بهناز قاسمی
پس از سه ماه اعتراض نمايندگان مجلس و فعالان بازار برنج، سرانجام وزارت جهادكشاورزي به آمار واردات رجوع كرد و از واردات بيش از يك ميليون تن برنج در پنج ماهه امسال خبر داد و در نامهاي به وزارت صنعت، توقف ثبت سفارش برنج را خواستار شد، اين درحالي است كه اخيراً دولت اعلام كرده بودكه تجار از ابتداي آذر ميتوانند ثبت سفارش برنج را آغاز كنند.
وزير جهاد كشاورزي هنگام رأي اعتماد به مجلس قول داده بود كه اجازه واردات برنج خارجي را در فصل برداشت برنج داخلي ندهد. اما محمود حجتي خلف وعده كرد و با اصرار برخي از افراد خاص واردات برنج خارجي را از مهرماه به شهريور ماه تغيير داد. درست در زماني كه فصل برداشت بود، شاهد سيل واردات برنج در مازندران و گيلان بوديم، اكنون بايد پرسيد، چرا وقتي قرار است، از اول مردادماه و همزمان با برداشت برنج، محصول خارجي را وارد نكنيم، قانون را به اول شهريور تغيير ميدهيم. به عبارت ديگر، بيبرنامگي وزارت جهاد و ستاد تنظيم بازار؛ تسليم حجتي در مقابل لابي فراوان وارد كنندگان و برخي از افراد خاص، موجب شد كه واردات برنج در سال جاري به ۱ ميليون و ۸۰۰ هزار تن افزايش يابد.
واردات برنج به ارزش يك ميليارد و ۱۰۰ ميليون دلار در سال جاري
امسال توليد برنج نسبت به سالهاي گذشته با افزايش نسبي به حدود 2 ميليون و ۳۰۰ هزار تن رسيد و به گفته عباس كشاورز - معاون وزير جهاد كشاورزي در امور زراعت - ركورد بيسابقهاي را در دهههاي گذشته شكست كه به دليل شرايط جوي بسيار مناسب براي شاليزارهاي استانهاي شمالي و وضعيت توليد مساعد اين اتفاق افتاد، به حدي كه شاليكاران در حد گستردهاي حدود ۱۴۰ هزار هكتار كشت دوم و راتون در استانهاي شمالي مازندران و گيلان انجام دادند كه پيش از اين سابقه نداشت. به گفته مسئولان وزارت جهاد كشاورزي هر ايراني سالانه حدود ۳۸ كيلوگرم برنج مصرف ميكند كه تقريبا ۱۰۵ گرم در روز ميشود، از اين رو، ميزان مصرف برنج ايرانيها در هر سال به حدود 3 ميليون تن ميرسد. در چنين شرايطي حساب و كتابي ساده به ما ميگويد وقتي 2 ميليون و ۳۰۰ هزار تن برنج سفيد توليد كرده ايم و به قولي ركورد شكستهايم نهايتاً ميزان نياز و در واقع وابستگي ما به واردات حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تن است؛ نه يك ميليون و ۸۰۰هزار تن.
جالبتر اينكه به غير از سالهاي ابتدايي دولت يازدهم كه ثبت سفارشهاي سرسام آور باعث واردات بيرويه شده بودند، ميزان واردات برنج در پنج ماهه امسال بيش از ميزان آن در ۱۲ ماهه سالهاي ۱۳۹۵ و ۱۳۹۴ شده است، چراكه ميزان واردات برنج طي دو سال اخير به ترتيب حدود ۸۴۰ و ۷۴۶ هزار تن بود كه روند نزولي قابل توجهي نسبت به سالهاي ميليوني برنج وارداتي داشت. براساس آمار منتشره در پنج ماهه نخست امسال، نهتنها بيش از نياز يكساله ايران برنج به كشور وارد شده است، بلكه اين ميزان واردات ازنظر وزني ۷۸. ۹۷ درصد و از نظر ارزشي ۱۰۲. ۴ درصد نسبت به پنج ماهه نخست سال گذشته افزايش داشته است.
حجتي به شريعتمداري نامه نوشت
همزمان با اعلام دولت مبني بر آزادسازي واردات برنج از ابتداي آذرماه،وزير جهاد كشاورزي سكوت را شكست و در نامهاي به وزير صنعت با انتقاد از واردات بيرويه برنج به كشور خواستار توقف سريع ثبت سفارش واردات برنج شد.
