محمدصادق عابديني
چندي پيش در جشنواره رسانههاي ديجيتال و اكنون در جشنواره سراسري فناوري رسانه، تعدادي از سايتهاي ارائهدهنده خدماتIPTV و VOD حضور داشتند؛ سايت هايي كه اغلب نه ميتوان آنها را IPTV به معناي واقعي كلمه دانست و نه ميتوان آن را صرفاً يك VODبرشمرد؛ حالتي بينابيني كه كار قضاوت در مورد عملكردها را سخت ميكند. با اين وجود، آنچه در ويترين اين سايتها كه هر روز بر تعدادشان افزوده ميشود، بيشتر از هر چيزي خودنمايي ميكند، محتواي تكراري و كپيكاري اين سايتها است. پخش فيلمها و سريالهاي شبكه نمايش خانگي در اين سايتها به همراه چند عنوان فيلم خارجي، بيشترين فعاليت IPTVها و VODها را شامل ميشود. كمتر سامانهاي را ميتوان پيدا كرد كه در آن قسمتهاي فصلهاي اول و دوم شهرزاد را نداشته باشد يا همزمان با پخش سريالهاي «عاليجناب» يا «آشوب» آنها را در خروجي سايت قرار نداده باشند. تقريباً به جز نام و گرافيك سايتها، محتواي تكراري و همسان اين سامانههاي اينترنتي، ميدان رقابت را به شدت كسلكننده كرده است.
نمونه جالب اين بازي كسلكننده يكي از سامانههای متعلق به صداوسيماست كه بعد از تبليغات فراوان براي راهاندازي آن، اكنون تنها به اشتراك چند برنامه محدود مثل دسترسي به برنامههاي شبكههاي تلويزيوني كفايت كرده و تنها در محدوده تهران سرويسدهي ميكند! در حالي كه قرار بود اين شبكه تعاملي به عنوان شبكهاي پيشرو مردم را با اصل تلويزيون تعاملي آشنا كند. حالا اين شبكه كه با بودجه صداوسيما ايجاد شده، آنقدر گمنام است كه مشخص نيست كارمندان صداوسيما هم اطلاعي از وجود آن داشته باشند يا خير! تنها چند شركت محدود هستند كه از اين قاعده به شدت مبتديانه و غيرحرفهاي تبعيت نكرده و تلاش كردهاند خلاقيت را چاشني كار كنند يا با توليد برنامههاي اختصاصي يا با ارائه خدمات پخش زنده، فضاي يكنواخت حاكم را بر هم بزنند. گرچه فضاي باز حاصل از فناوريهاي نوين امكان انحصار در ارائه خدمات را كم كرده است، ولي زماني كه IPTVهاي ايراني توانايي توليد ندارند و صرفاً حتي عملكردشان از سايتهاي دانلود فيلم هم ضعيفتر است، ميتوان فيلترهاي قويتري براي ارائه مجوز راهاندازي IPTV و VOD ايجاد كرد تا حداقل شأنيت و جايگاه فعاليت در حوزه فناوريهاي نوين رسانه حفظ شود.
