علاوه بر اين صدمات اين تصميم تنها به اين بخش منتهي نمي‌شود و منجر به تعطیلی و یا کاهش تولید هزاران باغ تولید گل و گیاه، افزايش بیکاری و عدم اشتغال ده‌ها هزار نفر مي‌شود.»

پاي لنگ زيرساخت‌هاي توليد

حالا علاوه بر تمام مشکلات ياد شده، نکته جالب اينجاست که به رغم تاکيد بسيار مسئولان جهادکشاورزي به خصوص محمود حجتی وزير جهاد کشاورزي بر توسعه گلخانه‌ها، شریفی شبا، مدیر عامل اتحادیه گل‌وگیاه کشور از درد ديگر توليدکنندگان گل يعني فرسودگي گلخانه‌ها پرده بر مي‌دارد. معضلي که به گفته اين مقام مسئول با هر بارش باران و برف، خسارت‌هاي جبران ناپذيري را به توليدکنندگان گل وارد مي‌کند.

صنعتي اشتغال‌زا و ارز آور که مي‌تواند حجم صادرات غيرنفتي را افزايش دهند و حرکت چرخ اقتصادي کشور را سرعت ببخشد، مدت‌هاست که از ديد مسئولان دور مانده است. گويي متوليان هنوز به اين باور نرسيده‌اند که پرورش گل و گياه هم مي‌تواند ارزآور باشد. در حال حاضر، به گفته رییس انجمن گل و گیاهان، ايران ظرفيت صادرات سالانه بيش از يک ميليارد دلار گل و گياه زينتي دارد. با اين حال پژمان آزادی مي‌گويد:« امروز تنها ۴۰ میلیون دلار صادرات گل از کشور صورت می‌گیرد.»

لازم به ذکر است که اکنون اتحاديه گل و گياه کشور بيش از ۱۱ هزار نفر عضو دارد که هنوز درصد بالايي از توليدکنندگان اين بخش هم به عضويت اين اتحاديه در نيامنده‌اند. رقمي که از ميزان بالاي اشتغال‌زايي صنعت گل و گياه خبر مي‌دهد که براي ادامه فعاليت آنها علاوه بر ممنوعيت واردات گل، نيازمند توجه مسئولان براي فراهم کردن زيرساخت‌ها هم هست.