محمود حجتي در نامهاي به محمد شريعتمداري وزير صنعت، معدن و تجارت خواستار توقف ثبت سفارش برنج وارداتي شده است. حجتي در اين نامه از واردات يكميليون تن برنج در پنج ماهه نخست امسال انتقاد و تأكيد كرده است اين رقم واردات بيش از نياز مصرف داخلي سالانه است. وي با توجه به اين موضوع و همچنين با درنظر گرفتن ركود حاكم بر بازار داخلي خواستار توقف هرگونه ثبت سفارش جديد شده است.
خسروتاج: برنجهاي وارداتي قبل از گمركات ترخيص ميشود
همچنين رئيس سازمان توسعه تجارت در مورد علت بسته بودن سايت ثبت سفارش واردات برنج گفت: وزارت جهاد كشاورزي با توجه به اختيارات قانوني طي نامهاي اعلام كرده است به دليل واردات بيش از يك ميليون تن برنج در پنج ماهه اول سالجاري تا اطلاع ثانوي از ثبت سفارش واردات برنج جلوگيري ميشود. مصطفي خسروتاج افزود: همچنين وزارت جهاد كشاورزي اعلام كرده كه طي اين مدت بيش از نياز وارداتي به كشور برنج وارد شده و بازار داخلي نيز در ركود به سر ميبرد بنابراين فعلا از ثبت سفارش واردات برنج جلوگيري ميشود. وي اظهار داشت: بديهي است برنجهاي وارداتي قبلي به گمركات كه با رعايت مقررات وارد شده باشد، ميتواند ترخيص شود.
ارسال نامهاي به رهبر انقلاب درباره واردات برنج
همچنين نماينده مردم لنگرود در مجلس از تنظيم نامهاي به مقام معظم رهبري درباره واردات برنج خبر داد و گفت: وزير جهاد كشاورزي در جلسه اخير كميسيون كشاورزي حضور يافت و درباره سؤال بنده توضيحاتي را ارائه داد، پاسخ وزير اين بود كه بنده حرفهاي شما را قبول دارم و ميپذيرم اما بنده درباره واردات برنج تحت فشار آقاي جهانگيري هستم.
لاهوتي با بيان اينكه آقاي حجتي در جلسات گذشته كه از وي درباره واردات برنج دعوت شده بود به ما گفته بود كه تحت فشار آقاي شريعتمداري است در حال حاضر نيز شاهد هستيم كه وي عنوان ميكند كه تحت فشار جهانگيري است لذا در اين زمينه به طور كلي از دولت نااميد شدهايم. نماينده مردم لنگرود در مجلس با بيان اينكه واردات برنج سبب تغيير كاربري 3 هزار هكتار از زمينهاي برنج شدهاست، تصريح كرد:تغيير كاربري زمين كشاورزي بالاترين جنايت عليه كشاورزي كشور است.
لاهوتي با تأكيد بر اينكه، نمايندگان استانهاي شمالي در حال تنظيم نامهاي به مقام معظم رهبري درباره واردات برنج هستند، گفت:همچنين اين نمايندگان در پي اين هستند تا حضور ايشان برسند و مشكلات را براي ايشان توضيح دهند.
واردات ۱۸۰ هزار تن برنج قاچاق از دبي
همچنين عضو ناظر مجلس، با بيان اينكه اخيراً 200 هزار تن برنج از هند ثبت سفارش شده بود، اظهار داشت:از اين مقدار حدود 20 هزار تن به صورت قانوني از مبادي رسمي و از شهر دبي وارد كشور شده است و حدود 180 هزار تن نيز از اين برنجها به صورت قاچاق از امارات وارد كشور شده است.
عزتالله يوسفيانملا با بيان اينكه مبادي مختلفي در كشور وجود دارد كه از آنها كالاي قاچاق وارد كشور ميشود، افزود: برخي از قاچاقچيان به برخي دستگاهها مرتبط هستند و برخي ديگر نيز از خلأهاي موجود استفاده و مبادرت به واردات كالا به كشور ميكنند.
به نظر ميرسد؛وزارت جهاد كشاورزي و وزارت صنعت و تجارت بالاخره به اين بينظميها در تصميمگيريها ي خريد و واردات كالاهاي ضروري مردم مانند برنج؛گندم، روغن و. . . پايان دهند و با اتخاذ تصميمات واحد؛ بازار مصرف كنندگان و توليد كنندگان داخلي را دچار آشفتگي نكنند.
