نويسنده: محمدرضا سوري
شهرمقدس قم از جمله مكانهاي زيارتي دركشور به
شمارمي رود كه به علت وجود بارگاه مقدس حضرت معصومه (ص)هروزه تعداد بيشماري از
علاقمندان به ايشان براي زيارت به اين شهر تاريخي سفر مي كنند.
دراين ميان بازار قديمي وسنتي آن موجب شده تا
هروز تعداد قابل توجهي از زوار براي ديدن وخريد به اين مكان تاريخي وديندي بروند.
به گفته كارشناسان سازمان ميراث فرهنگي، بخشهای وسیعی از بازار قم یعنی بازار کهنه در دوران صفویه و در
پیرامون مسجد جامع بنا شد و تا پایان دوره قاجاریه بناهایی که بدان نیاز بود در آن
جای گرفت.
در دوران ناصرالدین شاه بازار قم رو به
گسترش نهاد و "بازار نو" احداث شد و در دو سوی این راسته نو، بناهای
تازهای مثل تیمچه بزرگ ساخته شد. در سالهای نخست دوره پهلوی نیزبر مبنای ضرورتهای
تجاری موجود، بخشهایی به بازار نو افزوده شد.
این بازار ابتدا به صورت خطی و به شکل یک
پارچه ساخته شد و از میدان کهنه تا پل علیخانی ادامه داشت. بازار قم تیمچهها،
سراها و... دیگری را هم در بر میگرفت.
طول راسته بازار کهنه حدود یک کیلومتراست و
خانههای مسکونی در میان آن وجود ندارد. سقف این بازار از پوشش گنبدی ساخته شده
است. این بازار دارای یک سرای بدون نام و سرایی به نام کاروانسرای ملا حسین است.
در قسمت انتهایی بازار کهنه، میدان گاهی
مستطیل شکل قرار دارد که به نام "میدان کهنه"، معروف و فضایی باز است که
دور تا دور آن را مغازههای مختلف در بر گرفته است.
حدود 50 سال پیش به موازات توسعه شهر قم و
به دلیل احداث خیابانهای جدید، بازار به چند بخش تقسیم شد و قسمتهایی از آن برای
همیشه از میان رفت. در حال حاضر از بازار قدیم قم، دو بخش "بازار کهنه"
و "بازار نو" بر جای مانده که هر کدام از این بازارها حدود یک کیلومتر
طول دارد.
هشدارشهردار درخصوص نا ايمن بودن بازار
قديمي
درحالي كه در اين سالها سعي برآن شده است
تا برخي ازقسمتهاي فرسوده بازار وتيمچه قديمي قم بازسازي شود ،اما به دليل امكان
آسيب رسيدن واقعي به برخي از قسمتها درجريان مرمت، در كنارنبود توان مالي سازمان
ميراث فرهنگي موجب شده تا درچند سال اخير به حال حود رها شود، موضوعي كه موجب شده
تادر صورت وقوع هرگونه پيشامدي به يك فاجعه تبديل شود.
شهدار قم دراين خصوص مي گويد:«از آنجا كه
شهر مقدس قم ، از قدمت بالايي برخوردار است لذا اين مهم سبب شده تا بيشتر مناطق
سنتي و قديمي آن دچار فرسودگي شود.»
سید مرتضی سقائیان مي افزايد:«با توجه به
اينكه برخی از بافت های فرسوده از سابقه تاریخی
برخوردارند لذا بايد مرمت آنها توسط كارشناسان ميراث فرهنگي انجام شود.»
وي با اشاره به اينكه شهردار به تنهايي
توان مقابله با فرسودگي هارا نداردادامه مي دهد:«اين مهم مي طلبد تا ساير
سازمانهاي ذي ربط به موضوع مهم بافتهاي فرسوده ورود كنند تا هرچه زودتر اقدامات
اساسي در اين زمينه انجام شود.»
به گفته وي درحال حاضر،بازار کهنه و تیمچه قم فاقد ایمنی است و در زمان بروز حادثه امنیت
لازم را ندارد، كه جاي دارد دراين خصوص اقدام جدي انجام شود.
