بعد از بحراني شدن وضعيت ۱۲۲ گونه آبزی و احتمال انقراض آنها، بانک ژن ماهیان در حال انقراض توسط سازمان شيلات تشکيل شد

تضمين اشتغال صيادان با تشکيل بانک ژن ماهيان در حال انقراض

زمان زيادي تا نواخته شدن سوت پايان فعاليت‌هاي صيادي و شيلاتي در کشور نمانده است و اغلب گونه‌هاي ارزشمند ماهيان در معرض انقراض قرار گرفته‌اند. گواه اين ادعا هم همين بس است که چندي پيش مدیرکل شیلات گیلان از صفر شدن میزان تکثیر ماهیان خاویاری در گیلان خبر داده است. معضلي که دير يا زود دامن گونه‌هاي ديگر ماهيان و ميگوها را هم مي‌گيرد. از اين رو از سوي سازمان شيلات کشور، بانک ژن ماهيان در حال انقراض تشکيل شده است تا علاوه بر تحقق اقتصاد مقاومتي، اين گونه‌هاي ارزشمند آبزيان را محافظت کند و نگذارد 141 هزار نفر صيادي که در حال فعاليت هستند به جمعيت بيکار اضافه شوند. البته به گفته مدیر کل دفتر بازسازی ذخایر آبزیان سازمان شیلات همين الان هم وضعيت ذخاير ماهيان بحراني است. به طوري که در سال‌هاي گذشته ايران سالانه حدود 25 ميليون بچه ماهي را به درياي خزر بر مي‌گرداند و حالا اين رقم به کمتر از 3 ميليون ماهي رسيده است.

نويسنده: ميترا شهبازي

زنگ خطر انقراض ماهيان و بيکاري چندين هزار صياد در آب‌هاي اطراف ايران به صدا در آمده است. معضلي که بعد از به صفر رسيدن ذخيره ماهيان خاوياري در گيلان مسئولان را به خود آورد و حالا آنها بانک ژن ماهيان در حال انقراض را تشکيل داده‌اند تا از 122 گونه آبزي در معرض خطر محافظت کنند. درحال حاضر اشتغال بيش از 141 هزار صياد به همين چند گونه آبزي وابسته است و اگر اقدامي جدي براي محافظت از آنها انجام نگيرد، اين تعداد نيز به جمعيت بيکار اضافه مي‌شوند. البته جداي از مسئله اشتغال زايي، در صورت کوچکترين اهمال‌کاري از سوي مسئولان، ايران بايد به بزرگترين واردکننده ماهي تبديل شود و غذاي دريايي به غذايي لوکس آنهم تنها براي تعداد خاصي تبديل شود. از اين رو سازمان شيلات بانک ژن ماهيان در حال انقراض را تشکيل داده است تا از اين آينده تيره و تاري که پيش روي شيلات کشور است، جلوگيري کند.

محمد پورکاظمی، رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور با اشاره به اينکه همين هفته جلسه آموزشي در رابطه با بانک ژن در شهرستان بابلسر تشکيل شد، مي‌گويد:« در حال حاضر 250 پروژه تحقیقاتی در سراسر کشور در حال اجراست که از این میان پروژه اصلاح نژاد قزل‌آلا با اعتبار بالغ بر 6 میلیارد تومان در مرکز بازسازی ذخایر آبزیان کلاردشت پیگیری می‌شود. علاوه بر اين لازم به ذکر است که در حال حاضر 122 گونه آبزی در خطر انقراض در کشور وجود دارد که برای 10 گونه از این تعداد با مشارکت بخش خصوصی و مردمی زیست بانک احیا ايجاد شده است.»

انقراض تعداد زيادي از گونه ماهيان

نکته قابل توجه اين است که علاوه بر صيد بي‌رويه انواع گونه‌هاي ماهيان، حوادثي چون سيل و آلودگي‌هاي زيست محيطي هم بر تعداد ماهيان اثر گذار بوده است و تعداد ذخاير آنها را طي چند سال گذشته به شدت کاهش داده است. به طوري که به گفته مسئولان شيلات در گذشته بيش از 25 ميليون بچه ماهي در درياي خزر رهاسازي مي‌شد و اکنون اين تعداد به کمتر از 3 ميليون در سال تنزل يافته است.

معضلي که مدیر کل دفتر بازسازی ذخایر آبزیان سازمان شیلات ایران درباره آن به خبرنگار «جوان» مي‌گويد:« متاسفانه وضعيت ذخاير آبزيان به شدت بحراني است و همين حالا هم براي حفاظت از آنها دير شده است. چرا که طي بررسي‌هاي انجام شده، در سال‌هاي گذشته تعداد زيادي از گونه‌هاي ارزشمند ماهيان خوراکي درياي خزر منقرض شده‌اند. درحال حاضر بخش زيادي از گونه‌هاي ماهي يا تنها نر هستند يا ماده که امکان تکثير آنها وجود ندارد.»

ناصر کرمی راد با اشاره به اينکه پروژه بانک آبزيان شيلات جديد نيست، مي‌افزايد:« درحال حاضر ماموريت ما ايجاد اشتغال نيست و تنها حمايت از بهره‌برداران را با حفظ ذخاير ماهيان دنبال مي‌کنيم.»

وي با اشاره به اينکه اين اقدامات در جهت ذخيره ذخاير ماهيان در طبيعت است، ادامه مي‌دهد:« اين آبزيان تحت تاثير سيل، فشار آلودگي ها و عوامل ديگر در حال تهديد و از بين رفتن هستند. از اين رو آنها را از طريق حفظ ژن‌ها، انجماد اسپرم، جنين و غيره ذخيره مي‌کنيم.»