ندانمكاري و نداشتن سازوكار مناسب اكران و اختلافها، رابطهها، فشارها و رقابتها در بالا و پايين سينماي ايران سببشده قريب به ۲۰ فيلم اكران سينماهاي كشور را رنگارنگ كنند. اين در حالي است كه از ۴۴ فيلم به نمايش درآمده در جشنپاره موسوم به فيلم فجر تنها ۲۰ فيلم تاكنون اكران شده و چندين فيلم ديگر هم پشت در اكران ماندهاند. در ميان فيلمهاي روي پرده كه شامل انواع فيلمهاي به نسبت خوب، بد و متوسطند، شايد كمتر از شش فيلم حائز امتيازهاي نسبي هنري، موضوعي و همسويي با سليقه مخاطب باشند.
جبار آذين، منتقد و كارشناس سينما همزمان با اكران شش فيلم سينمايي «خفهگي» به كارگرداني فريدون جيراني، «آزاد به قيد شرط» به كارگرداني حسين شهابي، «شنل» به كارگرداني حسين كندري، «زرد» به كارگرداني مصطفي تقيزاده، «قهرمانان كوچك» به كارگرداني حسين قناعت و «مالاريا» به كارگرداني پرويز شهبازي گفت: هيچ يك از اين فيلمها از سطح متوسط فراتر نرفتهاند، اما از آنجا كه اين روزها سينماي ايران شاهد اكران انبوهي از آثار سينمايي ضعيف، فاجعهآميز و نازل است، اين نوع فيلمها جزو آثار برتر اكران فعلي محسوب ميشوند، اما اين به معناي خوب و بينقص بودنشان نيست.
آذين سپس با اشاره به جديدترين اثر سينمايي فريدون جيراني گفت: «خفهگي» ساخته فريدون جيراني اثري نوآور در فرم و روايت است كه با هوشياري و نگاه خلاقانه سينمايي جيراني در خدمت مضمون و محتواي آن قرار گرفته و از آن اثري به نسبت ديدني و غيركليشهاي ساخته است. «خفهگي» نمونه به نسبت مقبول يك اثر سينمايي است كه سازندهاش كوشيده دچار تفريط و افراط در فرمگرايي نشود و با حفظ وحدت فرم و محتوا و گزينش روايت مناسب فيلمش را سينمايي كند.
اين منتقد در ادامه گفت: «آزاد به قيد شرط» اثري اجتماعي و متعهدانه از حسين شهابي است؛ فيلمي كه گرچه براي تعريف داستان ساده خود قالب مناسبي پيدا نكرده و در مسير در تكلفساختاري افتاده و نتوانسته است براي سادهگويي داستان فيلم روايت و ساختاري مناسب و هماهنگ خلق كند، ولي در مجموع در گفتن حرفهاي قابلتأمل اجتماعي خود ناموفق نيست. وي افزود: گرچه «شنل» به نسبت فيلم نخست سازندهاش سينماييتر شده است و كارگردان در بازگويي داستان يك زن بيپناه پناهندهشده و توصيف ويژگيهاي شخصيتي او به توفيق رسيدهاست با اين حال به دليل تكرار اين نوع مضامين در فيلمهاي مشابه و فضاي غمبار و تلخش چندان با نياز و خواسته روز مخاطب ايراني همسو نيست؛ چراكه مخاطبان سينما مدتها است كه از فيلمهاي تراژيك فاصله گرفتهاند و انگيزه استقبال آنها حتي از فيلمهاي به ظاهر خندهدار همين مسئله تلخ و عبوسبودن فيلمهاي به اصطلاح خانوادگي و اجتماعي است.
اين مدرس سينماي كشور تأكيد كرد: «زرد» به كارگرداني مصطفي تقيزاده يك فيلم متوسط و معمولي است كه سازندهاش كوشيده نگاهي سليقهاي به برخي مسائل اجتماعي داشته باشد كه در كل از بازگويي رخدادهاي قصهاش در بستر مسائل اجتماعي ناموفق نيست. اين فيلم بهرغم تلاشهاي سينمايي كارگردانش دچار ضعف در شخصيتپردازي و سطحينگري اجتماعي است و يكي از امتيازهاي اصلي آن ميتواند بازي قابلپذيرش ساره بيات باشد.
وي سپس در رابطه با يكي از فيلمهاي كودك در حال اكران اظهار داشت: «قهرمانان كوچك» به كارگرداني حسين قناعت، فيلمسازي كه همچنان سينما را در گونههاي مختلف تجربه ميكند، حاصل تلاش هدفمند كارگردانش را در توليد و ارائه اثري سرگرمكننده و جذاب براي مخاطبان كوچك و بزرگش به نمايش ميگذارد. آذين ادامه داد: هشتمين فيلم سينمايي پرويز شهبازي، سينماگر متفاوت انديش و متفاوت ساز سينما به نام «مالاريا» فيلمي سرد، تلخ و غمافزا است. اين اثر سينمايي ماحصل تجربه اين فيلمساز در مسير فرمگرايي است كه درست برخلاف فيلم «خفهگي» دچار افراط در توجه بيش از اندازه به فرم شده است. «مالاريا» در مضمون گاه تا مرز سياهنمايي پيش ميرود و چندان داراي انسجام تصويري و داستاني نيست. وي در خاتمه اين گفتوگو متذكر شد: آنچه تحت عنوان نگاه به شش فيلم سينمايي ارائه شد، گرچه نمايشگر بضاعت موجود سينماي ايران نيست، ولي نمايشگر بيبضاعتي مديران سينما در نداشتن برنامههاي مناسب براي توليد و به ويژه اكران فيلمهاي سينماي كشور است.
