محمدرضا سوري
تنوع توليد وكيفيت انواع انار در كشورموجب شده
تا ايران همواره دراين زمينه رتبه اول جهان را ازآن خود كند، اين درحالي است كه
برخي از استانهاي كشور با داشتن متنوع ترين انار خودرا نسبت به ساير توليد كنندگان
يك سروگردن بالاتر مي دانند كه دراين ميان مي توان از انار توليدي در شهرستان
بهشهر دراستان مازندران نام برد كه در صورت توسعه وگسترش باغات دركنار ايجاد صنايع
تبديلي مي تواند به عنوان بزرگترين قط دراين زمينه درايران وجهان مطرح شده وحتي
بتواند در زمينه ايجاد اشتغال ودرآمد دراين استان وساير مناطق حرفهاي بسياري براي
گفتن داشته باشد. با اين همه وجود برخي مشكلات ازقبيل نبود صنايع تبديلي موجب شده
تا دست اندركاران توليد اين ميوه نتوانند سودي از زحمات خود ببرند.
******
درحال حاضر شهرستان بهشهر با دارا بودن حدود 13 هزارهکتار باغ انار،دارای
بیشترین انارستان در استان مازندران است،كه
ازاين ميزان، 12 هزار هکتار انار ترش میانکاله و یکهزارهکتار مابقي از گونه های
مختلف شیرین، ملس، ترش محلی، شکر و گل انار است.
همچنين 854 هکتارازاین باغات، بارور و
مابقی نهال تازه کشت شده است که هنوز به باردهی نرسیده است.
كاوشهاي به عمل آمده درمنطقه بهشهر نشان مي دهد،
قدمت كاشت اين ميوه دراين منطقه به
6هزارسال قبل مي رسد.
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان بهشهردراين خصوص
مي گويد:« شهرستان بهشهر دارای بیشترین گونه های انار در استان مازندران است که از
28 گونه انار استان ، 16 گونه انواع انارهای شیرین، ملس، ترش محلی، شکر و گل انار
در بهشهر می روید».
خلیل
حقیقی مي افزايد:« 60 درصد انار بهشهر به صورت تازه خوری مورد استفاده قرارمی گیرد
و مابقی برای تهیه رب انار، آب انار، لواشک و فرآورده های دیگر مورد استفاده قرار
می گیرد.»
وي ادامه مي دهد:«از یکهزار و 4 هکتار انار از گونه های مختلف شیرین، ملس، ترش محلی،
شکر و گل انار تولید شده در باغات بهشهر سالانه حدود 9 هزار تن انار برداشت می شود.
»
انار ميوه اي كاملا
اقتصادي
با وجود اينكه ميزان تلفات در بيشتر ميوه ها
وجود دارد ، اما انار از جمله ميوه هايي به شمار مي رود كه كمترين دورريز را دارد
البته در كناراين مزيت مي توان به مقاومت اين ميوه نسبت
به سرما وگرمااشاره كرد.
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان بهشهردراين خصوص
مي گويد:« انار از جمله میوه هایی است که دارای کمترین دورریز است و از برگ، میوه،
هسته، ساقه، ریشه و حتی پوست این میوه برای استفاده در مواد غذایی و صنایع مختلف،
استفاده می شود.»
حقیقی مي افزايد:« انار در مقایسه با
مرکبات، میوه اقتصادی و پربازده است که مقاومت فراوانی در برابر سرما و گرما دارد
و با برنامه ریزی مناسب و کشت کارشناسی این محصول می توان شاهد بازدهی اقتصادی
فراوان بود.»
وي ادامه مي دهد:«همچنين از آنجايي كه اين
ميوه براي توليدش درمنطقه بهشهر نيازي به استفاده از كود وسموم شيميايي ندارد ،لذا
محصولی ارزشمند و دارای ارزش غذایی بالاست.»
بهشهر با متنوع ترين
باغات انار
وجود متنوع ترين محصول انار از جمله ، شیرین، ملس، ترش محلی، شکر و گل موجب شده تا اين شهرستان
دراين زمينه داراي رتبه اول كشور باشد.
معاون امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی
دراين رابطه مي گويد:« درحال حاضر 760 رقم انار در ایران
شناسایی شده است كه از اين تعداد 28 گونه در استان ،و 16 گونه انواع انارهای
شیرین، ملس، ترش محلی، شکر و گل انار در بهشهر می روید.»
محمد علی طهماسبی مي افزايد:«با توجه به
پتانسيل بالاي بهشهردر زمينه توليد انار شهرستان بهشهر از لحاظ اقلیمی بسیار مستعد
احداث باغ و پرورش انار ، باید از این پتانسیل و ظرفیت آن کمال استفاده را کرد.»
وي ادامه مي دهد:«اين مهم مي طلبد تا
درزمينه هاي مختلف از قبيل ، کلاس های آموزشی و عملی با حضور متخصصان پرورش انار،
تغذیه، آفت و هرس درخت، وايجاد وتوسعه صنايع تبديلي دراين منطقه سرمايه گذاري
كرد.»
برنامه ريزي براي
توسعه باغات وصنايع تبديلي
وجود شرايط مناسب براي توليد انواع
اناردرشهرستان بهشهر موجب شده تا بتوان در زمينه سرمايه گذاري قابل توجهي كرد، چرا
كه توسعه باغات انارعلاوه بر ايجاد اشتغال ،مي تواند نقش مهمي را درزمينه درآمد
زايي ايفا كند.
