ترجمه و تأليف: صادق حسنزاده
رئيس جديد فدرال رزرو امريكا وارث اقتصاد سالم و در حال رشد امريكا خواهد بود كه نتيجه سياستهاي پولي حداقل چهارسال گذشته اين مجموعه است. اگر جرمي پاول بتواند تأييديه سناي امريكا را در فوريه همين سال بگيرد، دوره جنت يالن به پايان ميرسد. هرچند دونالد ترامپ او را به عنوان رئيس بعدي فدرال رزرو معرفي كرد و اكنون منتظر تأييد کنگره امريكا هستند، اما بسياري بر اين باورند كه اگر كري كوهن از پاول حمايت كند، تأييديه او از فدرال رزرو ديگر كار سختي نخواهد بود.
پاول، ميراثدار كارهاي نيمهتمام يلن نيز خواهد بود. هنوز سؤالات اساسي بيجواب مانده است؛ مثلاً چرا روند رشد تورم همچنان آرام است يا نقش تأمين مالي بانكها در شرايط سياستهاي جديد پولي چيست و اگر نرخ بهره پايين بماند، راه مقابله با ركود چگونه خواهد بود؟ بنابراين چالشها همچنان برقرار است. در حالي دوره يلن به عنوان رئيس فدرال رزرو در فوريه 2018 به پايان ميرسد كه در دوره تصدي او به عنوان قانونگذار، برخي از اعضاي كميته مركزي تا سال 2024 در سمتهاي خود ابقا خواهند شد. «پاول تنظيمگر قلب موضوعات اقتصادي را در دست خواهد داشت.» اين گفته اكسل مارك، رئيس و مدير مالي مؤسسه اعتباري مارك هارد در كاليفرنياست. او دراينباره معتقد است: «سؤال اساسي اين است كه پاول در زمان بحران چه برنامهاي براي اجرا دارد؟ به چه كسي تكيه خواهد كرد؟ من به تدبير و توانايي او يا هر چيزي مانند آن ترديد ندارم، اما او بايد به اين موضوع فكر كند همه چيز به آساني آنچه فكر ميكند، نيست.» پاول از سال 2012 ميلادي يكي از اعضاي كميته مركزي فدرال بوده و جزو معدود نفراتي است كه تحصيلات اقتصادي ندارد.
چالشهاي اساسي پاول
در برهه كنوني، مهمترين هدف سياستهاي پولي امريكا، تداوم رشد اقتصادي و پايين نگه داشتن نرخ بيكاري است. هدفي كه به عنوان سندي در گزارش كار ايالت متحده به آن تأكيد شده است. از سوي ديگر اگر نرخ بهره همچنان پايين بماند، بسياري از اهداف سوددهي شركتها همچنان با چالش روبهرو خواهند بود. پايين بودن نرخ بهره در اين كشور موجب ميشود تا در مواقع ضروري استفاده از ابزاري نرخ بهره منفي خنثي شود. البته تداوم نرخ بهره پايين سياستي بود كه يلن به آن بسيار معتقد بود و در سالهايي كه سكاندار فدرال رزرو بود، نرخ بهره بين بانكي را به صورت پلكاني تا حدودي افزايش داد، اما همچنان به نظر ميرسد كه اقتصاددانان امريكايي انتظار افزايش بيشتر آن را دارند؛ چراكه با توجه به نرخ بهره پايين، موقعيت مديريت بحران پيچيدهتر خواهد بود. مهمترين سياست يلن در اين سالها افزايش تورم و كاهش نرخ بهره بود؛ چراكه گروه يلن در فدرال رزرو بر اين باورند كه كاهش تورم در وهله فعلي كمكي به اشتغال نخواهد كرد. برخي تحليلهاي انجام شده بر اين نكته هم نظرند كه يك خلأ باريكي ميان نرخ بهره كوتاهمدت و نرخ بهره بلندمدت وجود دارد و پيشبيني ميكنند كه اين معضل ميتواند در آينده بازار را در چالش جدي فرو برد.
با اين حال انتصاب پاول، توسط رئيسجمهور جمهوريخواه و تأييد شدن او به دست مجلس جمهوريخواه اين ترديد را به وجود ميآورد كه آينده سياستهاي پولي فدرال رزرو تا حدودي تحتتأثير اين جريان باشد. به ويژه آنكه سياستهاي يلن تا حدود زيادي مورد تأييد اين جريان سياسي نبود. اين در حالي است كه اقتصاد امريكا به تازگي از اثرات بحران 2008 ميلادي رها شده و دست سياستگذاران پولي و اقتصاددانان اين كشور براي اجراي سياستهايي كه منجر به انبساط پولي ميشود، همچنان بسته است. از طرفي اين نيز مهم است كه تيم مشاوره پاول چه كساني باشند و با چه ديدگاههايي وارد فدرال رزرو شوند. هماكنون مهمترين موضوع امريكا، نرخ بيكاري اين كشور است. در گذشته سياست يلن بيشتر از آنكه مربوط به كاهش تورم باشد، مبتني بر پايين ماندن نرخ فدرال رزرو بود. اين رويكرد موجب شد تا جمهوريخواهان به ويژه دونالد ترامپ روي خوش به يلن نداشته باشند و درصدد تغيير او باشند.
از سوي ديگر بسياري ديگر بر اين باورند كه مكمل برنامه كاهش ماليات، افزايش نرخ بهره است؛ چراكه با كاهش درآمدهاي دولتي از طريق ماليات، درآمد قابل تصرف مردم بيشتر خواهد شد و اين منجر به افزايش نقدينگي ميشود، اما اگر در كنار آن نرخ بهره افزايش يابد، اين حجم از نقدينگي وارد بانكها شده و قيمت تسهيلات، نرخ تنزيل و حتي نرخ سود بيشتر خواهد شد. امريكايي در اين دوره ميكوشند تا با افزايش نرخ بهره، ابزار توانمندتري را براي مقابله با بحرانها در دست بگيرند و آن نرخ بهره بالاست.
