
هادی غلامحسینی
در پي گراني دلار در بازار آزاد و ثبت ركورد 4هزارو450 تومان در روز گذشته، نرخ فروش سكه تمام بهار آزادي این بار ركورد يك ميليون و ۵۰۰هزار تومان را زد، اين در حالي است كه علت اصلي گراني دلار آغاز كار بازار با نرخ بالاي بانك مركزي و تزريق قطره چكاني ارز به بازار بود كه صرافها را متعجب كرد.
نرخ دلار از صبح روز گذشته وارد مدار گراني مجدد شد تا دلار مقابل پاساژ افشار ركورد 4هزارو450 تومان را زد. صرافهاي خيابان فردوسي علت مشخصي را براي گراني دلار پيدا نميكنند و ميگويند بانك مركزي صبح قيمت پايه ارزي كه به صرافيها فروخت را گران كرد. شايد علت اصلي گراني دلار در بازار، افزايش قيمت ارز از سوي بانك مركزي و كمبود عرضه باشد.
بانك مركزي نرخ پايه ارز تزريقي به صرافيها را 4هزارو399تومان اعلام كرد آنهم درحالي كه روزشنبه قيمت دلار را 4هزارو329تومان به بازار اعلام كرده بود اما بهدنبال افزايش قيمت دیروز ارز تزريقي از سوي بانك مركزي به بازار، سير صعودي قيمتها در خيابان فردوسي آغاز شد و دلار براي ساعاتي روز گذشته مقابل پاساژ افشار 4هزارو450 قيمت خورد و در نهايت در 4هزارو413تومان آرام گرفت.
بانک مرکزی منفعل است
با توجه به رشد بهاي جهاني نفت، صرافها و فعالان بازار ارز علت مشخصي براي گرانيهاي اخير دلار پيدا نميكنند و ميگويند: همه چيز آرام بود ولي نميدانيم يكباره چه شد كه بانك مركزي نرخ را افزايش داد. يكي از فعالان با انتقاد از اظهارات نگران كننده و تحليلهاي اشتباهي كه برخي از مقامات خارجي در رابطه با رفتار امريکا در برجام ارائه ميدهند و اثر منفي اين تحليلها در بازار بورس و ارز ميگويد: موضعگيري ترامپ هم كه افتاد براي ماههاي آينده، بنابراين نميتوانيم بگوييم بهخاطر مسائل خارجي و امريكا دلار مجدداً گران شده است.
گراني يكباره دلار كه علت اصلي آن افزايش قيمت پايه از سوي بانك مركزي است، موجب شد تا بار ديگر خيابان فردوسي، روز متلاطمي را سپري كند، دلالهايي هم كه مقابل پاساژ افشار براي رؤساي خود دلار ميخرند و ميفروشند روز شلوغي را در پيش دارند. بعد از اغتشاشهاي اخير در كشور بازار ارز و سكه متلاطم شد و قيمت دلار و البته سكه ركوردهاي بالايي به ثبت رساند ولي بعد از آن تنها دو سه روز سير نزولي در اين بازار آغاز شد اما مجدداً در روزهاي بعد دلار اوج گرفت، بنابراين بهنظر ميرسد افراد پشتپرده اجازه نميدهند قيمتها شكسته شود.
سيف: تضعیف ریال طبیعی است
در حالي كه وظيفه بانك مركزي حفظ و تقويت ارزش و قدرت خريد پول ملي است، رئيس كل بانك مركزي تضعيف 31درصدي ريال در برابر دلار را از سال 92 تاكنون طبيعي دانست، اين در حالي است كه ايران كشوري واردات محور است و افزايش بهاي دلار بر سبد هزينه 80ميليون نفر ايراني تأثير منفي ميگذارد، با اين حال دلار از سال 91تا كنون با صدها درصد رشد سر از 4هزارو450تومان در بازار آزاد درآورده و دلار مبادلهاي به محدوده 3هزارو650تومان رسيده است.
