ورود روزانه۶۰ میلیون لیتر پساب خانگی و صنعتی به خلیج فارس محيط زيست دريايي و سلامت هرمزگان را به چالش کشيده است

تکرار تجربه تلخ «کشند قرمز» در آب‌هاي هرمزگان

در حالي که طي سالهاي اخير محيط زيست دريايي نواحي جنوبي کشور و در پي ان صنعت صيد وصيادي استان هاي بوشهر و هرمزگان با عوامل متعددي مورد تهديد گرفته و مسئولان از انجام اقداماتي براي رفع اين تهديدات خبر مي دهند، طي روزهاي اخير بار ديگر پيدايش پديده کشند قرمز در ابهاي هرمزگان زنگ هشدار مرگ ابزيان و تهديد سلامت ساکنان نواحي ساحلي اين استان را به صدا درآورد. موضوعي که اگرچه نقش ورود فاضلاب هاي خانگي و صنعتي به آبهاي هرمزگان درايجاد آن محرز شده اما به دليل عدم انجام اقدامات موثرو برنامه ريزي در اين خصوص باز هم به وقوع پيوسته و م يتواند علاوه بر تلفات ده ها تن از ماهيان ابهاي جنوبي و تحميل خسارت فراوان به صيادان، سلامت ساکنان اين مناطق را نيز مورد تهديد قرار دهد.

نويسنده: مريم احمدي

طي سالهاي اخير، پديده کشند قرمز به عنوان يکي از عوامل اصلي نابودي آبزيان و انواع ماهي هاي آبهاي جنوب و تحميل خسارت به صنعت صيادي در استان هاي جنوبي از جمله هرمزگان و بوشهر شناخته شده است. پديده اي که در اثر ازدیاد جمعیتی انفجارگونه نوعي جلبک زنده دریایی ايجاد مي شود با از بين بردن اکسيژن آب حتي تا چندين متر عمق دريا ، به سرعت زندگي ابزيان را به نابودي مي کشاند. متاسفانه طي روزهاي اخير اخبار ناخوشايندي از پيدايش مجدد اين پديده در بخش هاي هايي از خليج فارس و ابهاي هرمزگان منتشر شده که نابودي صدها تن از ماهيان و موجودات زنده ابهاي هرمزگان را محتمل مي کند! ضمن اينکه برخي کارشناسان با توجه به شواهد موجود احتمال مي دهند تکرار اين وضعيت شايد تجربه تلخ سال 87 را بازافريني کند! زماني که طولاني ترين و بزرگترين کشند قرمز، دریای عمان و خلیج‌فارس را با رنگ قرمز پوشاند و علاوه بر آلودگی دریا؛ منجر به تلفات 34 تنی ماهیان در آبهای جنوبی شد و خسارات زیادی را به صیادان وارد کرد!

همان سال مسئولان وقت سازمان حفاظت محيط زيست اعلام کردند به منظور پيشگيري از وقوع پديده کشند قرمز در ابهاي جنوبي مانع ورود فاضلاب ها و تخلیه پساب‌های صنعتی و خانگی و کودهای شیمیایی به عنوان عامل اصلي ايجاد اين پديده خواهند شد و انجام اقداماتي چون ايجاد تصفيه خانه فاضلاب در استان هاي جنوبي به ويژه هرمزگان در دستور کار قرار گرفت. حالا با گذشت نزديک به يک دهه همچنان روزانه۶۰ میلیون لیتر پساب خانگی و صنعتی به خلیج فارس سرازير مي شود .

تا دير نشده جلوي فاضلاب را بگيريد

در ميان شهرهاي استان هرمزگان، بندرعباس بيشترين ميزان فاضلاب الوده شهري را از طريق خورها به دريا سرازير مي کند. تا آنجا که فاضلاب هاي اين شهر آسیب زيادي به محیط زیست دریایی خلیج فارس وارد کرده و یکی از عمده‌ترین دلایل مرگ و میر گسترده و وسیع آبزیان در سواحل خلیج فارس محسوب مي شود.

احسان کامرانی عضو هیأت علمی دانشگاه هرمزگان با تاييد اين موضوع مي گويد: متاسفانه برخی تصور مي کنند که حجم فاضلاب ورودی به نسبت حجم آب دریا کم است اما متأسفانه همین نگاه و بی‌توجهی به مسائل زیست‌محیطی سبب شده تا وضعیت سواحل خلیج فارس بسیار نامناسب بوده و عملا سرعت جریانات دریایی نتواند این حجم از آلودگی را پاسخ دهد.

وی افزود: سواحل غرب بندرعباس یکی ازاصلی‌ترین کانون‌های لاروگذاری آبزیان و بخصوص نوزادگاه میگوها بشمار می‌رود و ورود پساب‌ها و فاضلاب به این منطقه، معضلات زیست‌محیطی این حوزه را تشدید خواهد کرد. اين در حالي است که سال 94 قرار بود با بروزرساني تصفيه خانه فاضلاب بندرعباس و انجام اقداماتي در خصوص فروش پساب اين تصفيه خانه اقدامات اساسي براي رفع اين مشکل صورت گيرد اما حالا پس از گذشت دو سال مسئولان اداره آب و فاضلاب استان اعلام کرده اند: سیستم شبکه جمع آوری فاضلاب شهر بندرعباس از پس جمع آوری فاضلاب هاي خانگی شهر هم برنمي آيد و کنترل تخلیه فاضلاب های خام بهداشتی و صنعتی تاسیسات و مراکز مستقر در حاشیه ساحل بندرعباس در حیطه اختیارات این شرکت نیست!

همچنين قرار بود به منظور کاهش احداث اب شيرين کن ها، نياز آبي صنايع استان در شرايط کم آبي از پساب ها تامين شود موضوعي که پس از گذشت دو سال هنوز معلق مانده و حالا احداث آب شيرين کن هاي متعدد در مناطق مختلف هرمزگان خود به اسيب زيست محيطي جديدي تبديل شده است. تا انجا که بنا به گفته احسان کامرانی عضو هیأت علمی دانشگاه هرمزگان اگر روند فعلی احداث آبشیرین‌کن‌ها در سواحل خلیج فارس تداوم یابد، دیرزمانی نخواهد پائید که خلیج فارس تبدیل به دریاچه نمک خواهد شد چرا که شوری آب خلیج فارس به وضعیت کم‌سابقه‌ای رسیده که بیشترین آسیب در این مقطع متوجه آبزیان و جانداران درون آب است.