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان بهشهردراين خصوص
مي گويد:«وجود
حدود 13هزارهکتارباغ اناردراين شهرستان،
دركنارتوليد متنوع ترين موجب شده تا بتوان در زمينه سرمايه گذاري وتوسعه بيشتر
باغات دراين منطقه حساب ويژه بازكرد.»
حقیقی مي افزايد:«از آنجا كه اين منطقه يكي
از مهمترين قطبهاي توليد انواع انار ترش وارگانيك است، لذا اين مهم تاثير مثبتي
درزمينه صادرات اين محصول به كشورهاي محتلف جهان دارد.»
وي ادامه مي دهد:« انار ازارزش غذایی
بالایی برخوردار است و با دارا بودن ویتامین، پتاسیم، فسفر و کلسیم از اثرات
دارویی فراوان برخوردار است، لذا جوشانده و دم کرده برگ و گل، ریشه و ساقه انار در
طب سنتی مورد استفاده فراوان است و علاوه بر استفاده از میوه انار به صورت تازه
خوری، از پوست انار در صنایع چرم سازی و رنگرزی و از هسته آن در صنایع روغن کشی و
پودر انار استفاده كرد.»
پردرآمد، اما پرمشكل
دركناراين مهم با وجود ويژگي هايي كه انار
توليدي در منطقه بهشهر دارد ، اما كمتر كسي را جزء مردم اين منطقه مي توان يافت كه
از مشهور بودن اين محصول توليدي منطقه باخبر باشد.
نبود اعتبارات و نداشتن تشکل باغداران و
بي توجهي به صادرات و صنایع تبدیلی ازجمله مشكلاتي است كهبايد مورد توجه قرار
بگيرد.
یکی از باغداران بهشهری با بیان اینکه
شهرستان بهشهر قطب تولید انار استان مازندران و کشور است، تجاری نبودن محصول و عدم
برندسازی را از مشکلات تولیدکنندگان عنوان كرده ومي گويد:«با توجه به تولید بالایی
که انار بهشهر دارد ،اما تنها به صورت تازه خوری استفاده می شود و برندسازی و
تجاری سازی مناسبی در این بخش انجام نشده است تا این محصول پرفایده و ارگانیک به
کشور و جهان شناسانده شود.»
محمد خلیلی مي افزايد:« وجود بندرامیرآباد
ظرفیت بسیار خوبی برای صادرات این محصول به عنوان برند شهرستان به استانها و
کشورهای دیگر است که باید مسؤولان در این راستا دست به کار شده و ضمن برند سازی
برای صادرات تلاش کنند.»
وي ادامه مي دهد:«درحالي كه يكي از معضلات
فعلي جامعه بيكاري وكمبود درآمداست ، لذا
سرمايه گذاري وتوسعه باغات انار دراين استان مي تواند نقش مهمي دراين زمينه را
بازي كند.»
يكي از دیگر تولیدکنندگان انار دربهشهر در
مورد مشکلات تولید انار مي گويد: « تخصیص ندادن اعتبار و نداشتن تشکل مهمترین
مشکلات باغداران است که امیدواريم در این بخش چاره اندیشی شده و تسهیلات مناسب به
باغداران برای تجهیز باغات ارائه شود.»
علیرضا خالقی مي افزايد:« با توجه به اینکه
باغات انار بهشهر بیشتر به صورت سنتی است برای رفتن به سمت باغداری نوین نیازمند
به روزرسانی مناسب با اصلاح گونهها و تخصیص اعتبارات هستیم.»
وي ادامه مي دهد: «برای تبدیل به باغهای
نوین نیازمندیم تا بهره برداری سنتی و ارقام نامرغوب را خارج و ارقام بومی مناسب و
پرمحصول و گونه های جدید اقتصادی را جایگزین کنیم که در همه این موارد نیازمند
اعتبار و حمایت های لازم مسؤولان هستیم.»
با توجه به اينكه صادرات و صنایع تبدیلی يكي
از مهمترين ويژگي براي ارزش آفريني انار توليدي دربهشهر است ، اما اين مهم همچنان
مورد غفلت قرار گرفته است.
يکی از باغداران منطقه با اشاره به نبود
صنایع تبدیلی انار درمنطقه مي گويد: « براساس آنچه مسؤولان اعلام کرده اند شهرستان
بهشهر دارای حدود 13 هزار هکتار باغ انار ارگانیک از میانکاله تا دشت و کوهستان
است اما متاسفانه از وجود یک صنایع تبدیلی مرتبط بی بهره است.»
به گفته وي اين كمبود موجب شده تا انار كاران
اين منطقه نتوانند بهره لازم را از توليدات خود برده ودر بيشتراوقات به خواسته
نامشروعدلالها و واسطه ها تن دهند.
اين كاستي ها در حالي است كه باتوجه به نام
گذاري امسال از سوي مقام معظم رهبري ، ورشد وشكوفايي اقتصاد داخلي كه كه مي تواند
كمك بزرگي به صادرات غيرنفتي باشد،لذا اين
مهم مي طلبد تا نگاه ويژه اي به اين مهم داشت .