انتقاد به گراني كالا و خدمات نطفه اعتراضات اخير را شكل داد كه در ادامه با آميخته شدن اغتشاشات به اعتراضات خود مردم با هوشياري كامل مقابل جريان اغتشاشگر ايستادند چراكه امنيت در خاورميانه ثروت عظيمي به شمار ميرود اما نبايد فراموش كرد آزادسازي قيمتها طي سالهاي اخير فشار قابل ملاحظهاي را به مردم وارد كرده است و مسئولان دولتي نبايد همچون پنج سال اخير در زمين مدافعان آزادسازي قيمت و بازارها بازي كنند،كما اينكه آنقدر با برخي قيمتها بازي شده كه افزايش قيمتها دستوري شده و از نرخهاي جهاني هم بالاتر زده است، حال براي لاپوشاني برخي از تفاوتهاي قيمت ايران با جهان و ايضاً تأمين مالي دولت شاهد رشد بهاي ارز در كشور هستيم.
سيف: رشد ارز طبيعي است
رئيس كل بانك مركزي گفت: از سال ۹۲ تاكنون نرخ ريال نسبت به دلار ۳۱درصد تضعيف شده اين در حالي است كه تضعيف روبل روسيه در برابر دلار حدود ۷۵درصد، لير تركيه ۹۵درصد و يورو ۱۲درصد است.
در حالي كه بهاي نفت جهش داشته است و وضعيت ارزي دولت هم خوب است وليالله سيف نوسانات نرخ ارز طبيعي ميداند و بر اين باور است كه از سال 92 تاكنون نرخ ريال نسبت به دلار 31درصد تضعيف شده است.
دلار از سال 90 تاکنون 5 برابر شده است
در شرايطي سيف بازار ارز را طبيعي ميداند كه از سال ابتداي دهه 90 تاكنون بهاي دلار در بازار آزاد پنج برابر شده است و به دليل واردات محور بودن اقتصاد ايران اين اتفاق فشار قابل ملاحظهاي را به بودجه خانوار ايراني و برخي از توليد كنندگان وارد ميكند، با اين حال دارندگان عمده ارز اعم از دولت و صنايع صادرات محور چون پتروشيمي و فولاد و سنگ آهن و... از اين اتفاق سود ميبرند و تسعير نرخ ارز محلي براي پوشش تمامی ناكارآمديها و عدم بهرهوريها در اقتصاد ايران شده است.
معاونت ارزي سخن بگويد
معاونت ارزي در همه كشورهاي دنيا از ميان اشخاصي انتخاب ميشود كه حداقل 30سال تجربه و تخصص فعاليت در امور مالي، پولي، بانكي و ارزي داشته باشد، با اين حال در ايران وضعيت به شكلي است كه از تجربيات جوانان در اين زمينه قرار است بهرهگيري شود و سكوت اختيار كردن معاونت ارزي بانك مركزي در شرايطي كه دلار ركورد 4هزارو450تومان را زده است جاي شگفتي دارد، البته در شرايطي كه معاونت ارزي بانك مركزي در چنين روزهايي كه بازار ارز دچار تلاطم شده روزه سكوت گرفته است. معاون وزير امور خارجه با تحليلهاي خود در رابطه با خروج احتمالي ترامپ از برجام بازار ارزي و مالي ايران را دچار شوك و تلاطم كرد، به طوري كه تحليلهاي نگران كننده عباسعلي عراقچي و همچنين ساير مقامات وزارت امور خارجه تاكنون چندين بار بازارهاي كشور و به ويژه ارز را دچار تلاطم كرده و دست آخر تحليل هايشان نيز صحيح نبوده است.
هر چند شايد اظهارات مقامات وزارت امور خارجه در رابطه با برجام و رفتار امريكاييها مصرف خارجي داشته باشد يا مربوط به هماهنگيها و مناسبات و محاسبات مربوط به خود وزارت امور خارجه باشد اما اين اظهارات بازارهايي چون ارز را با رشد و از طرفي بازار بورس را نيز با سقوط همراه كرده است ، هر چند ارتباط فاميلي معاونت ارزي بانك مركزي با معاون وزير امور خارجه به طور رسمي به اثبات نرسيده است اما بد نيست بانك مركزي تدابيري را اتخاذ كند تا شوك حاصله از اظهارات برخي مقامات روي بازار ارز مهار شود.