
دنيا حيدري
حرف و حديثهايي كه چندي پيش در خصوص يكي از برنامههاي ورزشي صدا و سيما مطرح شد و همچنين دعوت از دلالي بدنام و ليدري كه پرونده خوبي ندارد به يك برنامه ورزشي بار ديگر اهميت نظارت بيشتر بر برنامههاي ورزشي صدا و سيما را به رخ ميكشد.
جذابيتهاي برنامههاي ورزشي باعث شده تا اين برنامهها بيشتر در ديد باشند و بيتوجهي به محتواي آنها ميتواند حاشيههايي را به دنبال داشته باشد كه چندان جالب توجه نيست؛ مسئلهاي كه باعث شد تا نگاهي به برخي برنامههاي مطرح ورزشي صدا و سيما و نحوه عملكرد و حاشيههاي آنها بيندازيم.
90 جنجالي 23 مرداد ۱۳۷۸ بود كه براي نخستين بار، يك برنامه تخصصي فوتبال روي آنتن رفت. برنامهاي كه خيلي زود به يكي از برنامههاي جنجالي صدا و سيما تبديل شد كه هر دوشنبه مهمان خانهها بود و هر بار، پرده از اتفاقات جالب، عجيب و تأسفبار ورزش برميداشت. برنامه 90، برنامهاي بود با مجريگري عادل فردوسيپور كه ابتدا براي بررسي فني و تكنيكي بازيهاي فوتبال و اشتباهات داوري روي آنتن رفت اما خيلي زود توانست به لايههاي فوتبال نفوذ كرده و مشكلات آن را بيان كند. مشكلات و معضلاتي كه با جنجالهاي بسياري همراه بود. مطرح كردن اخاذي ۷ ميليارد توماني از بازيكنان فوتبال و كساني كه آرزو دارند وارد تيمهاي حرفهاي شوند، مطرح كردن پشت پرده دلالي فوتبال با حضور عزيز محمدي روي آنتن و نام بردن صريح و البته براي نخستين بار از اسامي بزرگ به عنوان متهمان پرونده رسوايي فوتبال، نفراتي چون عزيز محمدي، هدايتي، نبي، عباس ترابيان و...، افشاگري در خصوص رشوههاي كلان، تغيير ميزبانيها با توجيههاي خاص فدراسيون و دلايل عجيب و غريب از جمله حق پخش تلويزيوني براي گرفتن حق ميزباني، بررسي و نقد انتقال تيمها به شهرها و سياسي خواندن آن با حمايت 3ميليون نفري مردم با شركت در نظرسنجي و ابراز مخالفت با اين تصميم كه تيمهاي بسياري را به ورطه نابودي كشاند، به ميان كشيدن ماجراي فساد در مدارس فوتبال، پرداختن به پرونده فساد در فوتبال و... از جمله پروندهها و موضوعاتي بوده كه اين برنامه طي سالهاي اخير به صورت جنجالي به آن پرداخته. موضوعاتي كه البته بارها و بارها توبيخهايي را هم براي مجري آن به دنبال داشته است.
اگر چه در كنار نشريات زرد ورزشي، برنامه 90 يكي از برنامههاي پرمخاطب فوتبالي صدا و سيماست اما به دليل پا كردن در كفش دلالان و مفسدان ورزشي، مخالفان زيادي هم دارد، به طوري كه بر اساس گزارشهاي متعدد اهالي فوتبال، اين برنامه نه تنها در افزايش ناهنجاريهاي اين ورزش نقش فزاينده داشته، بلكه برخي شائبهها درباره نقش عوامل اصلي اين برنامه، براي اتصال مربيان و بازيكنان خارجي به باشگاههاي داخلي نيز وجود دارد. بسياري از اهالي فوتبال با ارائه مستندات و شواهد قابل اعتنا معتقدند اين برنامه با پرداختن به زشتيهاي فوتبال و دامن زدن به اين موارد، توانسته به كار خود ادامه دهد. با اين وجود نميتوان منكر شد كه اين برنامه توانسته در برابر برخي معضلات فوتبال هم نقشآفريني كند اما در مجموع با بررسي عملكرد برنامهاي كه نزديك به دو دهه (18سال) قدمت دارد، بسياري معتقد هستند گرايشات 90 به حاشيهها بيش از اصل شده.
