«در عرصه سياسي دولت ميتواند بگويد برجام را دارم و در عرصه اجتماعي ميتواند طرح تحول سلامت را نام ببرد.» هر چند محمدباقر نوبخت، سخنگوي دولت دوازدهم اين جمله را در بيان نقاط قوت دولت تدبير و اميد به كار برده است؛ مقايسهاي كه با عنايت به دستاوردهاي هر دو حوزه مخاطب را بيش از پيش نگران و مشوش ميكند، اما شايد مقايسه طرح تحول سلامت و برجام به عنوان دو نمود مهم عملكرد دولت در حوزه سياست داخلي و سياست خارجي، چندان هم نابجا نباشد. نكته قابلتأمل اينجاست كه هر دو دستاورد دولت يعني هم برجام و هم طرح تحول سلامت دستاوردهايي گنگ، مبهم و تصويري تمامنما از اشتباهات فاحش است. با وجود اين اتفاقاً هم در حوزه برجام و بهرغم اثبات پوچ بودن دستاوردهاي آن و هم در طرح تحول سلامت با وجود دلالت نشانههاي آشكار ورشكستگي بيمهها و تهي شدن طرح تحول از اهداف اوليه و عقبگرد صريح در ادامه اجراي طرح، دولت همچنان بر ادامه طرح تحول در حوزه سياست داخلي و دستاورد شمردن برجام در حوزه سياست خارجي اصرار دارد. قضاوت درباره برجام و دستاوردهايش را به حوزه سياست خارجي واميگذاريم و در اين يادداشت به دستاورد حوزه سياست داخلي دولت يازدهم و دوازدهم يعني طرح تحول سلامت ميپردازيم.
طرح تحول سلامت را به اين خاطر دستاورد سياست داخلي دولت ميناميم، چون اين طرح بيش از آنكه طرحي اجتماعي و در راستاي ارتقاي سلامت مردم باشد، طرحي سياسي بوده و سياسي بودنش را ميشد در پاي صندوقهاي رأي به روشني مشاهده كرد، اما با پايان انتخابات و تكرار دولت يازدهم رفتهرفته مشكلات اين طرح يكييكي رونمايي شد و دولت از برنامههايي همچون كاهش فرانشيز بستري به 6درصد در شهرها و 3درصد در روستاها صرفنظر كرد و فرانشيز دريافتي از بيماران بستري به قبل از اجراي اين طرح يعني همان 10درصد براي شهريها و 6درصد براي روستاييها بازگشت. اين بازگشت شامل افزايش ميانگين 187درصدي تعرفههاي درماني نبود تا كمي از فشارهاي تحميل شده بر مردم كاسته شود. براي حس كردن لرزش پايههاي اين طرح كافي است تا سري به بيمارستانها و مراكز درماني يا داروخانهها بزنيد تا دريابيد عقبگرد دولت از ادامه اين طرح چگونه خود را به شكلهاي گوناگون نشان ميدهد و نااميدي را در ميان بيماراني كه به اميد دريافت خدمات درماني به اين مراكز مراجعه ميكنند، تزريق ميكند.
درست روي ميز ترياژ مراكز درماني پيش از آنكه بخواهيد تعيين تكليف شويد، با اين نوشته مواجه ميشويد: «از اول آبان ماه بيمه سلامت ايرانيان با اين مركز قرارداد ندارد» و اين به معناي صرفنظر از مراجعه به پزشك و درمان براي بسياري از افرادي است كه با شعار بيمه همگاني سلامت پاي صندوقهاي رأي آمده بودند. جالب اينجاست كه بنا به تأكيد مسئولان سلامت، تمام 11ميليون نفري كه طي طرح تحول سلامت بيمه شدند از اقشار محروم و حاشيهنشينها بودند، اما با آغاز دولت دوازدهم، حتي پيش از استقرار تيمهاي جديد در بدنه دولت، تنها اقرار به اشتباه در طرح تحول سلامت صورت گرفت؛ اقرار به اشتباه درباره بيمه كردن 11ميليون نفر به جاي 5 ميليون نفري كه پيشبيني شده بود.
حالا دكتر حسن روحاني در نخستين گفتوگوي تلويزيونياش با مردم در جايگاه رئيس دولت دوازدهم همچنان بر ادامه طرح تحول تأكيد كرد و گفت: طرح تحول سلامت در دولت دوازدهم هم ادامه خواهد داشت و همان مسير دولت قبل را طي ميكند تا مردم به خدمات بيشتر، ارزانتر و فراگير دسترسي داشته باشند. وي با عنوان اين مطلب كه مشكلاتي در طرح تحول سلامت ايجاد شد كه عمدتاً مربوط به بيمهها بود، گفت: قرار اين بود ۵ ميليون نفر كه پوشش بيمه نداشتند، تحتپوشش بيمه قرار گيرند، اما ۱۱ ميليون نفر بيمه شدند كه بار سنگيني بر دوش دولت وارد كرد.
رئيسجمهوري با تأكيد بر اين مطلب كه تأمين منابع بيمهها انجام خواهد شد و تا پايان سال قدمهاي خوبي برميداريم، تصريح كرد: طرح تحول سلامت يكي از يارانههاي غيرنقدي است تا مردم به دارو و درمان ارزانتر دسترسي داشته باشند.
روز گذشته هم سخنگوي دولت تصريح كرد: در بودجه سال ٩٧ با همه مضيقهها دو كار برجستهاي انجام شد كه يكي اشتغال بزرگ براي جوانان و ديگري سلامت جامعه در كنار كاهش فقر مطلق است.
مقايسه نوبخت ميان طرح تحول سلامت و برجام انگار به جاي كاهش نگرانيها ميتواند مردم را نگرانتر كند؛ نگراني از اينكه مبادا طرح تحول سلامت هم به سرنوشت برجام دچار شود!
