بهناز قاسمی
پس از شكست طرح كارت اعتباري خريد كالاي ايراني و عدم استقبال مردم در سال گذشته، وزارت صنعت و تجارت با مشاركت بانكها اين طرح را براي بار دوم از شهريور ماه امسال فعال خواهد كرد با اين تفاوت كه نرخ سود اين كارتها به ۱۸ درصد افزايش يافته و قرار است 6 درصد تخفيف از سوي توليدكنندگان اعمال شود.
اجراي طرح توزيع كارتهاي اعتباري خريد كالا در اواسط سال ۹4 شروع و اهداف متفاوتي براي آن تعريف شد كه رونق توليد صنايع داخل و كمك به افزايش توان خريد جامعه هدف، از جمله آنها بود. بازنشستگان در مرحله اول مشمول دريافت كارتهاي اعتباري خريد كالا شدند و بدون اينكه زيرساختهاي اين طرح مهيا باشد، اين كارتها در سال ۹۶ توزيع شد.
اين كارتها ابتدا با وعده اعتبار 10 ميليون توماني معرفي شدند اما اعتبار آنها در نهايت 6 ميليون تومان شد و مسئولان بانك مركزي اعلام كردند از ابتداي امر قرار بر آن بود تا اعتبار اين كارتها از حدود 6 ميليون تومان آغاز شود و رفتهرفته سقف اعتبار كارتهاي اعتباري خريد كالاي ايراني به 10 ميليون تومان افزايش پيدا كند.
با اين وجود، اين كارتها بين متقاضيان عرضه شد اما آنطور كه بايد مورد استقبال افراد قرار نگرفت، زيرا سقف اعتبار 6 ميليون توماني آنچنان مورد رضايت افراد نبود و حجم قابل توجهي از متقاضيان به دنبال اعتبار نقدي اين كارتها به ميزان 10 ميليون تومان بودند كه نداشتن چنين اعتباري علاقه افراد به كارتهاي اعتباري خريد كالاي ايراني را بسيار كم كرد.
از دلايل عدم موفقيت اين طرح ميتوان به همكاري نكردن بانكها اشاره كرد. در نگاه اول بانكها آنچنان علاقهاي به ارائه تسهيلات خرد نداشتند و با اين رويكرد كه حجم زيادي از معوقات بانكي به واسطه تسهيلات خرد رقم خورده است، با متقاضيان طرح همكاري چنداني نشد. همچنين اين كارتهاي اعتباري خريد، با سود 12 درصد(البته به ظاهر) پا به عرضه حضور گذاشتند كه چنين نرخ سودي براي تسهيلات 6 تا 10 ميليون توماني كه بازپرداخت آن 12 تا 36 ماه به طول ميانجامد آنچنان به مذاق بانكيها خوش نميآمد و در نظام اقتصادي صرفهاي براي بانكها به همراه نداشت. اما از نگاه مشتري، با وجود آنكه سود 12 درصد بسيار مناسب است اما بروكراسي اداري براي تأييد و معرفي ضامن كارمندرسمي و... براي دريافت اين كارتها آنقدر طولاني بود كه ارزش پيگيري نداشت، از اين رو در اواسط سال گذشته اين طرح به خودي خود متوقف شد. اكنون دولت تصميم گرفته است براي رونق بخش توليد كالاهاي ايراني بار ديگر اين طرح را به مرحله اجرا درآورد، البته با نرخ سود بيشتر.
به گزارش وزارت صنعت، عباس هاشمي مدير كل صنايع فلزي و لوازم خانگي وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به صدور كارت اعتباري خريد كالاي ايراني با نرخ سود ۱۸ درصد تا پايان سال ۹۷ گفت: تا پايان سال ۹۶ حدود ۶۵۰ هزار كارت صادر ميشود و تا پايان سال ۹۷ حدود يك ميليون و ۳۵۰ هزار كارت ديگر به مرحله صدور خواهد رسيد.
وي با يادآوري اين موضوع كه طرح كارت اعتباري خريد كالاي ايراني از نيمه دوم سال ۹۴ آغاز و در سال ۹۵ اجرايي شد، اظهار كرد: اين طرح براي اجرايي شدن به صورت كامل با مشكلاتي مواجه بود از جمله اينكه زيرساختهاي فني بانك مركزي و بانكهاي عامل و دستگاههاي طرف قرارداد با بانكهاي عامل و همچنين بيش از ۱۳ هزار نمايندگي فروش فراهم نبود. از سوي ديگر شركتهاي psp بانك مركزي بايد posهاي خود را بهروز ميكردند كه اين كار نيازمند زمان بود.
وي محدود بودن جامعه هدف را به عنوان بزرگترين مشكل طرح مجزا از مسائل فني عنوان كرد و گفت: از سوي ديگر زمان اجراي طرح محدود شده بود كه همه اين شرايط موجب شد بهرغم اينكه وزارت صنعت، معدن و تجارت تمام ابزارهاي لازم براي كار را در كنار هم چيد و واحدها و نوع كالاها را به صورت كارشناسي شده انتخاب كرد، اما نتيجه مطلوب گرفته نشد و از نزديك به 4 هزار و ۲۰۰ ميليارد تومان كه سقف طرح بود، حدود 4/1 درصد آن جذب شد.
مديركل صنايع فلزي و لوازم خانگي وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به پتانسيل واحدهاي توليدي براي اجراي طرح عنوان كرد: با توجه به اينكه در سال «اقتصاد مقاومتي، توليد و اشتغال» قرار داريم و در ستاد فرماندهي اقتصاد مقاومتي طرح كارت اعتباري خريد كالاي ايراني به عنوان يكي از برنامههاي رونق توليد تكليف شد، طرح پيشنهادي براي اين منظور توسط وزير صنعت، معدن و تجارت به بانك مركزي ارسال شد و در اين طرح در قالب طرح كارت اعتباري يا فروش كالاهاي با دوام ايراني 2 ميليون كارت پيشبيني و براي هر كارت 5ميليون تومان به طور متوسط سقف تعيين شد كه در مجموع 10 هزار ميليارد تومان ميشود.
هاشمي نرخ سود تسهيلات اين طرح را ۱۸ درصد اعلام كرد و گفت: ۶ درصد را توليدكننده تخفيف ميدهد و ۱۲ درصد باقيمانده را خريدار خواهد پرداخت. البته هر نرخي كه شوراي پول و اعتبار مصوب كرد به همان نسبت ۱۲ درصد به ۶ درصد ملاك عمل خواهد بود.
وي با اشاره به آغاز طرح از ابتدای شهریور ماه اظهار كرد: بازپرداخت اقساط تسهيلات طرح ۲۴ ماهه است و مدت طرح را از امسال تا آخر سال ۹۷ اعلام كرديم كه طبق پيشبينيها تا آخر سال ۹۶ حدود ۶۵۰ هزار كارت صادر ميشود و تا پايان سال ۹۷ حدود يك ميليون و ۳۵۰ هزار كارت ديگر به مرحله صدور خواهد رسيد كه در مجموع 2ميليون كارت خواهد شد.