شبهاي پرحاشيهيكي ديگر از برنامههاي ورزشي صدا و سيما، شبهاي فوتبالي است كه به طور تخصصي به اين ورزش ميپردازد و از شبكه ورزش پخش ميشود. برنامهاي كه به بررسي حاشيه ديدارهاي ليگ برتر فوتبال و بررسي داوري مسابقات با حضور مهمانان ويژه از جمله كارشناسان فوتبال، مسئولان، بازيكنان و سرمربيان در سريعترين زمان ممكن پس از سوت پايان بازي در قالب تصوير روبهروي مخاطبان قرار ميگيرد و البته حرف و حديثهاي زيادي در خصوص آن مطرح است. چندي پيش حسين كعبي به طور غيرمستقيم گفت: «من با مدرك ميگويم كه دلالي در فوتبال ايران به شكل عجيبي وجود دارد و شايد برايتان جالب باشد بدانيد اين پديده شوم به يك برنامه ورزشي تلويزيوني هم رخنه كرده و اين برنامه به صورت علني بازيكن جابهجا ميكند.» او البته تأكيد كرد منظورش برنامه 90 و عادل فردوسيپور نيست تا همه چشمها به سمت برنامه شبهاي فوتبالي برگردد. برنامهاي كه قبل از دربي با دعوت از يك ليدر بدنام پروندهدار به عنوان مهمان، انتقادهاي زيادي را به جان خريد و سردبير قديميترين هفتهنامه ورزشي كشور در يادداشتي با انتقاد صريحي از آن و تيتر «تلويزيون، رخنهگاه دلالهاي فوتبال؟!» نوشت: «از قول حسين كعبي بازيكن سابق تيم ملي و تيمهاي فولاد و پرسپوليس و بازيكن حال حاضر سپيدرود رشت، چيزهايي خوانديم كه البته برايمان تازگي نداشت اما از اين نظر كه ما نيز بارها در آن باره به مسئولان صدا و سيما، تذكر و هشدار داده بوديم، جالب و قابل توجه بود، اميدواريم مسئولان محترم و ذيربط صدا و سيما، اين هشدار و حرفها را جدي بگيرند، برايش تره خرد كنند و اينقدر مثل برج عاجنشينهاي طاغوتي يا كساني كه مثل كبك سرشان را زير برف كردهاند، خود را به كوري و كري نزنند، آخر بابا در اين مملكت انقلاب شده است، اين همه جوان پرپر شدند و اين همه مادر عزادار شدند تا سر آخر تلويزيون ما محل رفت و آمد و جولان دادن مشتي دلال بدنام شود؟!... و عدهاي منفعتجو در آن «شوهاي» دلالي راه بيندازند؟!»
ورزش و مردم 30 ساله و خنثيورزش و مردم هم البته يكي از قديميترين برنامههاي ورزشي صدا و سيماست با قديمي بيش از سه دهه! برنامهاي كه صرفاً به فوتبال نميپردازد و همه رشتههاي ورزشي را مورد بررسي قرار ميدهد اما به شكلي كاملاً خنثي! برنامهاي كه با اجراي بهرام شفيع و پسرش اميراقبال كه مهمانان خوبي هم دعوت ميكند اما هرگز آنها را در خصوص مسائل مهم به چالش نميكشد و سؤالاتش گرهاي از مشكلات ورزش باز نميكند و بيشتر به برنامهاي شبيه است براي تعريف و تمجيد از مسئولان. ميخواهد اين مهمان مدير يك باشگاه باشد يا معاون وزير يا هر مسئول ديگري. هر كه باشد، مطمئن است با پاسخ مثبت دادن به شفيع براي حضور در برنامه ورزش و مردم، با كوچكترين مشكلي مواجه نخواهد شد و هرگز سؤالي از او پرسيده نميشود كه در پاسخ دادن به آن بماند! در عوض به قدري از كارهاي كرده و نكردهاش تعريف و تمجيد ميشود كه گويي بايد مدال افتخار بهترين مدير يا مسئول را به او داد. برنامهاي كه باتوجه به قدمت زيادي كه دارد ميتواند گرهگشاي ورزش باشد اما گويا اين با سياستهاي مجري و سازنده آن منافات دارد!