بقایای کشاورزی در تغذیه دام، گامي براي جهش اقتصادي در صنعت دامپروري

در پي بروزخشکسالي درسالهاي اخيرو کمبود آب ومحدوديت تامين علوفه به عنوان يکي از نهاده هاي اصلي صنعت دامپروري، چندي پيش طرح استفاده از بقاياي توليدات کشاورزي در تغذيه دام در 11 استان کشور به صورت پايلوت کليد خورد . طرحي که در صورت اجراي اصولي و دقيق و حرکت در مسيرتحقق اهداف و چشم اندازهايش و البته حمايت هاي مستمر مسئولان استاني و وزراتخانه هاي مربوطه مي تواند در اين صنعت مادر تحول و جهش اقتصادي چشمگيري ايجاد کند. البته مشروط به اينکه چون طرح اصلاح الگوي کشت به دليل نداشتن مطالعات کارشناسي در ميانه راه به بن بست نرسد.

نويسنده: مريم احمدي

چندي پيش در حالي مدیرکل دفتر بهبود تغذیه و جایگاه دام وزارت جهاد کشاورزی از اجراي استفاده از بقاياي محصولات کشاورزي از جمله پسته، سيب زميني، نيشکر، خرما و... خبر داد که طي سالهاي اخير تامين علوفه و خوراک دام و طيور به عنوان يکي از مشکلات اساسي اين حوزه مطرح شده است. از آنجا که بيش از70درصد هزینه های دامپروری مربوط به تغذیه است، استفاده از بقایای گیاهی و ضایعات خوراکی در قالب اجرای طرح بهبود مدیریت تغذیه دام در دستور کار قرار گرفته است. طرحي که در صورت اجرا علاوه بر افزايش راندمان توليد و کاهش هزينه ها در صنعت دامپروري مي تواند نياز به واردات علوفه و خوراک دام از کشورهاي ديگر را در حد چشمگيري کاهش داده و مانع خروج ارز از کشور شود. طبق اظهارات مدیرکل دفتر بهبود تغذیه و جایگاه دام وزارت جهاد کشاورزی مقرر شده در سال جاري با استفاده از دستورالعمل های تحقیقاتی و اجرایی، امکان استفاده از بقایای پسته، سیب زمینی و نیشکر پس از برداشت، سر شاخه خرما، کارخانه های تولید میوه و آبمیوه و کارخانه های تولید محصولات رب در تغذیه دام به صورت پایلوت در ۱۱ استان کشور اجرایی شود. پروژه اي که بنا به گفته تورج صارمي مي تواند ضمن تامين بخشي از نیاز تغذیه ای کشور در رابطه با تامین اقلام مورد نظر برای تغذیه دام مشکلات مربوط به اثرات زیست محیطی که در اثر وجود ضایعات این بقایا در طبيعت را کاهش دهد!

پسته و خرما اولين محصولات انتخابي

با توجه به کشت گسترده خرما در استان هاي جنوبي کشت، در اجراي طرح بهبود مدیریت تغذیه دام استفاده از برگ وهسته نخيلات به عنوان اقدامي در جهت افزايش درامد کشاورزان نواحي جنوب و همزمان توسعه دامداري ها براي تامين نياز گوشتي کشور به صورت گسترده تري در دستور قرار گرفته است .

مواد سبزینه‌ای و برگها و خوشه‌های خالی خرما مي تواند جايگزين مناسبي براي جو مورد استفاده در دامداري ها باشد. از اين رو بحث احداث سيلوها براي توليد علوفه سيلويي نيز مطرح شده است. همچنين از آنجا که از دیرباز از هسته خرما جهت تغذیه دام وبلغور هسته خرما به واسطه داشتن مواد مغذی در مرغداریها مورد استفاده قرار مي گرفت تداوم اين اقدام به شرط انجام تحقيقات گسترده نيز مورد توجه قرار گرفته است.

همچنين در استان هايي چون سمنان و کرمان که از قطب هاي توليد پسته در کشور محسوب مي شوند بحث راه اندازي سيلوي مکانيزه براي توليد خوراک دام از بقاياي اين محصول مطرح شده است. چندي پيش معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان از برنامه‌ریزی این سازمان برای احداث سیلوسازی مکانیزه بقایای پسته به‌منظور استفاده از آن برای تغذیه دام در شهرستان دامغان خبر داد و گفت: این پروژه هم‌اکنون در حال احداث است.

مصطفی شاه‌حسینی افزود: با توجه به بقایا و پس‌مانده‌های کشاورزی و صنعتی موجود در استان در نظر است مقدار200تن از بقایای پسته بسته‌بندی و سیلو شده و پس از طی فرآیند سیلوسازی با نظر کارشناسان تغذیه دام در جیره غذایی دام‌ها استفاده شود.

اگرچه انجام اين اقدامات با توجه به وجود محدوديت هاي منابع ابي و خاکي و کمبود مداوم علوفه راهکاري ضروري به نظر مي رسد اما قطعا رسيدن به نقطه مطلوب در گرو تداوم فعاليت ها و حمايت همه جانبه دولت و مسئولان کشور از اين طرح است.